?zmir Körfezi’nde özellikle ?nciralt? ve Bostanl? k?y?lar?nda son günlerde gözlenen deniz marulu olu?umuna kar?? ?zmir Büyük?ehir Belediyesi ekipleri sahada çal??malar?n? sürdürüyor. Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Ba?kanl??? ile ?ZDEN?Z ekipleri koordinasyonunda yürütülen çal??malar kapsam?nda, k?y?larda biriken deniz marullar? düzenli toplanarak hem çevresel etkiler hem de koku olu?umu azalt?l?yor. Deniz marulu olu?umunun yaln?zca k?y?da görülen yüzeysel bir mesele olmad???na dikkat çeken uzmanlar, Körfez’e ta??nan kirlili?in önemli bir bölümünün Gediz Nehri Havzas?’ndan geldi?ine i?aret ederek, Gediz Nehri’nin su kalitesinin iyile?tirilmesi gerekti?ini vurguluyor. Saha çal??malar?nda ise Mavi?ehir-Foça aras?nda 4 milyon metrekareyi a?an alan?n deniz marulu ile kapland???n?n tespit edildi?ine dikkat çekiliyor.
“Gediz Körfez’i kirletiyor”
?ZSU ve Manisa Su ve Kanalizasyon ?daresi (MASK?) her ay Gediz Nehri’nden örnekler alarak raporlar haz?rl?yor. Çal??man?n bilimsel koordinasyonunu yürüten Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi emekli ö?retim üyesi, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi K?rsal Kalk?nma Dan??man? Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in Murat Da??’ndan ba?layarak Kütahya, U?ak, Manisa ve ?zmir’den geçerek Ege Denizi’ne ula?t???n? hat?rlatarak, “Bu süreçte olu?an her türlü at?k Gediz’e ula??yor ve nehir Körfez’e kadar kirlenmi? ?ekilde geliyor. Gediz Nehri ve yan dereleri Körfez’i kirleten 33 dereden biri. Kirlili?in parametrelerine bakt???m?zda tar?msal kaynakl? kirlilik var, sanayi kaynakl? kirlilik var, evsel at?klardan kaynaklanan kirlilik var” dedi. Kurucu, nehrin tarihsel yata??na da dikkat çekerek, 1886’da yap?lan müdahaleyle ak???n de?i?ti?ini, ancak eski yata??n da hâlen aktif oldu?unu ve A??ldere hatt? üzerinden iç Körfez’i beslemeye devam etti?ini ifade etti. Emiralem Bo?az?’ndan sonra kirlilik yükünün artt???n? belirten Kurucu, “Gediz’in suyu çok kirli; Körfez’i de kirletiyor, sulama yap?lan topraklarda çorakla?maya neden oluyor” dedi. Kurucu, kirlili?in etkisinin geni? bir alan? kapsad???n? vurgulayarak, “Çarpan etkisi var. Bunu engellemek için herkes elini ta??n alt?na koymal?” dedi.
Körfez’e ta??nan yük: Gediz Havzas?
Deniz marulu olu?umunun yaln?zca k?y?da görülen yüzeysel bir mesele olmad???na dikkat çeken ?ZSU-?ZDEN?Z ?zmir Körfez Ekoloji Dan??ma Kurulu Üyesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik ve Do?a Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dal?’ndan Prof. Dr. Ergün Ta?k?n, “Gediz Nehri ba?ta olmak üzere A??l Deresi ile di?er dereler ve kanallar, Körfez’e en önemli besin ve kirlilik girdilerini ta??maktad?r. Tar?msal, evsel ve endüstriyel kaynakl? yükler bu yollarla ta??narak ötrofikasyonu art?rmakta ve deniz marulu ço?almas?n? tetiklemektedir” diye konu?tu.
Koku ve oksijensizlik tehdidi
Deniz marullar?n?n çürüme sürecinin ciddi riskler bar?nd?rd???na dikkat çeken Prof. Dr. Ta?k?n, “Deniz marulu h?zl? büyür ancak k?sa ömürlü olup öldü?ünde parçalan?r ve çürür. Bu süreçte bakteriyel ayr??ma gerçekle?ir, ortamdaki oksijen tüketilir. Böylece ortamda çamurla?ma ba?lar ve bunun sonucunda kötü koku olu?ur. Bu durum su kalitesinin ciddi ?ekilde bozulmas?na yol açar. Çürüme s?ras?nda olu?an oksijensizlik yani hipoksi deniz canl?lar? için ciddi bir risktir. Bal?klar ve di?er canl?lar ortam? terk edebilir ya da ölebilir” diyerek ekosistem üzerindeki bask?ya dikkat çekti.
“Gediz temizlenmeden kal?c? çözüm mümkün de?il”
?zmir Büyük?ehir Belediyesi ekipleri taraf?ndan yürütülen toplama çal??malar?n?n önemine de?inen Prof. Dr. Ergün Ta?k?n, “K?y?larda toplanmas? faydal? ancak geçici bir çözümdür. Bu uygulama çürümeyi ve kokuyu azalt?r, fakat sorunun kayna??n? ortadan kald?rmaz. Sorunun çözümüne ili?kin en kritik ba?l???n Gediz Havzas?. Gediz temizlenmeden kal?c? çözüm bulmak mümkün de?ildir. ?ehirsel, endüstriyel, tar?msal, liman gibi Gediz Havzas?’ndan gelen kirlilik de kontrol alt?na al?nmadan bu tür a??r? alg ço?almalar?n?n önüne geçilemez” diye konu?tu.