?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay taraf?ndan k?rsal?n sosyal, kültürel, ekonomik, çevresel ve do?al dinamikleriyle kalk?nmas? için kurulan ?zmir Büyük?ehir Belediyesi K?rsal Çal??ma Grubu, “Topra??n Genç Akl?” projesini Kiraz’dan ba?latt?. K?rsal Hizmetler Dairesi Ba?kanl??? öncülü?ünde yürütülen proje kapsam?nda, k?rsal?n her geçen gün a??rla?an ya?am ko?ullar?na kar?? güçlü olmas?, tar?msal üretim ve genç nüfusun yerle?ik hale getirilmesi hedefiyle saha çal??mas? gerçekle?tirildi. Kiraz’?n ??deli ve Karaburç mahallelerinde ba?layan saha çal??malar?nda ekipler, i?letmelerden evlere, köy kahvehanelerinden üretim alanlar?na gençlerin kap?s?n? çald?. K?rsalda üretken nüfus olarak de?erlendirilen 18 – 40 ya? aras? genç nüfusun ya?am ko?ullar?, sosyal ve ekonomik imkânlar? gibi verileri toplayan ekipler, gençlerin k?rsalda ya?amlar?n? devam ettirebilmeleri için ihtiyaç duyduklar? talepler, imkânlar? sordu. Kiraz’?n ard?ndan ?zmir’in tüm k?rsal?na yay?lacak proje sayesinde yerinde, do?ru kaynaktan, do?ru veri elde edilmi? olacak. ?zmir k?rsal?n?n gelece?ini in?a edecek veriler ?????nda do?ru projeler, do?ru alanlarda hayata geçirilecek.
“Gençlerimizi k?rsalda nas?l tutabiliriz sorusuna yan?t ar?yoruz”
Proje hakk?nda bilgi veren K?rsal Hizmetler Dairesi Ba?kanl??? K?rsal Alan Strateji ?ube Müdürü Ye?im Karabörklü, “?lk olarak nüfus, do?al varl?klar, mevcut sosyal yap? ve benzeri veri envanter çal??mas?n? tamamlad?k. Bugün de ilk saha deneyimimizi ya?ad?k. Mahallelerdeki gençler ile görü?meleri yapacak belediyenin uzman ekibi de özellikle gençlerden olu?turuldu. Tar?m alanlar? miktar?, kooperatifçilik, örgütlenme düzeyi gibi bilgileri yerinden toplad?k; demografik yap?y? inceledik” dedi.
K?rsaldan genç nüfusun göçüne dikkat çeken Ye?im Karabörklü, gençlerin k?rsalda kalmak istemedi?ini vurgulad?. Karabörklü, “Buradaki temel amac?m?z, özellikle gençlerin göç etme nedenlerini do?ru ?ekilde anlamak. Hangi ko?ullar? iyile?tirirsek gençlerimizi k?rsalda tutabiliriz sorusuna yan?t ar?yoruz. Su krizinin derinle?ti?i, g?daya eri?imin her geçen gün zorla?t??? bu dönemde, gençlerin topra??na ve ya?ad??? yere sahip ç?kmas?n?, üretimi devralarak teknolojiyi de i?in içine katarak sürdürmesini istiyoruz” dedi.
“Gençlerin üretime kat?lma hedeflerinin oldu?unu tespit ettik”
?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin yetki alan?ndaki 951 k?rsal mahallede yürütülen envanter çal??mas?yla kapsaml? veriler elde edildi?ini belirten Ye?im Karabörklü, çal??man?n ilk dura?? olan Kiraz’?n ??deli Mahallesi’nde hem nüfus yo?unlu?u hem de gençlerin yerinde kalma potansiyelinin tespit edildi?ini söyledi.
Karabörklü, “Üstenci bir yakla??mla ya da masa ba??nda haz?rlanan projeler yerine; burada ya?ayan, üreten ve geçimini sa?layan yurtta?lar?n dü?üncelerini, beklentilerini ve hangi imkânlar sa?lan?rsa daha verimli olabileceklerini anlamay? hedefliyoruz. Gençlerle birebir görü?erek, kendi üretti?imiz verilerin do?rulamas?n? yap?yoruz. Ya?am ko?ullar?, çal??ma alanlar?, geçim kaynaklar?, aileleriyle ya?ay?p ya?amad?klar? ve k?rsalda kalma isteklerini sorguluyoruz. Gerekli imkânlar sunuldu?unda, farkl? alanlara yönelebilecek önemli bir genç nüfus bulundu?unu gördük. Gençlerin üretime kat?lma, kendilerini geli?tirme ve gelece?e dair hedeflerinin oldu?unu tespit ettik” dedi.
“Amac?m?z ?zmir’in gelece?ini de?i?tirmek”
18–40 ya? aral???ndaki gençlerle yürütülen çal??malarda, yaln?zca bu grubun de?il; karde?leri, çocuklar? ve çevrelerindeki lise ça??ndaki gençlerin taleplerine kadar kapsaml? veriler topland???n? belirten Ye?im Karabörklü, “Amac?m?z ?zmir’in gelece?ini de?i?tirmek. Bu hedef do?rultusunda, kentin önümüzdeki 10 y?l?n? ?ekillendirecek bir proje ortaya koymaya çal???yoruz” dedi.
