Adnan Süvari ve Göztepe gerçe?i...

Adnan Süvari... Türk futbolunun gelmi? geçmi? en büyük antrenörlerinden birisiydi...
Gerçekçi olmak gerekirse bana göre en iyisiydi… Abartm?yorum.
Tabii ki Türk futbolunda birçok de?erli teknik adam var ve var olmu?tu ama onu di?erlerinden ayr??t?ran o kadar çok özellik var ki…
Mesela: Yepyeni bir kadro kuracaks?n hepsi genç ve yerli olacak k?sa süre içerisinde o tak?ma öyle bir sistemle kurgulayacaks?n ki o bir birlerini yeni tan?yan oyuncular ayn? bedende can gibi bir olup bir tak?m ruhuyla hem Avrupa’da hem de Türkiye’de destanlar yazacak.
Ve o tak?m ile onlar?n olu?turdu?u çocuklar efsane ad?yla an?larak Türkiye’nin her kö?esinde isimlerini ezberletecek… Ve ve ve o kurdu?un yeni sistem günümüz futbolunun DNA’s?n? olu?turacak… Evelemeye gevelemeye gerek yok, rakamlar ortada, istatistikler belli, ba?ar?lar tarih sayfalar?nda…
Göztepe’ye üç kez Türkiye Kupas?, iki kez Cumhurba?kanl??? Kupas? ve bir kez de Federasyon Kupas? finali oynatt?. Aral?ks?z 12 y?l Göztepe'nin ba??nda görev yapan Adnan Süvari, Göztepe'ye iki Türkiye kupas? kazand?rd?.

Anadolu'ya ilk Cumhurba?kanl??? Kupas?'n? getiren tak?m?n teknik direktörlü?ünü yapt?. Bir kez de Federasyon Kupas? ?ampiyonlu?u ya?att?. Avrupa’da bir kez de çeyrek final oynatt??? Fuar ?ehirleri (?imdiki ad?yla UEFA) Kupas?'nda Göztepe'yi yar? finale ç?kartt?.
Bu Türk futbolu ad?na bir ilkti ve bu ba?ar?y? ancak y?llar sonra UEFA ?ampiyonu olan Galatasaray gerçekle?tirebildi… Bir kez de Göztepe’de Kupa Galipleri Kupas?'nda çeyrek final oynatt?.
Türkiye liglerinde ?ampiyonlu?u kaç?ran kadroyu kurdu, üç büyüklerin korkulu rüyas? oldu. Kimilerin deyimi ile küme dü?me tehlikesi ya?ayan di?er ?zmir tak?mlar?na son maçlarda puanlar kaybetmese onu da ba?aracakt?…
Göztepe’deki müthi? ba?ar?lar? sonras?nda A Milli Tak?m’da teknik direktörlü?e getirildi… Milli Tak?m'?n ba??ndaki Adnan Süvari ise 1960'l? y?llarda 2000 y?l?n?n futbolunu oynatt?. Milliler o dönemde büyük ba?ar?lara imza att?. Ay-Y?ld?zl? kadromuz o dönemin süper ekibi ve 21 y?ld?r yenilmeyen Rusya'y? Rusya'da yendi.
Tüm bunlar? 15 y?ll?k süre içerisinde yaparken dünya futboluna günümüzde oynanan modern futbolun ilham?n? ve ?ifrelerini verdi… Futbolcular?n?n sadece antrenörlü?ünü de?il, onlar?n ö?retmenli?ini de yapt?. Gün geldi lisan dersi verdi, gün geldi adab? mua?eret kurallar?n? ö?retti. Tam 6 dil biliyordu. 
Bunlar  Adnan Süvari destan?n?n k?sa bir özeti… Oysa ba?ar? detaylarda gizliydi… Adnan Süvari 1926 y?l?nda Ayd?n'da dünyaya geldi. Ailesi ondaki cevheri görmü?tü. Çok iyi bir e?itim ald?… ?lkokulu ?talyan Mektebi'nde, ortaokulu Saint Josef Lisesi'nde, liseyi Avusturya Lisesi'nde okudu. Ard?ndan Ticaret Fakültesi'ni bitirdi. Süvari, gençlik y?llar?nda çok iyi basketbol oynard?. Daha sonra futbola merak sard?. O dönemin iyi tak?mlar?ndan Pamuk Mensucat'ta hem futbol oynad?, hem de antrenörlük yapt?. Onun görev yapt??? tak?m 1955’te ?zmir ?ampiyonu oldu…
ak?m?n santforu ise Türk futbolunun unutulmaz kral? Metin Oktayd?. Tekstil mühendisli?i e?itimi almak için ?ngiltere'ye gitti.  Adnan Süvari, ?imdi Kar??yaka Onur Kurulu Ba?kan? olan Selçuk Ya?ar ile okul, Selman Ya?ar ile s?n?f arkada??yd?.

