?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin “Sa?l?kl? Körfez” hedefi do?rultusunda “Körfez ?çin Bir Ad?m Daha” ba?l???yla düzenledi?i Uluslararas? ?zmir Körfez Konferans?, ikinci gününde de alan?nda uzman isimleri bir araya getirdi. ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Ba?kanl??? koordinasyonunda; ?ZSU, ?ZPA ve ?ZDEN?Z i? birli?iyle Tarihi Havagaz? Fabrikas?’nda gerçekle?tirilen konferansta, körfezin gelece?ine yönelik bilimsel çözüm önerileri masaya yat?r?ld?. Çe?itli ülkelerden kat?lan uzmanlar, ?zmir Körfezi için do?al temizlik yöntemlerinden biyoteknolojik uygulamalara kadar geni? bir yelpazede öneriler sundu.
ABD’li uzmandan modifiye kil önerisi
ABD Ulusal Zararl? Alg Patlamalar? Ofisi Direktörü Prof. Dr. Donald Anderson, “Deniz Sular?nda Zararl? Alg Patlamalar?n?n Kontrolü: Kavramlar, Mevcut Durum ve Gelecek Beklentileri” ba?l?kl? sunum yapt?. Körfezde yürütülecek çal??malar?n bölgeye uygun olmas?n?n daha sa?l?kl? sonuçlar verece?ini belirten Anderson, kil uygulamalar?n?n önemine dikkat çekti. Kilin herhangi bir olumsuz etkisinin bulunmad???n?n bilindi?ini vurgulayan Anderson, “?zmir Körfezi’nde alg patlamalar?n?n ard?ndan körfezin dibine bakmal?s?n?z. Orada neredeyse tüm canl?lar hayat?n? kaybediyor. Bu nedenle yürütülecek çal??malarda kil uygulamas? daha etkili bir yöntem olacakt?r” dedi.
“Alg patlamalar? çevre dostu yöntemlerle önlenebilir”
Japonya Civil Engineering Research Institute for Cold Regions’dan Dr. Nobuharu Inaba, konu?mas?na kat?l?mc?lar? Türkçe selamlayarak ba?lad?. Do?u Japonya depremine ait bir foto?raf payla?an Inaba, arama kurtarma çal??malar?na kat?lan Türk ekiplerine te?ekkür etti. “Biyolojik HAB Kontrolü” ba?l?kl? sunumunda zararl? alg patlamalar?na de?inen Inaba, deniz çay?rlar? ve makroalglerle ili?kili bakterilerin bu sorunun kontrolünde önemli rol oynayabilece?ini belirtti. Inaba, “Zararl? alg patlamalar? sürdürülebilir ve çevre dostu yöntemlerle önlenebilir. Ancak deniz ortam?nda bu tür uygulamalar oldukça zordur. Bu nedenle deniz çay?rlar? ve yosun yataklar?n?n korunmas?, izleme çal??malar?n?n art?r?lmas? ve bu alanlar?n yeniden kazand?r?lmas? büyük önem ta??yor” dedi.
“Hastan?n tek bir tedaviyle kurtulmas? mümkün de?il”
Ege Üniversitesi Ö?retim Görevlisi Prof. Dr. Nuri Azbar, “?zmir Körfezi’nde Oksijen Restorasyonu” ba?l?kl? sunumunda körfezin oksijen yetersizli?i nedeniyle ya?ad??? sorunlara dikkat çekti. Körfezi bir hastaya benzeten Azbar, “Durumu a??r bir hastayla kar?? kar??yay?z. Uygulanan tedaviler yeterli de?il. Tek bir yöntemle iyile?mesi mümkün de?il; do?ayla uyumlu, uzun vadeli çözümlere ihtiyaç var. Körfezin nefes alabilmesi için sürekli temizlik ve oksijen deste?i ?art” dedi.
“Biyokütle kazan?m?n? h?zland?racak sistem in?a etmek zorunday?z”
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Göknur ?i?man Ayd?n, “Mikroalg ve Entegre Sistem Uygulamalar? ile Körfez Ekosistemlerinin Sürdürülebilir Restorasyonu” ba?l?kl? sunumunda ekosistem bazl? çözümlere vurgu yapt?. Ayd?n, “Uygulamalar ekolojik, ekonomik ve sürdürülebilir olmal?. Dereler art?k at?k su ta??yor; Gediz dahil 25 havzada kirlilik sorunu var. Bu nedenle dere a??zlar?nda besin yükünü yakalayacak tampon bölgeler olu?turmal? ve biyokütle kazan?m?n? h?zland?racak sistemler kurmal?y?z. Mikroalg perdeleri ve kafesler bu konuda çözüm olabilir” ?eklinde konu?tu.
Prof. Dr. Altu?: Körfez'deki birikimle sava?acak bakterileri art?rmam?z laz?m
?stanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Ö?retim Görevlisi Prof. Dr. Gül?en Altu?, “Türkiye Denizlerinden ?zole Edilen Bakterilerin Biyoteknolojik Kullan?m Potansiyelleri” ba?l?kl? sunumunda, Marmara Denizi’nde ya?anan müsilaj sorununa biyolojik çözüm yöntemlerini anlatt?. Altu?, zeolit arac?l???yla bakterileri deniz dibine aktararak organik maddeyi parçalayan faydal? bakterilerin say?s?n? art?rman?n ekosistem için kritik oldu?unu vurgulad?. “Bakteriler iyiler, kötüler ve f?rsatç?lar olarak ayr?l?yor. Organik madde artt???nda iyilerin say?s?n? art?rmak gerekiyor. Her alan?n özgün ko?ullar?na göre sorunu tan?mlay?p müdahale etmeliyiz” dedi.