Karabörklü, gençlerin sosyal medyay?, interneti ve teknolojiyi etkin biçimde kullanabilmesini, ula??m olanaklar?n?n iyile?tirilmesiyle k?r–kent sürdürülebilirli?inin do?ru ?ekilde yönlendirilmesini, iklim ve su krizine dayan?kl? çözümlerle tar?msal üretimin sürdürülebilirli?inin sa?lanmas?n? amaçlad?klar?n? belirterek “Tar?msal üretim ve genç nüfusun yerinde kalmas?n? merkeze alan projemiz, ‘Topra??n Genç Akl?’ slogan?yla ilerliyor. ?zmir k?rsal?n?n hak etti?i de?eri bulmas? için titizlikle çal??may? sürdürüyoruz” ifadelerini kulland?.
“Buraya gelmeniz çok önemli”
??deli Mahallesi’nde saha ekiplerinin gerçekle?tirdi?i anketlere kat?lan 18 ya??ndaki Selin Usta, gençlerin k?rsaldaki ya?ama dair dü?üncelerini dile getirdi. K?rsalda ya?aman?n kendi tercihi olmad???n? ifade eden Usta, “Ailem burada ya??yor, hayvanlar?m?z burada oldu?u için ben de buraday?m. Kendi elimde olsa, sosyal güvencemin bulundu?u ve sosyal olanaklar?n daha geli?mi? oldu?u bir yerde ya?amak isterim. Köyde sosyal alanlar?n ve çal??abilece?imiz i? imkânlar?n?n olmamas? en büyük eksikler. Köyümde kalmak isterim ancak çal??abilece?im bir yer ve sigortam yok. Çal??abilece?imiz kooperatifimiz olsa, i? imkan?m?z olsa, kendi param?z? kazanabilece?imiz bir durumumuz olsa burada dururuz” diye konu?tu.
?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin çal??mas?n? olumlu buldu?unu belirten Usta, “Bu çal??ma bizim için çok de?erli. Çünkü eksiklerimiz fazla ve sesimizi duyurmakta zorlan?yoruz. Buraya gelmeniz çok önemli. Yetkililerin taleplerimizi duymas? gerekiyor ki çözümler üretilebilsin” ifadelerini kulland?.
“Destek olursa gençler burada kendi i?inin patronu olurlar”
??deli Mahallesi’nde çiftçilik ve hayvanc?l?kla u?ra?an 40 ya??ndaki üretici Mesut Dalk?ran, k?rsalda ya?am?n hem zorluklar? hem de güzel yanlar? oldu?unu söyledi. Üretimin kar??l???n? ald?klar?nda memnun olduklar?n?, ancak eme?in kar??l??? al?namad???nda motivasyonun dü?tü?ünü dile getiren Dalk?ran, “Köyümüzde a??rl?kl? olarak hayvanc?l?k yap?ld??? için yo?un bir göç ya?anm?yor. Gidenler ise genellikle mecburiyetten, kendi i?ini kuramad??? için gidiyor” dedi.
Gençlerin k?rsalda kalabilmesi için üretime destek verilmesi gerekti?ini vurgulayan Dalk?ran, “Çiftçinin üretti?i para ederse gençler köyde kal?r. Bu bölgede her ?ey yeti?iyor, çok güzel bir co?rafyaday?z. Yap?lan anket çal??mas?n? da olumlu buluyorum. Gençlerin memnuniyetinin ve taleplerinin dinlenmesi çok önemli. Hayvanc?l??a ve üretime daha fazla destek sa?lan?rsa gençler burada kalmakta ?srarc? olur, kendi i?inin patronu olurlar. Üretti?ini de?erinde satamayan ise bu i?i b?rakmak zorunda kal?r” ifadelerini kulland?.
30 pilot mahallede çal??malar devam edecek
Proje kapsam?nda pilot 30 mahallede gençler ve di?er odak gruplarla bilgi de?erlendirme toplant?lar?, anketler ve odak grup çal??malar? yap?lacak. Sahadan toplanan veriler analiz edilerek her mahalle kümesinin özgün yap?s?na uygun uygulanabilir politika paketleri ve müdahale araçlar? tasarlanacak. Böylelikle tar?mla geçimini sürdüren ve k?rsalda kalma potansiyeli olan genç nüfusun tespiti, mahalle ölçe?inde uygulanabilir ve veriye dayal? bir müdahale modelinin olu?turulmas?, k?rsaldaki yenilikçi kapasite ile tar?msal giri?imcilik ekosisteminin güçlendirilmesi ve sahadan elde edilecek bulgularla politika önerilerinin geli?tirilmesi sa?lanacak.
Bir i? birli?i modeli
Ba?kan Tugay’?n vizyonu do?rultusunda olu?turulan ve dan??manl???n? Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun yapt??? K?rsal Kalk?nma Çal??ma Grubu çat?s? alt?nda çok disiplinli olarak yürütülen proje, K?rsal Hizmetler Dairesi Ba?kanl???’n?n öncülü?ü ve koordinasyonuyla Tar?msal Hizmetler Dairesi Ba?kanl???, Kad?n ve Aile Hizmetleri Dairesi Ba?kanl???, Sosyal Hizmetler Dairesi Ba?kanl???, Muhtarl?k ??leri Dairesi Ba?kanl???, Strateji Geli?tirme Dairesi Ba?kanl???, ?zmir Planlama Ajans? (?ZPA) i? birli?iyle yürütülüyor.