Tugay ayn? zamanda Birle?mi? Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Te?kilat? (UCLG) Kültür Komitesinin ba?latt??? Kültür 2030 Amac? Kampanyas?’n?n yerel uygulay?c?s? olduklar?n? duyurdu. Mu?la Belediye Ba?kan? Ahmet Aras ise kentlerin bir kültür politikas? olu?turmas? gerekti?ini belirterek, “Biz belediye ba?kan?n?n ufkuna göre kültür politikas? olu?turuyoruz” dedi
Türkü ERB?L/SONKALE?ZM?R- ?zmir Kültür Politikalar? Çal??tay? kapsam?nda hayata geçirilen ‘UCLG Ba?kanlar Oturumu’ ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Cemil Tugay ve Mu?la Belediye Ba?kan? Ahmet Aras’?n kat?l?m? ile gerçekle?tirildi. Oturumun moderatörlü?ünü Eski Kültür Bakan? Dr. Burhan Suat Ça?layan üstlendi.
“H?ÇB?R BELED?YE GÜVENDE DE??L”
Eski Kültür Bakan? Dr. Burhan Suat Ça?layan, Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Cemil Tugay’?n bir televizyon program?nda aktard??? ‘iktidar kaynakl? s?k?nt?lar’ üzerinden de?erlendirmelerde bulundu. Ça?layan konuyla ilgili, “Ba?kan Tugay’?n aç?klamalar?yla belediyenin üzerine nas?l çöküldü?ünü, belediyenin mallar?na nas?l el konuldu?unu, kredilerin onaylanmad???n? bilmiyor gibiyiz. Tabii ki biliyoruz, neredeyse bütün CHP’li belediyeler s?k?nt?lar ya??yor. Maksimuma varan bir bask? a?amas? var. Art?k hiçbir belediye güvende de?il. Sabah haberlere hangi belediyeye bask?n yap?ld?, kim gözalt?na al?nd? diye bak?yoruz. Yarg?n?n, yönetimlerin emrine giren bir i?leyi? ?ekli var. Bu benim görü?lerim. Bu ortamda kültür konu?mak, ölmek üzere olan adama su vermek gibi oluyor. Hiç bir ?ekilde nefes ald?r?lmayan belediyeler var. Bu denli tehdit alt?nda görev yapmaya çal??an belediyelerimiz UCLG’ye üye oldu?unu görüyoruz” ifadelerini kulland?.
“UCLG S?YASET?N ?Ç?NE G?RD?”
UCLG’nin yetki ve görev alanlar?ndan bahseden Ça?layan, yönetimsel i?leyi? olarak çizgisinden ç?kt???n? öne sürdü. UCLG’nin kurulu? a?amas?nda Türkiye’nin d??arda tutuldu?unu belirten Ça?layan, “UCLG Birle?mi? Milletler’in belediyeler boyutu. Belediyelerin Birle?mi? Milletler Te?kilat? olarak kabul ediliyor. UCLG üyelerinin haklar?n? ne kadar koruyor, bunun alt?n?n çizilmesi gerekiyor. UCL kurulu? a?amas?nda Türkiye'ye rahats?zl?k yaratt?. Ald?lar bizi 2004 y?l?nda att?lar. Bu 5 sene önce olsayd? bunu kimse kabul etmezdi. Faliyetleri her zaman ülkelerin siyasi durumunun da göz önüne alarak yapt?. Ancak her zaman ‘Beni siyasete dahil etmeyin’ dedi. ‘Ben çevre, göç ve iklimle u?ra??r?m’ dedi. ‘Beni siyasete sokmay?n’ dedi ama bal gibi de siyasetin içine girdi” dedi.
“UCLG BA?TAN A?A?I TARTI?ILACAKTIR”
Ça?layan ?stanbul’un UCLG’den ayr?ld???n? ifade ederken, “UCLG genel karar vericileri AKP’ye, di?er anlamda yönetime göz k?rpan hale, onun dedi?ini yapan hale getirdiler. UCLG dikkat etmeli, bunun yanl?? politikalar sonucu bir araya geldi?ini de bilmeli. UCLG'nin yapt???n? alternatif kurulu?lar art?k yapabiliyor. Kendilerini tek zannederek hareket etmeye ba?lad?lar. UCL Avrupa'n?n büyük kentlere neyse ?stanbul Türkiye'nin sancak gemisidir. UCLG aya??n? denk almal?d?r. Ajanlar?, kollar? UCLG'ye iyi rapor vermelidir. Biraz idare edin, ayr?l?r?z tehdidi de?il de oldu?u gibi iletilmesini arzu ediyorum. UCLG ba?tan a?a?? tart???lacakt?r. Ki?isel olarak UCLG'den duydu?um rahats?zl?ktan bahsetmek zorundayd?m. Ben kendi ?ahs?m ad?na bunu söyledim” diye konu?tu.
