TEE-01B olarak adland?r?lan bu yüksek teknolojili uydu ?slam Cumhuriyeti’ne ABD üsleri ve gemilerini izleme konusunda daha önce sahip olmad??? kadar güçlü bir kabiliyet kazand?rd?.
Tahran yönetimi bu stratejik varl??? do?rudan Devrim Muhaf?zlar? Ordusu’nun kontrolüne vererek sald?r?lar? uzaydan yönetmeye ba?lad?.
S?zd?r?lan ?ran askeri belgelerine göre TEE-01B uydusu 2024 y?l?n?n sonlar?nda Çin'den f?rlat?lmas?n?n hemen ard?ndan Devrim Muhaf?zlar? Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri taraf?ndan devral?nd?.
Uydu sistemi, ?ran'?n gizli silah? haline gelirken Çin de Körfez ülkesi üzerinden ABD'ye büyük bir zarar verdi.
SAVA?I DE???T?REN PAZARLIK
Bu gizli pazarl?k uydunun yörüngeye yerle?mesinden sonra gerçekle?en bir mülkiyet transferini içeriyordu.
Gerçek zamanl? koordinatlar, canl? harita görüntüleri ve yörünge analizleri ?ranl? askeri komutanlar?n uyduyu kritik Amerikan tesislerini gözlemlemek için yo?un ?ekilde kulland???n? gösterdi.
Söz konusu uydu görüntüleri özellikle bölgedeki insans?z hava arac? ve füze sald?r?lar?ndan hemen önce ve sonra kaydedilen verileri kaps?yor.
Uydunun faaliyet alan? Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nden Ürdün ve Irak’taki stratejik noktalara kadar geni? bir co?rafyay? kaps?yor.
Kay?tlar Mart ay?nda ABD'ye ait yak?t ikmal uçaklar?n?n vuruldu?u dönemde bu üssün defalarca görüntülendi?ini gösterdi.
Ayr?ca Bahreyn’deki ABD Be?inci Filosu ve Erbil Havaliman? yak?nlar?ndaki tesisler de uydunun yak?n takibindeydi. Bu bölgelerin hepsi isabetli ve seri ?ran sald?r?lar?na maruz kald?.
Devrim Muhaf?zlar? bu istihbarat a??n? sadece askeri üsler için de?il ayn? zamanda bölgedeki sivil enerji santralleri, limanlar ve alüminyum dökümhaneleri gibi kritik altyap?lar? izlemek için de kulland?.
?RAN'IN G?ZL? GÖZÜ
Bu teknoloji transferi Çinli Earth Eye Co ?irketinin "yörüngede teslimat" olarak tan?mlad??? ve pek bilinmeyen bir ihracat modeliyle gerçekle?tirildi.
Bu modele göre Çin’de üretilen ve f?rlat?lan uzay araçlar? yörüngeye ula?t?ktan sonra yabanc? mü?terilere devrediliyor.
Anla?man?n bir parças? olarak Devrim Muhaf?zlar?, Pekin merkezli Emposat ?irketinin dünya genelindeki yer istasyonlar? a??na eri?im hakk? kazand?.
Bu durum ?ran’?n Latin Amerika’dan Asya’ya kadar uzanan geni? bir veri a?? üzerinden uydusunu kontrol etmesine ve istihbarat toplamas?na olanak tan?d?.
TEE-01B uydusu yakla??k yar?m metre çözünürlükte görüntü yakalama kapasitesine sahip olmas?yla teknik bir devrim niteli?i ta??yor.
Bu seviye Bat?l? ticari uydu sistemlerinin kalitesiyle do?rudan rekabet edebilecek kadar hassas görüntüleme teknolojisine sahip oldu?unu gösteriyor.
?ran’?n kendi yerel imkanlar?yla geli?tirdi?i en geli?mi? askeri uydu olan Noor-3 ise sadece be? metre çözünürlük sunabiliyordu.
Yeni Çin uydusu ?ranl? analistlerin uçaklar?, askeri araçlar? ve altyap?daki en küçük de?i?iklikleri bile net bir ?ekilde tan?mlamas?n? sa?layarak ülkeye devasa bir istihbarat üstünlü?ü getirdi.
36 M?LYON DOLARLIK ANLA?MA
?ncelenen belgeler bu stratejik varl???n maliyetini ve operasyonel detaylar?n? da ilk kez ortaya koydu.
Devrim Muhaf?zlar? Eylül 2024 tarihinde uydu sisteminin tam kontrolünü ele geçirmek için yakla??k 36,6 milyon dolarl?k bir ödeme yapmay? kabul etti.
Çin para birimi yuan üzerinden imzalanan bu anla?ma sadece uydunun kendisini de?il f?rlat?c?y? ve teknik deste?i de kaps?yordu.
Sözle?me kapsam?nda sa?lanan yaz?l?mlar sayesinde ?ranl? subaylar dünyan?n her yerinden uyduya komut gönderme ve anl?k telemetri verisi alma imkan?na kavu?tu.
Eski bir CIA analisti olan Jim Lamson bu hamleyi ?ran’?n askeri varl?klar?n? korumaya yönelik bir "da??tma stratejisi" olarak nitelendiriyor.
Lamson “?ran’?n kendi topraklar?ndaki uydu yer istasyonlar? füzelerle kolayca vurulabilir durumdayd?. Nitekim 2025 ve 2026 y?llar?nda bu tesislerin birço?u hedef al?nd?. Ancak ba?ka bir ülkede bulunan bir Çin yer istasyonunu vurmak o kadar kolay de?il. Bu uydu ?ran'?n bölgedeki insan istihbarat?n? uzaydan gelen verilerle birle?tirerek askeri planlamac?lara çok güçlü bir araç sunuyor" dedi.
Çin hükümeti her ne kadar ticari uzay sektörünün sivil oldu?unu savunsa da Bat?l? yetkililer bu teknolojilerin askeri amaçlarla kullan?ld???n? yak?ndan takip ediyor.
Daha önce de Çinli ?irketlerin Yemen'deki Husilere ABD sava? gemilerini hedef almalar? için uydu görüntüleri sa?lad??? bildirilmi?ti.
Birçok üst düzey yöneticinin do?rudan devlet destekli savunma üniversitelerinden gelmesi bu ?üpheleri daha da peki?tirdi.