Adalet Bakan? Ak?n Gürlek, ?mral? Süreci'nde yasal düzenleme tart??malar?n?n TBMM çat?s? alt?nda yürütülece?ini vurgularken; “Umut Hakk?” tart??mas?nda “genel af” olmayaca??n? söyledi.
Gürlek, ?BB soru?turmalar?nda çokça yöneltilen 'tutuklama istisnad?r' ele?tirilerine de ilk kez yan?t verdi.
Uyu?turucu ve yasad??? bahis operasyonlar?na ili?kin “somut delil” vurgusu yapan Gürlek, 80 baronun avukat görü?melerine yönelik olas? k?s?tlamalara yönelik tepkisine de ilk kez yan?t verdi.
Sosyal medyada kimlik do?rulama, sahte hesaplarla mücadele ve yeni anayasa ihtiyac? gibi konularda da de?erlendirmelerde bulunan Gürlek, 81 ilin ba?savc?lar? ile de toplant? yapaca??n? aç?klad?.
80 BARONUN TEPK?S?NE YANIT VERD?
?BB Ba?kan? ve Cumhurba?kan? aday? Ekrem ?mamo?lu'nun cezaevindeki görü?meleri nedeniyle tart??maya aç?lan avukatlar?n müvvekilleri ile 24 saat görü?ebilme tart??mas? bitmedi.
80 baro ve Türkiye Barolar Birli?i, Ak?n Gürlek'in görü?melere 'k?s?tlama' getirilebilir aç?klamas?na tepki göstermi?ti.
Barolar?n tepkisi üzerine ilk kez konu?an Gürlek, yakla??m? ?öyle özetledi:
"Savunma hakk?n?n ortadan kald?r?lmas? ya da özünün zedelenmesi gibi bir yakla??m?m?z kesinlikle sözkonusu olamaz. Mesele savunma hakk?n?n kötüye kullan?lmas?n?n önüne geçmek
Ancak hiçbir hak s?n?rs?z de?ildir. Ceza infaz kurumlar?nda, somut ve ciddi güvenlik riski ortaya ç?kt???nda, kanuna dayal?, hâkim karar?yla ve belirli sürelerle s?n?rl? baz? usuli tedbirler al?nabilir. Bu, savunma hakk?n? kald?rmak de?il, kötüye kullan?m?n önüne geçmektir."
Görü?melerin delil karartma ya da talimat aktar?m? arac? hâline gelmesi halinde hukuk devletinin kay?ts?z kalamayaca??n? söyleyen Gürlek, "Bir görü?me delillerin yok edilmesine ya da örgütsel talimat aktar?m?na araç haline geliyorsa, hukuk devleti buna kay?ts?z kalamaz. Terör ve örgüt suçlar?nda avukatlar?n müvekkilleriyle görü?mesinde s?k?nt? var" dedi.
Herhangi bir kesinle?mi? karar? olmayan tutuklular?n da cezaevindeki görü?melerine ili?kin Gürlek ?öyle konu?tu:
"Tutuklular?n suçlulu?u henüz kesinle?medi?inden orada masumiyet karinesi var ancak avukatlar?n?n örgütsel süreçlerin bir parças? olmas?, ayn? ?ekilde içeriden ald??? talimatlar? da d??ar? iletmesi hukuk devletinde kesinlikle kabul edilemez"
Getirmek istedi?i avukat-müvekkil görü?mesi düzenlemesinde “somut ?artlar” aranaca??n? belirten Gürlek, ?unlar? ifade etti:
"Üzerinde çal???lan düzenlemeye göre, bu konuda somut ?artlar aranacak yani bir kere mahkeme karar? olacak, ikincisi de somut bir tespit olacak. Böyle bir durum ortaya ç?karsa
Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi kararlar? da “Avukatla terör suçlar?nda ya da örgüt suçlar?nda hâkim karar?yla somut delil olmas? durumunda yap?lan k?s?tlamalar makuldür” diyor.’
Bizim yasam?zda bu konuda bir düzenleme olmad???ndan bir düzenlemeye ihtiyaç duyuldu?unu anlatt?k. Bu illa yüzde 100 her görü?mede uygulanacak diye bir ?ey de yok."
