EÜ Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Hüsnü Kay?kç?o?lu, Ege Bölgesi'nde k?? aylar?nda etkili olan ya???lar?n baraj doluluk oranlar?n? art?rmas?na ra?men, topra?a s?zamadan sele dönü?tü?ünü, yer alt? kaynaklar?n? yeterince beslemedi?ini, bu nedenle hala kurakl?k riskini devam etti?ini söyledi. K?? aylar?ndaki ya???lar nedeniyle ?zmir'deki barajlar?n doluluk oran?n?n ortalamas?n?n yüzde 50'nin üzerine ç?kmas?n?n toplumda kurakl?kla ilgili s?k?nt?lar?n hafifledi?i alg?s?n? yaratt???n? dile getiren Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, bu bak?? aç?s?n?n de?i?tirilmesi gerekti?ini söyledi.
'BU YÜKSEL?? KISA VADEL? VE YANILTICI'
?zmir'de y?ll?k 250 milyon metreküplük suya ihtiyaç oldu?unu, bunun yüzde 70'ini yer alt? su kaynaklar?ndan kar??land???n? belirten Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, geçen y?l barajlarda suyun bitmesi nedeniyle su ihtiyac?n?n yüzde 95'inin yer alt? su kaynaklar?ndan kullan?ld???n? vurgulad?. ?zmir'de 1100-1600 aras?nda içme kullanma amaçl? su kuyusunun varl???ndan bahsedildi?ini aktaran Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, "94 bin civar?nda sulama amaçl? kuyular?n ve yakla??k 360 bin kay?t d??? kuyu varl???na ula??ld??? biliniyor. Son yap?lan çal??malarda 212 gözlem kuyusunda yap?lan ölçümlerde yer alt? su kaynaklar?nda 5-20 metrelik art??tan bahsediliyor. Bu yükseli?, k?sa vadeli ve yan?lt?c?. Sel felaketleri olunca dü?en ya???tan yeterince yararlanam?yoruz. Dü?en ya????n yer alt? su kuyular?n? beslemesi gerekiyor. Barajlardaki doluluk oran? art?? gösterdi ancak yer alt? su kuyular? maalesef istenen seviyelerde de?il. Yer alt? sular?na talebin azalmas?n? yeterince sa?layamad?k" diye konu?tu.
'YA?MURU TOPRAKTA TUTAMIYORUZ'
"Enerji sistemlerinde yenilenebilir enerjilere geçi? yapt?k ama yer alt? sular?n? yenilenebilir hale getiremedik" diyen Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, "Bunun en önemli sebebi su yönetimini, toprak yönetimiyle bütüncül olarak ele alamamam?zdan kaynaklan?yor. Tar?m arazisine ya?an ya?muru toprakta tutam?yoruz ve ya?mur sele dönü?erek afet haline geliyor. Bu toprak yönetimindeki eksikliklerimizden kaynaklan?yor" dedi.
'TARLA ?Ç?N YAPILARA ?HT?YACIMIZ VAR'
Su yönetiminin temel merkezinde, suyun bir tüketim nesnesi olmaktan ç?kart?l?p korunmas? gereken do?al bir varl?k haline dönü?türülmesi gerekti?ini belirten Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, "Sürdürülebilir yer alt? su kaynaklar? sa?lamam?z için toprak yönetimi ile bütüncül bir bak?? aç?s? olu?turmam?z gerekiyor. Tarla içi yap?lara ihtiyac?m?z var. Çünkü sele dönü?mü? bahçelerden kaybolan organik maddeyi içeren verimli toprakt?r. Dolay?s?yla bahçelerimizde toprak sa?l???n? öncelikleyen i?lemleri uygulamam?z gerekiyor" diye konu?tu.
'SUYA BEDEL ÖDEMED???NDE B?L?NÇS?ZCE KULLANIYOR'
Su kuyusu olanlar?n kendisini yer alt? suyunun sahibi olarak görmemesi gerekti?ini aktaran Prof. Dr. Kay?kç?o?lu, "Çünkü su hepimizin do?al bir varl???. Suya bedel ödemedi?inde bilinçsizce kullan?yor. Ancak bundan bir fayda sa?lanm?yor, bahçemize yüksek miktarda su uyguland??? zaman topra??m?zdaki bitki besin elementlerini y?k?yor, verimli üst topra?? erozyonla kaybediyor ve bitki köklerinin çürümesine neden oluyoruz. Dolay?s?yla çok fazla suyu kullanmak zarar getiriyor. Suyu etkin kullanabilecek ak?ll? yönetim sistemlerini devreye almam?z laz?m. Toprak s?cakl???n? dü?ürebilirsek buharla?mayla su kayb?n? da engelleriz. Örtü bitkileri, yüzey örtücü uygulamalar, organik malç uygulamalar? gerekli uygulamalard?r. Birincisi ya?mur ile dü?en suyu etkin bir ?ekilde yer alt? su kaynaklar?na iletmeyi ba?araca??z. ?kincisi en büyük do?al barajlar?m?z olan topraklar?m?z? suyu maksimum tutabilecek hale getirmemiz gerekiyor" dedi.