ABD tarih ve saat verdi: ?ran'da abluka ba?l?yor

Pakistan'?n arac?l???yla büyük bir umutla ba?layan ABD-?ran görü?melerinden sonuç ç?kmay?nca, Trump çözümü ?ran'?n kapatt??? Hürmüz Bo?az?'n? ablukaya almakta buldu.
Bu karardan sonra ?ran ve ABD'den birbirini suçlayan aç?klamalar?n art arda geldi. ABD Ba?kan Yard?mc?s? JD Vance, görü?melerin bir anla?maya var?lamadan sona erdi?ini aç?klad?.
?ran bas?n? ise Tahran yönetiminin ABD ile yeni bir müzakere turu planlamad???n? ileri sürdü. ?imdiyse ABD Ba?kan? ?ran'a kar?? kullanabilece?i seçenekleri de?erlendiriyor.
TAR?H VE SAAT VERD?LER
?slamabad'daki müzakerelerden sonuç ç?kmamas?n?n ard?ndan ABD ?ran'a yönelik sald?r?lara yeniden ba?layaca??n? duyurdu.
Lübnan'da ?ehirleri bombalayan ?srail ordusu ise sald?r?lara haz?r olduklar?n? teyit etti ve ordusunun teyakkuza geçti?ini duyurdu.
ABD Ba?kan? Donald Trump, “Hürmüz Bo?az?'na girmeye veya bo?azdan ç?kmaya çal??an tüm gemileri ablukaya alma süreci ba?lat?lacak” ifadelerini kulland?.
Ba?kan, "?ran'a geçi? için para ödeyen ve ?ran bayrakl? tüm gemiler hedefimiz olacak" dedi ve müttefiklerinin gemilere e?likçi sava? gemisi göndermesi için bask? yapt?.
Abluka için 13 Nisan'? i?aret eden ABD, saat 17.00'den itibaren ?ran'da deniz ablukas?n?n ba?layaca??n? duyurdu.
ABD merkez komutanl???dan (CENTCOM) yap?lan aç?klamada "CENTCOM güçleri, Ba?kan’?n (Donald Trump) talimat?na uygun olarak, 13 Nisan saat 10.00’da (ABD Do?u Saati) (TS?:17.00)?ran limanlar?na giren ve ç?kan tüm deniz trafi?ine yönelik abluka uygulamaya ba?layacakt?r." ifadesine yer verilen aç?klamada, söz konusu deniz ablukas?n?n, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndekiler dahil tüm ?ran limanlar?na ve k?y? bölgelerine giren veya buradan ayr?lan bütün ülkelerin gemilerine kar?? "tarafs?z ?ekilde" uygulanaca?? vurguland?.
TRUMP'IN HÜRMÜZ TAKT???
Bu esnada The Wall Street Journal'?n haberine göre ABD Ba?kan? ablukan?n yan?nda ?ran'da "k?s?tl? sald?r?lara" haz?rlan?yor. Amaç, Çin'e olan petrol ihracat?na ba?l? ?ran'? çökertmek.
Hürmüz'ü kapatan ?ran, Çin gemilerinin petrol yüklemesine izin veriyor ve di?er gemilerin para kar??l???nda geçi?ine izin veriyordu. ABD ablukas? bu geçi?i durdurabilir.
Nitekim ?ran sald?r?lara ve ekonomik bask?ya dayanbildi?ini defalarca gösterdi. Bombard?manlar, ?ran'daki Hamaney rejimini güçlendirdi.
Bununla birlikte Trumpn'?n bir di?er umudu, Çin'i ?ran petrolünden keserek ?i Cinping'in ?ran'? ate?kese ve ABD'nin ?artlar?n? kabul etmeye ikna etmesi.
ABD bas?n?na göre ?ran'?n en önemli müttefiki olan Çin, sava?? yürüten ?ran Devrim Muhaf?zlar?'n? dahil olmak üzere ?ran Rejimini Pakistan'daki görü?melere kat?lmaya ikna etmi?ti. 
Çin, petrol ithalat?n?n yüzde 54'ünü Orta Do?u'dan ve yüzde 44'ünün do?rudan Körfez ülkelerinden al?yor. Trump, Çin'in kendi ekonomik refah?n? korumak için ?ran'? ikna edece?ini umuyor.
?RAN'IN KAR?ILI?I
?ran ise ABD'nin k?skac?na verebilece?i kar??l?klar? de?erlendiriyor. ABD Ba?kan?'n?n plan? ?ran'? zorlasa da, ülkenin hala önemli seçenekleri bulunuyor.
En bariz seçenek, sava??n ba??ndan beri gerçekle?tirdi?i sald?r?lar? sürdürerek Körfez'deki altyap?y? yerle bir etmek.
Ancak bu seçenek art?k eskisi kadar etkili de?il. Hava savunma sistemlerini geli?tiren Körfez ülkeleri, petrol ihracat? için Do?u-Bat? boru hatt? gibi alternatif yollar kullanmaya ba?lad?.
Daha etkili olabilecek bir seçenek, K?z?ldeniz'i Hint Okyunusu'na ba?layan Babülmendep Bo?az?'n? ?ran destekli Husiler arac?l???yla kapatmak.
?ran. Bu ?ekilde Hint Okyanusu'nu Süvey? Bo?az?'ndan kopararak ekonomik hasar? bir hayli artt?rabilir.
Bunun yan?nda ABD'nin ablukas? da ?ran için etkili olmayabilir. ABD Ba?kan?'n?n "?ran'a geçi? için para ödeyen gemileri hedef alma" tehdidi uygulanabilir olmayabilir.
FT'ye konu?an uzman Jennifer Kavanagh, "Diyelim ki geçen gemi bir Körfez ülkesine ait ya da Frans?z bir gemi ve geçi? ücretini ödemi?ler. Bu durunda ABD ne yapacak?" sorusunu sordu.
Kavanagh, "Müttefik bir tankeri el koyacak m?? Peki ya geçi? ücretini ödeyen bir Çin gemisi oldu?unu varsayal?m. Çin tankerini el koyacak m?y?z? Peki Çinliler ne yapacak?” diye ekledi.
?RAN'DAN YANIT GELD?
?ran D??i?leri Bakan? Abbas Erakçi, Pakistan’da gerçekle?tirilen ?ran-ABD müzakerelerine ili?kin, "?slamabad mutabakat?na birkaç ad?m kala a??r? iddial?, sürekli de?i?en hedefler ve abluka tehdidiyle kar?? kar??ya kald?k." dedi.
Erakçi, ABD merkezli X ?irketinin sosyal medya platformundan müzakerelere ili?kin aç?klamalarda bulundu.
?ran’?n sava??n sona ermesi için iyi niyetle ABD ile müzakerelere girdi?ini savunan Erakçi, "?slamabad mutabakat?na birkaç ad?m kala a??r? iddial?, sürekli de?i?en hedefler ve abluka tehdidiyle kar?? kar??ya kald?k." ifadesini kulland?.
Erakçi ayr?ca, "Görünü?e göre hiç ders al?nmam??. ?yi niyet iyi niyeti do?urur, dü?manl?k dü?manl?k getirir." de?erlendirmesinde bulundu.