“YEREL YÖNET?MLER?N ÖNÜ AÇILMALI”
Oturumda konu?an Mu?la Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Ahmet Aras, “Özellikle son y?llarda kentlerin önemi artt?. Ulusal politikalar halklar?n ihtiyac?n? yeteri kadar kar??layam?yor. Hükümetlerin toptanc?, popülist yakla??mlar?, kentlerin ihtiyaçlar?n? kar??lamad??? gibi zarar da verebiliyor. En basiti enerji politikalar?. Kentler kendi politikalar?n? olu?turmak zorunda. Her kentin kendine ait dinamikleri var. Biz yerel yönetimin bu yüzden kendi kararlar?n? alabilmesini savunuyoruz. Serzeni?lerimiz o yüzden. Yerel yönetimlerin kendi kararlar?n? alabilmesinin önü aç?lmal?, finansman deste?i alabilmesini söylüyoruz. ?ehir planlamas?ndan, mimari kültüre kadar, kentler kendi politikalar?n? alabilmeli” dedi.
“KÜLTÜR S?YASETE GÖRE ?EK?LLENMEZ”
Kültür politikas?nda yetki karma?as?n?n oldu?unu ve bu karma?aya belediye ba?kanlar?n?n ba?kanl?k edebilece?ini belirten Aras, “Ben Mu?la’dan geliyorum. Mu?la Likya uygarl???n?n tam da merkezi. Buralarda tarihi birikim, bellek var. Biz bütün politikalar?m?z? bu belle?e oturtarak olu?turmam?z gerekiyor. Kentlerde kültürle ilgilenen Merkezi hükümetin ta?ra temsilcileri var. Belediyenin kurdu?u i?tirakler var. Bunlar?n hepsi kent için çal???yor ama orada e? güdüm uyum ço?u zaman zor kuruluyor. Ortaya bir kakafoni ç?k?yor. Kentlerdeki kültürel faaliyetler anlam?nda karar veren inisiyatiflerin e? güdüm halinde bir araya gelmesi ve karar almas?n? birinci ?art olarak görüyorum. Yetki karma?as? alm?? gidiyor. E? güdümü sa?lamak zorunday?z diye dü?ünüyorum. Biz yerel yönetimler ba?kanl?k edebiliriz diye dü?ünüyorum. Yerel yönetim demokrasinin de ilk basamaklar?, halkla birebir temas kurabilen. Kültür kültürdür, kültürün içine siyaset kar??t?r?lamaz. Ö?renilmi?, var olmu? bir gerçektir, kültür. Kültür siyasete göre ?ekillenemez. Halk?n var etti?i bir ?eydir. Kentte politikalar? planlarla olu?turuyoruz” diye konu?tu.
“BELED?YE BA?KANINA GÖRE POL?T?KA OLU?TURUYORUZ”
Belediye ba?kanlar?n?n 5 y?lda bir ufkuna göre kültür politikas? olu?turdu?u söyleyen Aras, “Bana göre kent kültür plan?, mast?r olu?turulmal? diye dü?ünüyorum. Kültür politikas?na özellikle akademi kat?lmal?. Konuyla ilgili sivil toplum kurulu?lar? da dahil olmak zorunda. Kat?l?mc?, kapsay?c? bir politika kapsam? gerekli olan budur. Biz belediye ba?kan?n?n ufkuna göre kültür politikas? olu?turuyoruz. Bir ki?i geliyor senfoni seviyor oraya yat?r?m yap?yor, di?er ba?kan seçiliyor o da halk müzi?i seviyor. 5 y?ll?k görev süresinde çok de?i?kenlik ya?an?yor. O kentin sosyolojik yap?s?, bizim kentlerimiz çok kültürlü yap?s?. Kopya i?ler de yap?l?yor. Orada tuttu, burada da olsun. Bu arada rant pe?inde olanlar da oluyor. Bak?yorsun i?in arkas?nda fakl? niyetler var. Belediyelerde kullan?l?yor” dedi.