Selman Ya?ar, ?ngiltere'de futbol e?itimi alan Adnan Süvari'ye ricada bulunarak "Gel bizim Kar??yaka'y? çal??t?r" dedi. Selman Ya?ar'? çok seven Süvari, arkada??n?n ricas?n? k?ramad?.
Süvari, i?ine kar???lmas?n? hiç sevmezdi. KSK'li baz? yöneticiler ona müdahale edince görevi b?rakt?. Ancak onun döneminde Kar??yaka’da y?ld?z? parlayan ve sonra Fenerbahçe’ye giden Ogün Alt?parmak da Türk futbolunun unutulmazlar? aras?nda yer ald?.
eyse Kar??yaka’dan ayr?lan Adnan daha sonra a?abeyi Sebahattin Süvari Göztepe'ye ba?kan olunca 1961 y?l?nda Göztepe'de teknik direktör olarak göreve ba?lad?.
Efsane tak?m?n ilk y?llar?nda Göztepe 1961 ve 1962 y?llar?nda iki defa küme dü?me tehlikesi ya?ad?. Sar?-k?rm?z?l?lar 1962 y?l?nda son oynad?klar? 15 lig maç?n?n 12'sini kazan?p, 3'ünde de berabere kalarak ligde kalmay? ba?ard?.

Art?k büyük Göztepe, do?uyordu. Adnan Süvari'yle ba?ar?n?n s?rr? istikrard?. ??te o istikrar? görev yapt??? sürede sa?lad? ve tarihe büyük ba?ar?larla geçti. Göztepe'de teknik direktörlük yapt??? dönemde ayr?ca Milli Tak?m teknik direktörlü?ü görevini de sürdürdü.

Süvari'li Göztepe, 1970-71 sezonunda 5 puan farkla (37 puan) lig üçüncüsü, 1964-65'te 16 puan farkla (31 puan) lig dördüncüsü, 65-66 sezonunda yine 16 puan farkla (32 puan) lig be?incili?ini elde etti.
Anadolu'ya ilk Cumhurba?kanl??? Kupas?'n? götüren Anadolu tak?m? olan Göztepe, ayr?ca Avrupa Kupalar?'nda yar? finale ç?kan ilk tak?m olma özelli?ini de onun döneminde kazand?.
Göztepe yar? finale 64 tak?m aras?ndan 5 tur üzerinden ç?kt?. Daha sonra yar? finalist olan Galatasaray, 32 tak?m aras?ndan 4 tur ile yar? finale ç?km??t?. Türkiye Kupas?'nda üç defa final oynayan, bunlar?n ikisini kazanan, di?erini ise yaz? tura ile kaybeden Göztepe'nin teknik patronu hiçbir zaman unutulmad?.
O hem iyi bir ö?retmen, iyi bir antrenör ve hem de dosttu. Gitti?i her ülkenin dilini konu?tu?u için ona arkada?lar? ona sinyor lakab? takm??t?...

