?zmir Büyük?ehir Belediyesi, engellilerin ba??ms?z ya?am becerilerini geli?tirmek amac?yla Günlük Ya?am Becerilerini Destekleme Program?’n? ba?latt?. Çal??ma kapsam?nda Yurdo?lu Engelli Çal??malar? Merkezi’nde bir ev ortam? olu?turulurken, program sayesinde engelli bireyler yatak toplama, di? f?rçalama, kahve yapma, çama??r katlama gibi günlük ya?am?n birçok becerisini ö?renerek ba??ms?z ya?ama haz?rlan?yor. Karde?inin saç?n? örebilmek için programa kat?lan görme engelli bir kat?l?mc?n?n olmas? verilen hizmetin engelli bireyler için önemini ortaya koyuyor.
Öz bak?m ve ev içi ya?am becerileri
8 hafta sürecek program kapsam?nda, görme engellilere bireysel çal??malar yap?l?rken, nöroçe?itli bireyler ise grup çal??malar?na kat?l?yor. Çal??ma kapsam?nda öz bak?m becerileri ve ev içi ya?am becerileri ö?retiliyor. Öz bak?m becerilerinde el-yüz temizli?i, di? f?rçalama, saç bak?m?, tuvalet becerileri, giyinme ve soyunma; ev içi ya?am becerilerinde ise basit düzeyde yiyecek ve içecek haz?rlama, mutfak araç gereçlerini güvenli kullanma, sofra haz?rlama ve toplama, oda düzenleme, e?yalar? yerle?tirme, basit temizlik becerileri, çama??r ve giysi düzeni gibi e?itimler veriliyor. Bu e?itimleri alan engelli bireyler bir sonraki a?amada günlük rutin olu?turma, zaman yönetimi, sorumluluk alma, görev takibi, sosyal ortamlarda uygun davran??lar, güvenlik kurallar?, toplu ya?am alanlar?n? kullanma, al??veri? ve temel para kullan?m? e?itimlerine kat?l?yor.
Ev ortam? olu?turuldu
Engelli Çal??malar? ?ube Müdürlü?ü’nde görevli Emel Pektezel, merkezde bir ev ortam? kurgulad?klar?n? belirterek “Bireylerin ev içi becerilerini geli?tirmeleri için ya?am alan?, mutfak becerilerini geli?tirmeleri için mutfak düzeni, ki?isel bak?m becerilerini çal??abilecekleri özel alanlar olu?turduk” dedi. Program kapsam?nda kat?l?mc?lar?n öncelikle ihtiyaç duyduklar? becerilerin belirlendi?ini ifade eden Pektezel, de?erlendirme görü?meleriyle ba?layan sürecin 8 haftal?k modül ?eklinde ilerledi?ini söyledi. Pektezel, “Bu süreçte ped takmadan di? f?rçalamaya, yatak toplamadan ütü yapmaya, kendi kahvesini haz?rlay?p içmeye kadar geni? bir yelpazede destek veriyoruz. Temel amac?m?z bireylerin ba??ms?z ya?am becerilerini güçlendirmek” diye konu?tu. Kat?l?mc?lardan gelen geri bildirimlerin oldukça olumlu oldu?unu belirten Pektezel, görme engelli bir kat?l?mc?n?n karde?inin saç?n? örmek istemesi üzerinden örnek verdi. Pektezel, “?u an o beceriyi kazanma sürecinde neredeyse tek ba??na saç örebilir duruma geldi” dedi.
Karde?inin saçlar?n? örebilecek
21 ya??ndaki görme engelli üniversite ö?rencisi Duygu Bulut, Kahramanmara?’ta ya?ayan karde?inin saçlar?n? örebilmek için programa kat?ld?. Bir ba?kas?n?n saç?n? örebilme konusunda önemli ilerleme kaydeden Bulut, çal??ma s?ras?nda duygusal anlar ya?ad?. Bulut, “Baz? eksiklerimi kapatmak, bildiklerimi peki?tirmek ve daha önce deneyimledi?im konular? ba?ka ortamlarda da denemek için bu programa kat?ld?m. Çünkü sürekli ayn? evde ya?ayam?yoruz, ortam de?i?ikli?i olabiliyor. Becerilerimi farkl? ortamlarda da denemek istedim. Bence çok iyi bir uygulama ve bu her ?ehirde olabilen bir çal??ma de?il. Bu çal??malar?n yay?lmas? gerekiyor. Sadece büyük ?ehirlere de?il, tüm ülkeye yay?lmas? gerek” sözlerine yer verdi.
“Bu ya??ma kadar yapmay? bilmiyordum”
Programa kat?lan 22 ya??ndaki görme engelli Irmak Ba?lan, “Ben üniversite ö?rencisiyim. Ev i?lerini yapamad???m için bu programa kat?ld?m. Bir ?eyler ö?renmek istedim. Günlük ya?amdaki bu i?ler benim için çok önemli. Bu ya??ma kadar yapmay? bilmiyordum. Burada ald???m derslerde bana çok yard?mc? oluyorlar. ?lgili ve destekleyiciler. Burada ped takmay?, kahve yapmay?, bula??k makinesi yerle?tirmeyi ö?rendim. Yatak yapma konusunda zorlan?yorum, çama??rlar? katlama konusunda pek iyi de?ilim ama onlar? da ö?renece?im. Bu çal??ma son derece güzel. Ço?u yerde böyle çal??ma yok. ?zmir’de oldu?u için ?ansl? ve mutluyuz” diye konu?tu.
“?nsanlara ba??ml? kalmadan ya?amak istiyorum”
28 ya??ndaki görme engelli Hasan Ali Ç?nar, “Ben üniversite mezunuyum. Çevremdeki insanlara ba??ml? kalmadan kendi ayaklar?m üzerinde durabilece?imi gösterip psikolojik bask? alt?ndan kurtulmak istiyorum. Programa yeni ba?lad?m. Elektrikli süpürge ile yerleri süpürmeyi ö?reniyorum, yatak toplamay? ö?reniyorum. Günlük hayatta yapmakta zorland???m ne varsa hepsini tek ba??ma yap?p insanlara ba??ml? kalmadan ya?amak istiyorum” ifadelerini kulland?.
“Yata??m? kendim toplayaca??m”
Programa kat?lan 23 ya??ndaki otizmli birey Ahmet Korkunç ise “Ütü yapmay?, elektrikli süpürge kullanmay?, odalar? toplamay?, kahve yapmay? ö?reniyorum. Kendimi çok mutlu ve iyi hissediyorum. Eve gider gitmez yata??m? kendim toplayaca??m, bula??klar? ben y?kayaca??m” dedi.
Program, Engelli Çal??malar? ?ube Müdürlü?ü’nde görevli uzman personel Emel Pektezel, Ayça Gültekin, Cansu Deniz A?, Sinem Y?ld?r?m ve Birce Ulya Kalan taraf?ndan yürütülüyor.