“SORU?TURMA YA?ANMI?TI”
Saatlik yap?lan konserlere ayr?lan maddi tutar?n kültür politikas?na ayr?lmas? gerekti?ini söyleyen Aras, “Belediyeler kolayla?t?r?c? olmal?. ??in uzmanlar?n?n olu?turdu?u bir topluluk varsa ben nas?l yöntem uygulanaca??n?, kimlerin gelece?ini bilemem ki. Sadece belediye ba?kan? olarak i? kolayla?t?rabiliriz. Neye, ne kadar alan aç?lmal?, ne kadar destek olunmal?, kente ne kadar faydas? var ölçülmeli. Saatlik konserler vs. bir ara furya oldu. Soru?turmalar ya?anm??t?. Konsere gelen geçer bir sanatç? 50 bin liradan a?a?? ç?km?yor. O miktar belki de sürdürülebilir bir kültür politikas?na ayr?labilir” dedi.
“BU KURUMLARIN PARÇASI OLMAK ÖNEML?”
Toplumlar?n ve yöneticilerin kültürü nas?l gördü?ü ile ilgili bir kavramsal tart??mas?na ihtiyaç oldu?unun alt?n? çizen ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Cemil Tugay, “Bu çal??tayda bu detaylar? tart??mak çok önemli. Kültür diyince ya?ama dair de?erlerin, sosyal faaliyetler gibi faaliyetler ve ileti?imler zinciri. Bugün ya?anan kültürün geçmi?ten bugüne geli?erek olgunla?arak geldi?i bir nokta var. Peki biz kültürü hangi boyutu ile de?erlendiriliyor? Kültür kalk?nma ile ne kadar ili?kilidir ve kültüre dair durum nas?l ölçülebilir? Neler üzerinden ölçüm yap?lacak? Dünyada hep e?isizlikle ilgili bir sorunumuz var kültüre dair e?itsizlik ne kadar ciddiyet al?nan bir mücadele alan? olmal?d?r? Bunu konu?urken yerel yönetimlerin yönü mutlaka önemli. Bu sebeple kentler ad?na bu çal??malar? yürütüyoruz. Yerel yönetimlerin politikalar?n? yaln?zca kendi bak?? aç?m?zla de?il di?er ?ehirlerin denetimleriyle de?erlendirmek ve oradan küresel boyutta do?rular? yakalamak o yüzden bu kurumlar?n çat?lar? alt?nday?z. Bu ülkeler aras?nda pragmatik ili?kilerin d???na ç?kmam?z gerekiyor. Yermezi ve yerel yönetimler aras?nda çat?lmalar ya?an?yor. Dünyan?n tamam?mda var bu. En demokratik oldu?unu dü?ündü?ümüz yerlerde bile bu var. Kendi ülkemizde çok daha s?k?nt?l? bir durum ya??yoruz. Yerel yönetimler hangi boyutta ne kadar güçlü olmal?, merkezi yönetimler hangi yetkilerle daha do?ru konumlan?r? Bu ili?ki bir alt üst ili?kisi mi yoksa yatay bir ili?ki mi tan?mlamak laz?m. Hiyerar?i ve bürokrasi… kime ne kazand?r?yor? Merkezi yönetim yerel yönetim ili?kisinde de bakmam?z gereken perspektif hiyerar?i midir yoksa bir tak?m çal?lmas? ve uyum mudur. UCLG gibi bir çat? alt?nda bir araya geliyorsak, tamamen bu kavramsal tart??malar üzerinden bakarak buralara çözüm nas?l üretilir diye bakmal?. Bizim için bu kurumlar?n parças? olmak önemli. Kendinizi ifade etmeye ihtiyac?m?z var” ifadelerini kulland?.
“BU ÇA?IN S?H?RL? SÖZCÜ?Ü KALKINMA “
Bu ça??m?z?n sihirli sözcü?ünün ‘kalk?nma’ oldu?unun alt?n? çizen Tugay, “?imdi tabii kalk?nma deyince basitçe ekonomik büyüme anla??labilir. Oysa kalk?nma, ça?da? anlam?yla basitçe ekonomik büyüme de?ildir. Kalk?nma; ya?am kalitesini, ya?am biçimimizi iyile?tirmemizi, demokrasiyi, sundu?umuz kamu hizmetlerinin kapsay?c?l???n? ve insan hayat?ndaki yerini, do?ayla uyumumuzu, sürdürülebilirli?i de kaps?yor. “Kültürle kalk?nma, kar?? kar??ya oldu?umuz yeni meselelere kültürel kaynaklar?m?z?n zenginli?inden beslenerek cevaplar verebilmek demek.
