?zmir Büyük?ehir Belediyesi öncülü?ünde 7-8 May?s tarihlerinde “?zmir Kültür Konu?uyor” ba?l???yla düzenlenen ?zmir Kültür Politikalar? Çal??tay?’n?n aç?l?? konu?malar?n?n ard?ndan yap?lan oturumlarda fikir ve öneriler tart???ld?. Tarihi Havagaz? Fabrikas? Kültür Merkezi’nde yap?lan zirveye akademisyen ve uzmanlar, sivil toplum kurulu?lar?n?n temsilcileri, yerel yöneticiler, bürokratlar, meclis üyeleri ve i? dünyas?n?n mensuplar? kat?ld?.
“Kültür sadece sanat etkinlikleri demek de?il”
Program?n ikinci bölümünün aç?l???n? yapan ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Genel Sekreter Yard?mc?s? Prof. Dr. P?nar Okyay, Büyük?ehir Belediyesi’nin kültür alan?nda yapt??? çal??malar? aktard?. Okyay, “Veri tabanl? bir yönetimin ne kadar önemli oldu?unu biliyoruz. ?zmir’in kültür ekosistemiyle ilgili ciddi bilgi sahibi olduk. Kültürün sürdürülebilir kalk?nman?n temel unsuru oldu?unu biliyoruz. Kültür sadece sanat etkinlikleri demek de?il. Demokrasi, kat?l?m, miras, yarat?c?l?k, çevre ve sosyal kapsay?c?l?k kavramlar?yla do?rudan ili?kili. Burada bahsedilen iyilik halini, kentin sa?l?kl? olmas?, kültür-ekoloji ili?kisi, gastronomi gibi pek çok ba?l?kta inceliyoruz. Nerelerde farkl?l?klar?m?z var ve neleri geli?tirmemiz gerekiyor, çal???yoruz” dedi.
Taslak metindeki alt? temel ilkeyi aç?klad?
Çal??tay?n tart??ma metni olarak haz?rlanan ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Kültür Politikalar? Belgesi Tasla??; “Kültürü Bir Hak Olarak Tan?mlamak ve Kültüre Eri?im”, “Kültür Yönetimi ve Kurumsal Kapasitenin Geli?tirilmesi”, “Kültür Ekonomisi ve Yarat?c? Endüstriler”, “Kültürel Miras?n Korunmas? ve Yeniden ??levlendirilmesi”, “?klim Krizi, Ekoloji ve Kültür Politikalar?” ve “Dijitalle?me, Yeni Teknolojiler ve Kültür Politikalar?” olmak üzere alt? temel eksen üzerine in?a edildi. Her eksen hem somut politika önerileri hem de gerçek tercih alanlar?n? ve yap?sal gerilimleri i?aret eden tart??ma sorular?n? içeriyor. Prof. Dr. P?nar Okyay bunun bir taslak belge oldu?unu belirterek “Bu iki günün sonunda son halini alacak. Bunun bir ba?lang?ç oldu?unu bilelim. Buradaki kat?l?mc? süreci doküman haline getiriyoruz. Öneri, ele?tiri ve katk?lar?n?z bizim için çok önemli” diye konu?tu. Okyay’?n konu?mas?n?n ard?ndan “Kültür Politikalar?nda Küresel E?ilimler ve Türkiye” ba?l?kl? oturum gerçekle?ti.
“Kültürü sürdürülebilir ?ehirlerin in?as?nda temel bir unsur olarak görüyoruz”
UCLG –MEWA Genel Sekreteri Dr. Mehmet Duman, moderatörlü?ünü yapt??? programda önemli mesajlar verdi. Duman, kültürün önemine dikkat çekerken, “Dile?imiz bu festivallerin yerel yönetimlerle birlikte ülke genelinde yayg?nla?t?r?lmas?d?r. Günümüzde kültür politikalar?n?n koruma, eri?im, yöneti?im ve sürdürülebilirlik boyutlar?n? kapsayan çok kapsaml? bir yap? haline geldi?ini görmekteyiz. Bizler de kültürü sürdürülebilir ?ehirlerin in?as?nda temel bir unsur olarak görüyoruz. Farkl? ?ehirlerde yürüttü?ümüz çal??malarla yerel deneyimlerin payla??lmas?na katk?da bulunuyoruz. Kültür politikalar?ndaki küresel e?ilimleri ve Türkiye yans?malar?n? ele alaca??z. Amac?m?z kültürü yaln?zca geçmi?in miras? olarak de?il, kentlerin bugününü ve gelece?ini ?ekillendiren dinamik bir unsur olarak de?erlendirmek ve daha dirençli ?ehirler için ortak biz vizyon geli?tirmektir” dedi.