"TUTUKLAMA ?ST?SNA?D?R" TEPK?S?NE DE ?LK KEZ YANIT VERD?
Gürlek, CHP Genel Ba?kan? Özgür Özel'in s?k s?k dile getirdi?i, "Tutuklama en istisnai tedbirdir" aç?klamalar?na da ilk kez yan?t verdi.
Hürriyet'ten Hande F?rat'a konu?an Gürlek ?unlar? ifade etti:
“Yürütülen soru?turmalarda kuvvetli ?üphe sebepleri bulunmamas? halinde tutuklama tedbirine ba?vurulmamakta. Dosyalar?n kapsam?n? bilmeyerek ya da kimi zaman çarp?tarak yap?lan yorumlara kamuoyumuzun itibar etmemesi gerekir.
Yarg?; ?ah?slar?n isimlerine, ünvanlar?na bakmaz. Somut olarak suç var m?, yok mu, kuvvetli suç ?üphesi var m? yok mu buna bakar. Hâkim-savc? buna göre de?erlendirme yapar. Tutuklama bir istisnad?r, ?artlar? vard?r. Üstelik yarg?n?n kendi aras?nda bir kontrol mekanizmas? da bulunmaktad?r.
Cezaevlerindeki doluluk oranlar?n? da yak?ndan takip ediyoruz. Modern, ?slah odakl? kurumlar in?a ediyoruz. Bugün cezaevlerindeki tutuklu oran? yüzde 15 civar?nda, bu oran geçmi?te çok daha yüksekti.
Yeni Yarg? Reformu Stratejisi kapsam?nda infaz dengesini yeniden ele al?yoruz. Amac?m?z cezas?zl?k alg?s?n? ortadan kald?rmak, infazda adaleti güçlendirmek ve sistemi daha hakkaniyetli hâle getirmek. ?unu net söyleyeyim: Bu düzenlemeler asla suçla mücadelede bir zafiyet anlam?na gelmeyecektir.”
?mral? Süreci'nde TBMM Komisyonu’nun raporunu aç?klamas?n?n ard?ndan yasal düzenleme ihtimali yeniden gündeme geldi. Adalet Bakan? Ak?n Gürlek, sürecin Meclis çat?s? alt?nda yürütüldü?ünü vurgulad?.
Gürlek, örgütün silah b?rakmas? ve kendini feshetmesinin kritik e?ik oldu?unu belirterek, "En kritik e?ik, örgütün silah b?rakmas? ve kendini feshetmesi. Bu tespiti de devletin güvenlik birimleri yapacakt?r ve takipçisi olacak. Yap?lacak çal??malar?n hukuki altyap?s? da büyük oranda bu tespit ve teyit sürecinin sonuçlar?na göre olacak" dedi.
Yasal düzenleme adresine ili?kin olarak da Gürlek,"Yasal düzenleme yap?lacaksa bunun adresi elbette ki Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Adalet Bakanl??? olarak biz de bu sürece teknik olarak destek veririz ama sürecin ana aktörü Meclis" dedi.
Gürlek, “Af alg?s?” tart??malar?na ise ?u ifadelerle yan?t verdi:
‘Net ifade edeyim; yap?lacak olas? düzenlemelerin genel affa dönü?mesi sözkonusu de?il.’
Gürlek, olas? düzenlemelerin “cezas?zl?k” anlam?na gelmeyece?ini söyleyerek ?öyle konu?tu:
"Yap?lacak olas? düzenlemeler cezas?zl?k anlam?na gelmeyecek. Kapsam?n ne olaca??na da yine Meclis karar verecek. Süreç ?effaf, hukuka uygun ve toplumsal hassasiyetler gözetilerek yürütülecek"
Gürlek, a??rla?t?r?lm?? müebbet ve terör suçlar? bak?m?ndan mevcut durumu da anlatt?.
Gürlek, terör suçlar?nda ko?ullu sal?verilme hükümlerinin uygulanmad???n? belirterek, "Dolay?s?yla mevcut hukuk düzeninde bu ki?iler için “umut hakk?” ?eklinde bir uygulama zaten bulunmuyor"dedi.
