PAYLAŞ 

5 / 27

Halk aras?nda dola?an, mantarlar konusundaki genellemelerin tümünün yanl?? oldu?unu aktaran Barutçiyan, ?öyle konu?tu: "Mantar toplayanlar aras?nda 'Köylüler biliyor.' gibi bir söylem de var. Zehirlenmelerin yüzde 90'? k?rsaldan geliyor. Bilseler herhalde kendi kendilerini zehirlemezler. Maalesef yenen, zehirli ya da öldürücü türleri birbirinden ay?rt etmek için hiçbir geçerli metot, teknik, püf noktas?, k?sa yol diye bir ?ey yok. Mantar? bilimsel bir netlikle tan?mlay?p güncel bir kaynaktan yenebilirli?ini kontrol etmiyorsan?z, kulaktan dolma bilgilerle mantar? tüketiyorsan?z maalesef zehirlenme ihtimaliniz çok yüksek." - "Mantardan protein alamazs?n?z" Mantar?n bir protein deposu oldu?unun dü?ünüldü?ünü, bunun da yanl?? bilgi oldu?unu kaydeden Barutçiyan, ?unlar? söyledi: "Mantarlar?n sadece k?vamlar? ete benzedi?i için tarih boyunca protein deposu olarak görülmü?ler. Mantarlar?n içinde tabii ki az miktarda da olsa protein var. Fakat bu proteinler insan vücudu taraf?ndan özümsenmeyen türler. Yani 'Et yerine mantar yiyorum.' derseniz sadece kendinizi kand?r?rs?n?z. Protein alamazs?n?z. Mantarlar sadece baz? vitaminler ve baz? mineraller aç?s?ndan çok zengin bir besin kayna?? ama onun d???nda pek bir besleyici özellikleri yok." - "Uzman gözetiminde toplay?n" ?zmir'de do?ada yeti?en mantarlar konusunda ara?t?rmalar yapan ve mantar toplama atölyeleri düzenleyen Sevim ?ahin de 20 y?ld?r akademisyenlerle bilimsel çal??malara kat?ld???n? anlatt?. Dünyada 60 bin civar?nda mantar türünün tan?mland???n? belirten ?ahin, Türkiye'de de çok say?da türün bulundu?unu dile getirdi. ?zmir'in bu y?l çok ya??? ald???n? ve son 5 senedir görülmeyen ya da çok az görülen mantarlar?n ç?kmaya ba?lad???n? kaydeden ?ahin, ?öyle konu?tu: "Ya???lar?n artmas? ve mantarlar?n bu kadar çok olmas?, özellikle son dönemlerde sosyal medyada da mantar gruplar?n?n artmas?yla birlikte da? ta? insan doldu neredeyse. ?nsanlar, gerek ekonomik aç?dan gerekse do?ada spor yapmak için mantar toplamaya gidiyor ancak bu zehirlenmelere yol açabiliyor. En büyük sorun, insanlar?n mantarlar?, tan?madan, bilmeden 'Kom?um söyledi.', 'Köylü tan?yor.', 'Biz k?zart?p yedik.', 'Yumurta k?r?p yiyin.' gibi tavsiyelere uyarak yemeleri. En önemli ?ey mantarlar? yüzde 100 tan?madan tüketmemek. Mantarlar? toplarken mutlaka bir uzman gözetiminde toplamak gerekiyor. Hobi amaçl? foto?raf çekebiliriz, onlar? gözlemleyebiliriz ancak tüketmeyi dü?ünüyorsak mutlaka bir uzmandan yard?m almak gerekiyor." - "Çok zehirli mantarlar çok güzel kokulu ve çok lezzetli olabilir" ?ahin, halk aras?nda birçok yanl?? bilginin dola?t???n? anlatarak, sözlerini ?öyle tamamlad?: "Halk?m?z genelde ?u ?ekilde dü?ünüyor, 'Zehirli mantar? sütle kaynat?rsak zehri gider.', 'Kurutulursa zehri gider.', 'Mantar? sümüklü böcek yediyse ya da kurtlar yediyse o mantar zehirli de?ildir.', 'Mantar? gümü? ka??kla kaynat?rsak ve ka??k karar?rsa zehirli ancak ka??k kararmazsa zehirsiz.', 'Zehirli mantar ile zehirli olmayan mantar yan yana yeti?mez.' gibi birçok do?ru bilinen yanl??lara sahipler. Bu anlamda bunlar tabii ki mantar zehirlenmeleri riskini art?r?r. Mantar?n ?akas? yok. Çok zehirli mantarlar çok güzel kokulu ve çok lezzetli olabilir. Çok zehirli mantarlar, salyangozlar ve di?er canl?lar taraf?ndan sevilerek tüketilir. Onlar için toksit de?il ancak bizim için öldürücü olabilir. Mantar?n kurutularak, ayranla yenerek, sütle kaynat?larak zehri giderilmez.