??te bu yüzden ?zmir’in zenginli?ini, dünyada kültür çal??mas? yapan di?er öncü kentlerle birlikte, kültürle kalk?nma perspektifiyle harmanlayan bir kültür politikas?n? benimsiyoruz.
Bizim için kültür, kentin ekonomisi yani sürdürülebilir kalk?nma aray??lar? anlam?na geliyor. Hem de ?ehirde ya?ayanlar?n, yerel de?erlerini, küreselle?en dünyayla diyalog içinde geli?tirerek insan onuruna yak???r biçimde ya?amas? için desteklenmesi gereken bir alan. Çünkü kültür, ayn? zamanda, dünyayla kurdu?umuz ili?ki biçimini, de?erlerimizi ve pratiklerimizi kaps?yor. ?klim krizinden a??r etkilenen bölgemizde, ?zmir’in geçmi?inden süzülüp gelen bu co?rafyada ya?ama bilgisini, kültürel bilgiyi beslenece?imiz bir kaynak olarak görmek zorunday?z” dedi.
KÜLTÜR 2030 AMACI KAMPANYASININ YEREL UYGULAYICISI
?ehirde kültür alan?ndaki çal??malar? de?erlendirmek için UCLG Kültür Komitesinin ba?latt???, dünyadaki pek çok kurumun taraf oldu?u Kültür 2030 Amac? Kampanyas?’n?n yerel uygulay?c?s? olduklar?n? duyuran Tugay, “Birle?mi? Milletler, kalk?nmay? 17 sürdürülebilir kalk?nma amac? etraf?nda tan?mlam??t?. Bu amaçlar aras?nda kültür var m?? Birle?mi? Milletler ekonomi, çevre ve sosyal kapsay?c?l?kla ilgili pek çok maddeyi kalk?nman?n bile?eni olarak tan?mlarken “kültür” ba?l? ba??na bir madde olarak bu listede yer bulamam??. Biraz e?itimin içinde, biraz sürdürülebilir kentler ve topluluklar?n içinde… Orada burada s?k???p kalm??… Sanki hayat?n merkezinde, kalk?nman?n merkezinde kültür yer alm?yormu? gibi! UCLG Kültür Komitesi, 17 ba?l?kla tan?mlanan Sürdürülebilir Kalk?nma Amaçlar?’na “kültür”ün ba?l? ba??na 18 inci ba?l?k olarak eklenmesi için 2015 y?l?ndan bu yana çal??ma yürütüyor. Bu çal??may?, 2022 y?l?ndan itibaren çe?itli kültürel a?lar ve kurumlarla i? birli?i içinde, “Kültür 2030 Amac?” ba?l???yla bir kampanya haline getirdi. Kültürü, kalk?nman?n ölçülüp de?erlendirilen alanlar?ndan biri olarak tan?mlamak. Bizim dâhil oldu?umuz Kültür 2030 Amac? çal??mas?nda, kültürü bizatihi ba??ms?z, 17 sürdürülebilir kalk?nma amac?n?n 18 incisi olarak tan?mlama ve göstergelerle ölçme iddias? var. Bu y?l bu konuda ?zmir’in kendi kendini de?erlendirdi?i bir raporu haz?rlay?p kamuoyuyla payla?may?, kültür hedefleri aç?s?ndan kendimizi de?erlendirmeyi hedefliyoruz. Kültür 2030 Amac? Kampanyas?’n?n yerel uygulay?c?s? olarak, kültürü bir kalk?nma amac? olarak nas?l ölçece?imizin egzersizlerini yap?yoruz. Sonra da ?zmir ?ehrinin kültür karnesini her y?l ölçmeye haz?rlan?yoruz. Bir örnek verecek olursam farkl? engel gruplar?ndan engelli hem?erilerimizin kültürel haklar?ndan ne ölçüde yararlanabildi?ini, kültür hizmetini veren kamu-özel bütün kurumlar aç?s?ndan ölçmeyi hedefliyoruz” aç?klamalar?nda bulundu.