“Kültür kalk?nma arac?d?r”
UNESCO Türkiye Kültürel ?fadelerin Çe?itlili?i ?htisas Komitesi Üyesi Doç. Dr. Erman Demir ise “Sürdürülebilirlik: Kent ve Kültür” adl? sunumu arac?l???yla önemli bilgiler verdi. Süreci sa?l?kl? ilerletmek ad?na konu?mas?nda sorular yönelten Demir, “?zmir neyin ?ehir olmak istiyor? Ya da böyle bir kümelenmeye gerek var m?? Kültür bir kalk?nma arac?d?r. Her gitti?im toplant?da birinden bunu duyuyorum. Tamam art?k herkes ikna olmu? bu konuya diyorum. Kalk?nma derken kültürü ticarete çekmememiz laz?m. Sab?rl? politika yapmak gerekiyor. ?u an yürüttü?ümüz süreci kastediyorum. Bunun payda?lar?yla birlikte tart??arak, konu?arak yap?lmas? laz?m” diye konu?tu.
Kültürel miras?n önemine de?indi
Çal??tay?n önemine de?inerek sözlerine ba?layan ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Koray Güler de, “Kültür politikalar?n? çok boyutlu dü?ünmek önemli. Demokrasi çok önemli dünya bar??? çok önemli. Co?rafyam?zda y?k?mlar gördük. ?nsanl?k tarihi boyunca da bunlar? gördük” dedi. Kültürel miras üzerinden konu?an Güler, “Yerel yönetimlerin ve ba??ms?z kültür aktörlerinin karar alma süreçlerine kat?l?m? çok önemli. Kültür ekonomisi de önemli. Dengeli ve hassas olmal?y?z. Bu dengede ekonomik kayg?lar?n daha güçlü tutulmas? kültürel mirasa zarar veriyor. A??r? turizm, ticarile?me, metala?ma, mekânsal üretim bask?s? pek çok alanda özgünlü?ün kayb?na yol aç?yor. Kültür ekonomisini reddetmek yerine yeniden dü?ünmeyi önermeliyiz” aç?klamas?na imza att?.
“Bar?? temelinde haklar?n korunmas? önemli”
Kültür alan?nda ?zmir’in geli?imine dikkat çeken UCLG Kültür Komitesi Koordinatörü Dr. Jordi Pascual, “?zmir önce bir pilot ?ehir sonra lider ?ehirlerden biri oldu. UCLG Komitesi’nde Türkiye ba?kan yard?mc?s? olarak görev yapmakta. Bizim çal??ma ve amaçlar?m?zdan bahsetmek istiyorum. Gücün kullan?lmas?, yönetilmesi her zaman çok zor. Ancak bizim kurtulu? amac?m?z bütün aktörlerin ve payda?lar?n yer ald???, bar?? temelinde haklar?n korunmas?. ?nsani kalk?nma bizim için önemli. Bu kapsamda yerel yönetimlerin çok önemli oldu?unu dü?ünüyoruz” diye konu?tu.
Verilerle ?zmir
Program devam ederken ?zmir Akdeniz Akademisi Akademik Kurul Toplant?s? da paralel oturum ?eklinde yap?ld?. “Verilerle ?zmir’in Kültür Ekosistemi” ba?l?kl? k?s?mda ise ?zmir Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Dr. ?ebnem Gökçen ile ?zmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Dr. Bengi Polat önemli veriler sundu.
Kentte geçmi? y?llarda kültür üzerine yap?lm?? çal??malara de?inen Gökçen, “?zmir kendi resmini çizmek, hangi kategoride, nerede durdu?unu anlamland?rmak ad?na çal??malara ba?lam??t?. 2009’da ba?layan Kültür Çal??tay?’ndan bugüne geldik” dedi. Sunumundaki ba?l?klara de?inen Gökçen, kültürel miraslar, ören yerleri, kütüphaneler ve koruma alanlar?, sanat kurumlar?, mekanlar? ve etkinlikleri, kültür merkezleri, görsel sanatlar, gösteri sanatlar?, kültür tüketimi ve medya, harcama örüntüleri, dijital dönü?üm, yerel yay?nc?l?k, kültür turizmi, turist hareketlili?i, konaklama altyap?s?, tematik rotalar, kültür ve sanat e?itimi, toplumsal örgütlenme ba?l?klar? alt?nda yap?lm?? analizleri payla?t?.
Kültür yönetimi, yerel yönetimlerin finansman?, yerel ölçekte kentte kültürün yönetiminin ?zmir Büyük?ehir Belediyesi taraf?ndan yönetilmesine dair bilgilendirme yapan Polat ise kültür hizmetlerinin sa?lanmas? hakk?nda grafiksel veriler sundu. Kültürel tesislerin desteklenmesi ve düzenlenmesi ile yat?r?mlar?n mekansal da??l?mlar? hakk?nda konu?an Polat; tiyatronun yay?l?m?, eri?ilebilirlik, müzelere talebin artmas? konular?na dikkat çekti. ?stanbul ve Ankara’ya k?yasla ?zmir’in ziyaretçi anlam?nda ön planda oldu?unu hat?rlatan Polat, bütçelerden ayr?lan oranlar?n dü?tü?ünü belirtirken, kültür yat?r?m? yap?lmayan ilçelere, turizmin etkilerine de de?indi. Polat ayr?ca ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin kentteki kültürel üretim sürecinde belirleyici konumda oldu?unu ifade etti.
Çal??tay?n ilk günü tematik masa toplant?lar?yla tamamland?.