Yeni bir düzenleme olup olmayaca??na ili?kin karar?n TBMM’de ?ekillenece?ini vurgulayan Gürlek, "Yeni bir düzenleme yap?l?p yap?lmayaca?? konusu ise yasama organ?n?n, yani TBMM’nin takdirinde. Süreç orada ?ekillenecek" dedi.
Sürecin ki?ilere özel de?il, toplumsal ihtiyaçlara göre ele al?nmas? gerekti?ini belirten Gürlek, "Burada ?ah?slara de?il, yani ?ahsi bir düzenleme de?il, genel olarak toplumun ihtiyaçlar? ve söz konusu sürücün zarar görmemesine ili?kin bir çal??ma yapmam?z laz?m" dedi.
Gürlek, hedefi de ?öyle tarif etti: ‘Amaç, terörsüz bir Türkiye hedefi ve toplumsal huzurun güçlendirilmesi çerçevesinde de?erlendirme yap?lmas?.’
Ko?ullu sal?verilme tart??malar?na ili?kin olarak da Gürlek, ?unlar? dile getirdi:
"Halihaz?rda idam cezas?ndan a??rla?t?r?lm?? müebbet hapis cezas?na dönü?türülen terör suçlular? ile terör suçlar?ndan a??rla?t?r?lm?? müebbet hapis cezas? alan suçlular?n cezalar? bak?m?ndan ko?ullu sal?verilme hükümlerinin uygulanmas? sözkonusu olamayacak"
UYU?TURUCU OPERASYONLARI VE ÖZEL HAYAT
Bakan Gürlek, özel hayat?n sosyal medyada tart???lmas?na kar?? olduklar?n? vurgulayarak, "Hiç kimsenin özel hayat?n?n sosyal medya üzerinden tart???lmas?n? istemiyoruz. Herkesin özel hayat?n?n korunmas? gerekiyor. Savc?, hâkim sadece suç var m? yok mu buna bakar" dedi.
Soru?turmalar?n “soyut iddialar” üzerinden yürütülmedi?ini söyleyen Gürlek, "Kamuoyuna yans?yan soru?turmalar?n hiçbiri soyut iddialardan ibaret de?ildir. Uyu?turucu testine gönderilen hiçbir ?üpheli böyle bir soyut iddia üzerine gönderilmemektedir" dedi.
Operasyonlar?n dayana??na ili?kin de Gürlek, "Operasyonlar ya da test uygulamalar? soyut iddialarla yap?lmaz, somut delillere dayan?r." dedi.
SOSYAL MEDYA DÜZENLEMES?, "KLAVYE DEL?KANLILI?I K?ML?K YAPILACAK"
Gürlek, sosyal medyada kimlik do?rulama ve sahte hesaplarla ilgili öngörülen düzenlemeyi ?u ifadelerle anlatt?:
"Yap?lacak düzenleme ile bir ki?i sosyal medyada itibar suikast? yap?yorsa, aç?k kimli?i ile yapacak.
‘Klavye delikanl?l??? yapan aç?k kimli?i ile yapacak"
Gelecek düzenleme ile birlikte de bir geçi? süreci olaca??n? belirten Gürlek, "Bunun için bir geçi? süreci olacak. O süre içinde ki?inin gerçek hesaba geçmesi gerekecek. Geçmiyorsa sahte hesaplar kapat?lacak" dedi.
Gürlek, yurt d???ndaki vatanda?lar için de düzenlemenin geçerli olaca??n? ?öyle belirtti:
‘Bu, yurtd???ndan vatanda?lar?m?z için de geçerli olacak. Ayn? ?ekilde pasaportla do?rulama olacak, cep telefonuna da bir do?rulama mesaj? gelecek.’
81 ?L?N SAVCILARINI TOPLAYACAK
Gürlek, 81 ilin ba?savc?lar? ile toplant? yapaca??n? aç?klad?:
"81 ilin ba?savc?s?n? zaten kendim yak?n zamanda toplayaca??m. Mesaj?m?z ?u olacak; yasad??? bahis, uyu?turucu, sanal kumarda tavizsiz mücadelemiz olacak. Ellerindeki dosyalarda hassasiyet göstermelerini isteyece?iz.
Yasad??? bahisle ilgili belki kanun düzenlemesine ihtiyaç olabilir. Düzenlemenin te?vik etme, reklam yapma gibi konular? içermesini planl?yoruz"