BEUN Geomatik Mühendisli?i Bölümü Ö?retim Üyesi Prof. Dr. ?enol Hakan Kuto?lu, ?ngiltere'deki Leeds Üniversitesi ile birlikte radar uydu görüntüleri ile olu?turulan yer kabu?u haritas?ndan faydalanarak Türkiye’nin depreme yönelik yer kabu?u gerilim haritas?n? olu?turdu. Haritaya göre do?u bölgesinde, Van hatt?nda bulunan Kars Ka??zman’dan ?ran’?n Salmas kentine kadar uzanan ve ayn? gerginlik düzeyine sahip bir sismik hareket belirlendi.
Bu gerginlik hatt?n?n Türkiye’nin en gergin yeri oldu?unu belirten Kuto?lu, “Nüfusumuzun büyük bir ço?unlu?u bat? bölgelerimizde ya?ad??? için genelde ara?t?rmac?lar ve çal??malar bat? bölgelerinde yo?unla?t???ndan hep bat? bölgeleri gündeme geliyor ama bizim Leeds Üniversitesi ile birlikte gerçekle?tirmi? oldu?umuz radar uydular? tabanl? çal??malarda tüm Türkiye’de tamam?n? izleme ?ans?na sahibiz. Burada yapt???m?z yer kabu?u hareketleri haritalar?ndan üretti?imiz gerginlik haritalar?nda gördü?ümüz kadar?yla Türkiye’de her y?l en yüksek gerginlik üreten bölgelerimiz ba??nda Van’?n hemen do?usunda kalan ve Çald?ran fay?n? da içine alan yakla??k 250 kilometre geni?li?inde bir alan Türkiye’de en fazla gerginli?e maruz kalan alan” dedi.
"Bölgedeki mekanizma ortak çal???yor"
Gerginli?in oldu?u do?uda 1647, 1881, 1976 ve 2011 y?llar?nda büyük depremlerin meydana geldi?ini belirten Prof. Dr. Kuto?lu, “En büyük deprem 7.3 büyüklü?ünde meydana gelmi?. Bu demektir ki bu bölge yine buna benzer büyüklükte bir deprem meydana gelebilir. Gerginlik saptad???m?z bölgelere bakt???m?z takdirde çok daha geni? alan? kapsad???n? görüyoruz. Bu bölgenin kuzeyden güneye uzunlu?u 250 kilometre kadar. Haritaya bakt???n?zda homojen bir renk de?i?imi var, bu ?u anlama geliyor. Bölgedeki mekanizma ortak çal???yor. Dolay?s?yla hiç istemeyiz ancak, günün birinde ne zaman olabilir bunu bilmiyoruz ama bu 250 kilometrenin ayn? anda çal??mas? söz konusu olabilir. O zaman da ortaya çok büyük bir enerji ç?k???, deprem gelebilir. Bu ba?lamda bu bölgemize de dikkat edilmesinde ve gerekli önlemlerin, tedbirlerin burada da al?nmas?nda fayda var” diye konu?tu.
"7 üzerinde deprem üretecek potansiyeli var"
Van’da 2011’de meydana gelen depremde bölgedeki enerjinin tamamen bo?almad???n? söyleyen Prof. Dr. Kuto?lu, “O deprem bölgesi çok küçük bir alan? kaps?yor. Oysa bizim yeni saptam?? oldu?umuz bölge gerginlik bölgesi çok daha geni? bir alana hitap ediyor. O yüzden bu bölgemizde zarar azaltma çal??malar?na a??rl?k verilmesinde fayda var. 250 kilometrelik bölgenin tamamen k?r?lmas? durumunda mevcut haritalara bakt???m?zda bölgede 7 üzerinde deprem üretebilecek potansiyel var. ?stemeyiz ama birlikte çal??t?rd??? takdirde oldukça büyük depremler ortaya ç?kabilir. 250 kilometrelik gerginlik bölgesinin kuzey ucu Kars’?n Ka??zman ilçesinden ba?lay?p güneyde ?ran’?n Salmas kentine kadar uzan?yor” ifadelerini kulland?.