Adnan Süvari müthi? bir insand?… 60’l? y?llarda sürekli hücumu dü?ünen, kendine güvenen, ilk yumru?u atan bir Göztepe yaratt?. O yumru?un sesi sadece ?stanbul’dan de?il, tüm Avrupa’dan duyuldu. Onun o dönemde ortaya koydu?u futbol sistemi y?llar sonra dünya futbolunun neredeyse klavuzu oldu. 

DE?ER? DAHA ÇOK ANLA?ILIYOR

Rinus Michels’in 1999 y?l?nda FIFA taraf?ndan “yüzy?l?n teknik direktörü” seçilmesini sa?layan taktik 4-3-3 altyap?s?n?n üzerine in?a edilmi?ti. Michels, 1965 y?l?nda göreve gelip 1971 y?l?nda Ajax’a Avrupa ?ampiyon Kulüpler Kupas?’n? kazand?rm??t?. Bu anlay?? dünya devlerinin vazgeçilmez imha plan? olmu?tu.
Ama bu felsefenin bir benzerini Rinus Michels’ten önce, 1960-71 y?llar? aras?nda Göztepe’de tam 11 y?l boyunca ortaya koyan; Avrupa Fuar ?ehirleri Kupas?’nda yar? final, Kupa Galipleri Kupas?’nda çeyrek final oynayan modern bir Göztepe tak?m? yaratan, A milli tak?mla dünya dördüncüsü Sovyetler Birli?i’ni deplasmanda deviren bir isim daha vard? Adnan Süvari… 

Müthi? Türk...

Günlerden bir gün Göztepe Marsilya maç? için yola ç?kar. Uçaktan indikten sonra yüzlerce gazeteci hava alan?nda Göztepe'yi kar??lar. Futbolcular çok heyecanlan?r. Adnan Süvari, gazetecilerin ?srar? üzerine toplant? salonuna geçer. Bir gazeteci ingilizce soru sorar, ona cevap verir. Ard?ndan ba?ka bir gazeteci Almanca sorar o gazeteciye de Almanca yan?t verir. Bir di?eri ise Frans?zca soru sormak ister, Frans?zca kar??l?k al?nca gazeteciler birbirlerine bakarlar. Bir ba?ka gazeteci bu defa ?talyanca soru sorar, Süvari ona da ?talyanca cevap verir. Süvari, Rusça ve ?spanyolca da bilirdi. Ertesi gün ç?kan gazetelerde ise hemen hemen her gazetinin ba?l??? ayn?d?r: "Müthi? Türk" 

ALIPARMAK: O FUTBOLUN ??FRES?N? YILAR ÖNCE ÇÖZMÜ?TÜ

Kar??yaka’da yeti?en Fenerbahçe’de efsanele?en Ogün Alt?parmak, Süvari’nin yönetimindeki Kar??yaka’da ilk sezonda tam 23 gol atm??t?. ?kinci sezon Süvari ona Pele’nin deplaselerini anlatm??, sol ve sa? aç?klara kat etmesini ö?ütlemi?ti. Adnan Süvari bir Altay maç?nda taraftarlarca yuhaland?ktan sonra ekim ay?nda görevden ayr?lm??t? ama tak?m hücum varyasyonlar?n? onun ö?retti?i gibi uygulamaya devam etmi?ti. Bu taktikle Ogün Alt?parmak bir önceki sezonki gol performans?n? tekrarlayamasa da tak?m oyunu için daha faydal? bir futbolcuydu art?k. O sezon sa? ve sol kanat oyuncular? 15’er gol atm??lard?. “Süvari’nin benim üzerimde çok eme?i var” diye anlat?yor Alt?parmak.
“?ut duvar?n? hayat?mda ilk kez Adnan Süvari’nin antrenmanlar?nda gördüm, pozisyon almay? onunla ö?rendim. K?sa bir süre beraber olmam?za ra?men geli?imimde büyük rol oynad?. O taaa o zamandan günümüz futbolunun ?ifreleri çözmü?tü…”

CEYHAN YAZAR’IN GÖZÜYLE ADNAN SÜVAR?