“Besin kirlili?i toksik alg patlamalar?n? tetikliyor”
Berlin Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ferdinand L. Hellweger, “Zararl? Siyanobakteri Patlamalar?: Ekoloji, Toksisite ve Yönetim” ba?l?kl? sunumunda, su ekosistemlerini tehdit eden toksik alg patlamalar?na dikkat çekti. Hellweger, besin kirlili?inin yüksek oldu?u ortamlarda toksin üreten alg türlerinin artt???n? vurgulad? ve Kuzey Amerika’dan örnekler vererek yüksek kirlili?in toksik patlamalar? tetikleyebilece?ini söyledi. Ayr?ca geli?tirdikleri modellerle toksin üretimini tahmin ettiklerini ve sonuçlar?n sahadaki verilerle uyumlu oldu?unu belirtti.
Prof. Dr. Lök: Midyelerle Körfez'in kirlili?ini izleyip temizleyebiliriz
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Aynur Lök, çift kabuklu canl?lar?n suyu temizlemede etkili oldu?unu vurgulad?. Midyeler ve di?er çift kabuklular, planktonlar?, organik ve inorganik maddeleri, a??r metalleri, mikroplastikleri ve çe?itli kirleticileri filtreleyerek su kalitesini iyile?tiriyor. Lök, “Midyeleri kullanarak körfezde kirlili?i izleyebilir, at?k sular? ar?tabilir ve ötrifikasyonu azaltabiliriz” dedi.
“Deniz h?yarlar? Körfez'in temizli?inde rol oynayabilir”
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Mustafa Tolga Tolon, ?zmir Körfezi’ndeki artan organik çökelti sorununa i?aret etti. Tolon, deniz h?yarlar?n?n “deniz taban?n?n temizlikçileri” olarak organik çökeltileri tüketip ekosistemin dönü?ümüne katk? sa?lad???n? belirtti. Yöntemin kontrollü uygulanmas? gerekti?ini vurgulayan Tolon, “?yile?meye yak?n bölgelerde uygun alanlar belirlenmeli ve bu alanlar deniz h?yarlar?yla zenginle?tirilmeli. Bu canl?lar sürdürülebilir bir ekosistem için önemli” dedi.
Prof. Dr. Davidson: “Devlet müdahalesi ?art”
?skoçya Deniz Bilimleri Derne?i’nden Prof. Dr. Keith Davidson, erken uyar? sistemlerini anlatt?. ?skoçya’da alg patlamalar?n?n do?al oldu?unu ve Atlantik somonlar? ile kabuklular? tehdit etti?ini belirten Davidson, 2013’te 70 ki?inin kabuklu canl?lardan zehirlendi?ini hat?rlatt?. Alg patlamalar?n?n ?skoçya'da çok yayg?n oldu?unu vurgulayan Davidson, “Güvenli?in sa?lanmas? için devletin müdahil olmas? gerekiyor. Potansiyel zararl? plankton ve toksinler takip edilmeli, s?k analizlerle önceden tespit ve önlem al?nmal?” dedi.
Dr. Yuan: Modifiye kil ile körfezde h?zl? iyile?me sa?lad?k
Çin Bilimler Akademisi Okyanus Bilimi Enstitüsü’nden Dr. Isaac Yongquan Yuan, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi ile körfezde yürüttükleri çal??malar? anlatt?. Yuan, “2024 y?l?nda Büyük?ehir Belediyesi ile düzenlenen çal??tay?n ard?ndan i? birli?imiz ba?lad?. Modifiye kil uygulamas?yla mikroorganizmalar?n oran?n? yüzde 85 azaltt?k, zararl? türlerde dü?ü? gözlemledik. Bal?k ölümleri durdu, yakla??k bir ay içinde suyun rengi normale döndü. Tek bir uygulamayla önemli sonuçlara ula?t?k. Gelecekte daha kapsaml? kil temelli sistemler ve erken uyar? mekanizmalar?na ihtiyaç var. ?? birli?imizi sürdürmek istiyoruz” dedi.
Lenoro: Kil uygulamas? için devlet deste?i ?art
?skoç Deniz Bilimleri Derne?i’nden Anita Flores Lenoro, ?skoçya’daki zararl? alg patlamalar? ve modifiye kil uygulamalar?n? anlatt?. Lenoro, “Acil bir durum var, özel sektör ve kamu birlikte hareket etmeli. Fon yetersiz kalabiliyor; hükümetin kaynak ay?rmas? ?art. Modifiye killer farkl? toksinleri hedef alabiliyor. Önce suda hangi toksinler oldu?unu bilmemiz ve do?ru ?ekilde uygulamam?z gerekiyor; aksi takdirde zarar verebilir” dedi.
Dünyadan ?zmir Körfezi’ne bak??
Konferans kapsam?nda Amerika Birle?ik Devletleri Purdue Üniversitesi Ö?retim Üyesi David Cl?dence, Vanderbilt Üniversitesi Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Richard Dick Speece ile haz?rlad?klar? “Dü?ük Çözünmü? Oksijen Seviyesine Sahip Su Kütlelerinde Oksijen Takviyesi Stratejisi” hakk?nda sunum yapt?. Malezya’dan Uluslararas? Zararl? Algleri Ara?t?rma Derne?i (ISSHA) Ba?kan Yard?mc?s? Prof. Dr. PoTeen Lim ve Çin Bilimler Akademisi’nden Dr. Isaac Yongquan Yuan ise farkl? co?rafyalardaki alg patlamalar?n?n dinamiklerini ve ekolojik etkilerini ?zmir örne?iyle kar??la?t?ran bir mesaj iletti.