Ankara Üniversitesi bünyesinde 2011'de faaliyete ba?layan YA?AM, uygulad??? projeler ve programlarla ülkede ya?l? refah?n?n iyile?mesine, aktif ya?lanmaya ve ku?aklar aras? dayan??man?n desteklenmesine katk?da bulunuyor.
Ya?l?lar?n sosyal, psikolojik, sa?l?k, e?itim ve ekonomik ko?ullar?n? ortaya koyan ara?t?rmalar ve yay?nlar haz?rlayan merkez, bu konuda at?lacak ad?mlara ili?kin rehberlik görevi üstleniyor.
Prof. Dr. Özmete, 18-24 Mart Ya?l?lar Günü dolay?s?yla ya?l?lar?n yaln?zl?k sorunlar? ve üniversite bünyesindeki YA?AM'da ya?l?lara yönelik yürütülen çal??malara ili?kin aç?klamalarda bulundu.
Özmete, YA?AM kapsam?nda yürütülen "3. Ya? Üniversitesi 50+ Hayat Okulu"nun ku?aklar aras? dayan??ma ve aktif ya?lanma temelli bir hayat boyu ö?renme giri?imi oldu?unu belirtti.
"3. Ya? Hayat Okulu"nun temel amac?n?n bireylerin toplumsal ya?ama kat?l?m?n? desteklemek ve sosyal bir ekosistem olu?turmak oldu?unu aktaran Özmete, program kapsam?nda finansal okuryazarl?k, sa?l?k okuryazarl???, yabanc? dil e?itimi ile çe?itli beceri ve atölye çal??malar?n?n yer ald???n? söyledi.
Yakla??k 90 saatlik bir e?itim program? uygulad?klar?n? belirten Özmete, bu y?l da Ankara Üniversitesi'nin kurulu?unun 80. y?l? kapsam?nda e?itimlerin sürdürüldü?ünü kaydetti.
Türkiye'de son 5 y?lda ya?l? nüfus yüzde 20 artt?
Özmete, Türkiye ?statistik Kurumu (TÜ?K) verilerine göre do?um art?? h?z?ndaki dü?ü? ve ömrün uzamas?yla dünyada ve Türkiye'de ya?l? nüfusun artt???n? ifade ederek, Türkiye'de ya?l? nüfusun yakla??k 9 milyon 600 bin oldu?unu söyledi.
Özmete, "Son 5 y?lda ya?l? nüfusumuz yüzde 20 artarak, genel nüfus oran? içerisinde yüzde 11'i geçmi?tir" dedi.
Bugün do?an bir bebe?in yakla??k 78 y?l kadar ya?amas?n?n beklendi?ini ve erkeklerde 75,5 y?l, kad?nlarda ise 81 y?la kadar öngörüldü?ünü ifade eden Özmete, ?unlar? kaydetti:
"Uzun ya??yoruz ancak sa?l?kl? ya?am beklentimiz dü?ük. Örne?in ?u anda ülkemizde ortalama sa?l?kl? ya?am beklentimiz 58 y?ld?r. Bu kad?nlarda 56 y?la kadar dü?mekte. Erkeklerde ise 59 y?la kadar ç?kmaktad?r. Bugün do?an bir k?z bebe?in yakla??k 81 y?l ya?ayaca??n? dü?ündü?ümüzde sa?l?kl? ya?am beklentimizin de 56 y?l oldu?unu de?erlendirdi?imizde aradaki 25 y?l sa?l?k hizmeti ihtiyac?n?, bak?m hizmeti ihtiyac?n? ve di?er destek hizmeti ihtiyac?n? art?rma anlam?na gelmektedir. Erkeklerde ise ya?am süresi ile sa?l?kl? ya?am beklentisi aras?ndaki fark 16,5 y?l kadard?r."
"Yaln?z ya?ayan ya?l?lar hizmette öncelikli grubumuzdur"
Yaln?z ya?ayan ya?l?lar aras?nda da her 10 ya?l?dan 2'sinin çocuklar? ayn? ilde ya?amad???n? söyleyen Özmete, "Bugün ülkemizde her 4 haneden birinde ya?l?m?z ya?amaktad?r. Ancak 1 milyon 840 bin kadar ya?l?m?z hanesinde tek ba??nad?r. Yaln?z ya?ayan her 4 ya?l?dan 3'ü kad?nlardan olu?maktad?r. Yaln?zl?k asl?nda mental sa?l?k ba?ta olmak üzere di?er tüm ya?am ko?ullar?n? etkileyen 'pandemi' olarak tan?mlanan bir olgudur. Yaln?z ya?ayan ya?l?lar hizmette öncelikli grubumuzdur." diye konu?tu.
Ayn? hanede, apartmanda, caddede, mahallede ve ilde ya?ayan ya?l?lar?n, i?levsel ku?aklararas? dayan??man?n yüksek olabilece?inin de?erlendirildi?ini aktaran Özmete, "Bir yandan ya?l?lar?m?z torunlar?na bakma imkan? bulabilirken çocuklar?n da anneleri, babalar?, ya?l? büyüklerine ba?ta bak?m olmak üzere di?er ihtiyaçlar?n? kar??lama imkan? bulabilmektedirler." dedi.
Kad?nlar erkeklere göre daha uzun ve daha sa?l?ks?z ya??yor
Aktif ya?lanma endeksi puan? kavram?na dikkati çeken Özmete, "Bu ya?l?lar?m?z?n istihdama kat?labilmesi, topluma kat?labilmesi, ba??ms?z, sa?l?kl? ve güvenli ya?ayabilmesi, aktif ya?lanma için elveri?li ortama sahip olabilmesi ve kapasiteye sahip olmas? anlam?na gelmektedir" dedi.
Özmete, aktif ya?lanma endeksine göre Türkiye'de Do?u Karadeniz Bölgesi'nin en yüksek puana sahip oldu?unu, en dü?ük puan ise Bat? Anadolu Bölgesi'nde oldu?unu söyledi.
Marmara Bölgesi'nin de aktif ya?lanma için elveri?li ortam ve kapasiteye sahip oldu?unu belirten Özmete, "Aktif ya?lanma endeksinde erkekler kad?nlara göre 3 kat daha fazla puana sahiptir. Erkeklerin daha aktif ve sa?l?kl? ya?land?klar?n? söyleyebiliriz. Kad?nlar erkeklere göre daha uzun ya?asa da daha sa?l?ks?z bir ?ekilde ya?amlar?n? sürdürmektedir" ifadelerini kulland?.