Bu ö?reti, Kar??yakal? Ogün Alt?parmak’?n anlatt?klar?yla benzerlik gösteriyordu. O dönem Süvari’nin akl?nda hep hücum varyasyonlar? vard?. Göztepe’deki ilk y?llar?nda 1958’in Brezilya's?na benzer bir tak?m hayal ediyordu. Elindeki oyuncular belki birer Didi, Pele, Garrincha de?ildi ama hepsi gençti ve ö?renmeye isteklilerdi.

“1962 y?l?nda art?k 4-3-3 sistemini net olarak uygulamaya ba?lam??t?” diye anlat?yor Göztepe’nin unutulmaz y?ld?z? Ceyhan Yazar. “Elinde Fevzi Zemzem gibi güçlü bir forvet vard?. Takti?i de ona göre ?ekillendirmi?ti.” Fevzi Zemzem, Süvari’nin deplase beklentilerini kar??l?yor, bire birde adam eksiltiyor, üstüne üstlük güçlü fizi?iyle yan toplarda etkili oluyordu. Ama arkas?nda onu besleyecek, pozisyona sokacak organizasyonu olu?turan oyunculara da ihtiyac? vard?.
Geri dörtlünün solunda oynayan Ça?layan, orta üçlünün ortas?nda oynayan Gürsel ve yine orta üçlünün solunda oynayan Nevzat, tam da Fevzi’nin ihtiyac? olan üçlüydü. “T?pk? ‘üç silah?örler’ gibi birinin ba?lad??? hareketi di?er ikisi ayn? anda alg?lar ve ba?lat?lan pozisyona yard?ma giderek hücum organizasyonunun ba?ar?yla tamamlanmas?na katk?da bulunurlard?” diyor Ceyhan Yazar.
Kaleci Ali Artuner, topu eliyle oyuna sokar, orta sahan?n ortas?ndaki Gürsel’e yollard?. O s?rada Fevzi sol kanada veya sa? kanada deplase olur ve topu al?rd?. Tek pasla tekrar Gürsel’e gönderirdi. Defans dörtlüsünün solundaki Ça?layan da hücuma gelir, Nevzat ve Gürsel’le haz?rl?k paslar? yaparlard?. Orta sahan?n sa??ndaki Ertan ve hücumdaki Nihat, Fevzi ve Halil pozisyon kollard?. Bazen Ça?layan’?n rolünü defans?n sa??ndaki K. Mehmet al?rd?. Defans?n ortas?ndaki Hüseyin ve B. Mehmet de duran toplarda s?k s?k ileri ç?kard?. Çünkü Adnan Süvari için tak?m?n tüm oyuncular? potansiyel golcüydü.
Orta sahan?n ortas?nda görev yapan Gürsel ve Nihat’?n bile pek çok golü vard?.

“Kondisyon kolektif oyunun ?art?d?r. Her futbolcunun sahada taban?n? basmad??? yer kalmamal?d?r. Yer mefhumu ortadan kalkm??t?r” diyordu bir demecinde Süvari. 4-3-3 dizili?i onun için gerçekte yaln?zca ka??t üstündeydi. Futbolcular?n hepsi, her an her yerde olabilmeliydi. ??te Süvari’nin total futbolunun kanunlar? bunlard?.

"ONU TEKN?K D?REKTÖR OLUNCA ÇOK DAHA ?Y? ANLADIM, GÖZÜMDE B?R DEV OLDU"

Efsane Göztepe’nin santrforu Fevzi Zemzem “Futbolu b?rak?p antrenör olduktan sonra onun ne kadar büyük bir teknik direktör oldu?unu daha iyi gördüm” diyor ve ekliyor: “O y?llarda bize ö?rettiklerini aradan 15 y?l geçtikten sonra antrenörlük kurslar?nda ‘modern futbol’ diye ö?rettiler. Ben gitti?im her tak?mda bize futbolculuk döneminde yapt?rd?klar?n? uygulat?p ve büyük ba?ar?lara imza att?m…”

(Devam edecek... Yar?n: Avrupa Kupalar? maceralar?)