Ege Bölgesi Sanayi Odas? (EBSO), ?zmir Ticaret Borsas? ve Ege Sanayicileri ve ?? ?nsanlar? Derne?i (ES?AD) taraf?ndan düzenlenen Su Konferans? kapsam?nda gerçekle?tirilen “Kentlerde Su” ba?l?kl? oturumda, artan kurakl?k, azalan ya???lar ve nüfus bask?s? alt?nda kentlerin su yönetimi masaya yat?r?ld?. Oturumda, ulusal su verimlili?i politikalar?, yerel yönetimlerin sorumluluklar? ve ?zmir’in mevcut su arz?na ili?kin çarp?c? veriler payla??ld?. Oturumun moderatörlü?ünü ?zmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (?YTE) Çevre Mühendisli?i Bölümü Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gündüz üstlendi. Panelde, Tar?m ve Orman Bakanl??? Su Verimlili?i Daire Ba?kan? Asl?han Korkmaz, ?ZSU Genel Müdürü Gürkan Erdo?an, Swissotel Büyük Efes ?zmir Genel Müdürü R?za Elibol ile Epig Mimarl?k Kurucusu ve BAS?FED Yönetim Kurulu Ba?kan? Semiha Güne? konu?mac? olarak yer ald?.
Erdo?an : ?zmir’de suyun yüzde 74’ü kuyulardan kar??lan?yor
?zmir’in mevcut su arz tablosunu çarp?c? verilerle ortaya koyan ?ZSU Genel Müdürü Gürkan Erdo?an, “?zmir’de ortalama su ihtiyac? saniyede 7 bin 500 litre. Sabah ve ak?am saatlerinde bu ihtiyaç 8 bin 500-9 bin litre/saniye seviyelerine ç?k?yor. Günlük ortalamay? sa?lamak yetmiyor, pik saatlerde de bu debiyi verebilmek gerekiyor. Gördes ve Balçova barajlar? yüzde 0, Tahtal? Baraj? yüzde 1, Kutlu Akta? Baraj? yüzde 4, Ürkmez Baraj? yüzde 7 seviyesinde. Özel sektör i?letmesindeki Güzelhisar Baraj?’nda doluluk oran? yüzde 41. ?zmir di?er büyük kentlere göre barajlara eri?imde dezavantajl? bir konumda. ?stanbul’da içme suyunun yüzde 98’i, Ankara’da ise yüzde 99’u barajlardan sa?lan?yor. ?zmir’de bu oran yüzde 26’ya dü?tü. Kentin suyunun yüzde 74’ü kuyulardan kar??lan?yor” dedi.
Kay?p-kaçakta dü?ü?, kaynakta art??
?ZSU’nun kay?p-kaçakla mücadelede önemli bir ilerleme kaydetti?ini vurgulayan Erdo?an, kent genelinde kay?p-kaçak oran?n?n yüzde 25,80, kent merkezinde ise yüzde 24,80 seviyesine dü?ürüldü?ünü söyledi. Son bir y?lda yakla??k yüzde 2,3’lük bir iyile?me sa?land???n? aktaran Erdo?an, gece saatlerinde yap?lan kontrollü kesintilerin bu sonuçta etkili oldu?unu ifade etti.
Yer alt? kaynaklar? kritik rol oynuyor
Erdo?an, ?zmir kent merkezinin yakla??k üçte birinin Sar?k?z–Göksu kaynaklar? ve Halkap?nar kuyular?ndan beslendi?ini belirtti. Bu bölgelerde aç?lan ve yenilenen kuyularla 6,6 milyon metreküp ilave içme suyu sa?land???n? kaydeden Erdo?an, Halkap?nar’da terfi kapasitesinin 1.000 litreden 1.500 litre/saniyeye ç?kar?ld???n?, bu sayede buradan al?nan suyun yüzde 55 art?r?ld???n? söyledi.
Al?nan önlemler Tahtal?’y? kurtard?
Kurakl?k riskinin erken öngörüldü?ünü ifade eden Erdo?an, nisan ay? itibar?yla park-bahçe aboneliklerinin iptal edildi?ini, kademesiz aboneliklerin tamam?nda kademeli tarife sistemine geçildi?ini ve yaz aylar?nda gece kesintilerinin uygulamaya al?nd???n? belirtti. Bu önlemler sayesinde 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sa?land???n? vurgulayan Erdo?an, 2024 ve 2025 A?ustos aylar? kar??la?t?r?ld???nda kent merkezinde yüzde 16 daha az su tüketildi?ini söyledi. Erdo?an, “Bugün kentte sa?lanan suyun yakla??k yüzde 30’u, bu önlemler sayesinde mümkün oldu. Bu ad?mlardan biri bile geç at?lsayd?, Tahtal? Baraj?’ndaki su tamamen tükenebilirdi” dedi.
Korkmaz: Art?k nüfustan kayna?a do?ru dü?ünmeliyiz
Tar?m ve Orman Bakanl??? Su Verimlili?i Daire Ba?kan? Asl?han Korkmaz ise iklim de?i?ikli?ine ba?l? s?cakl?k art??lar? ve ya???lardaki azal???n, yüzy?l?n sonuna do?ru su kaynaklar?nda çok ciddi azalmalar yarataca??n? vurgulad?. Bu nedenle su yönetiminde bak?? aç?s?n?n de?i?mesi gerekti?ini ifade eden Korkmaz, “Art?k sadece kaynaktan nüfusa de?il, nüfustan kayna?a do?ru da dü?ünmek zorunday?z. Kentsel su yönetimi kayna??n korunmas?yla ba?lar. Su kay?plar?n?n azalt?lmas?, at?k suyun geri kazan?m?, gri su ve ya?mur suyu sistemleri tek bir çat? alt?nda toplanarak ulusal politikalara entegre edildi. Bu kapsamda haz?rlanan Su Verimlili?i Strateji Belgesi ve Eylem Plan? ulusal bir yol haritas? oldu” ?eklinde konu?tu.
Güne?: Kentleri betonla?t?rarak suya ula?amay?z
Epig Mimarl?k Kurucusu ve BAS?FED Yönetim Kurulu Ba?kan? Semiha Güne?, kentlerde ya?anan su sorunlar?n?n yaln?zca iklim de?i?ikli?iyle de?il, yanl?? ?ehircilik ve planlama tercihleriyle de do?rudan ili?kili oldu?unu vurgulad?. Güne?, “Bu süreci konu?urken, yapt???m?z hatalara da dürüstçe bakmam?z gerekiyor. Kentleri betonla?t?rd?k; ya?murun topra??n derinlerine inmesini engelleyen, su geçirmez yüzeyler olu?turduk. Betonla?ma ya???lar?n yüzeyde kalmas?na neden oluyor. Bu durum sel ve ta?k?n riskini art?r?yor. Ayn? zamanda topra??n yeterince beslenememesi nedeniyle yer alt? su kaynaklar?n? zay?flat?yor. Ya?an ya?mur ya yüzeyde ak?p gidiyor ya da h?zla buharla??yor. Toprak suyla bulu?amad??? için kuruyor” diye konu?tu.
Elibol: Turizmde suyu koruman?n yolu misafiri sürecin parças? yapmaktan geçiyor
Swissotel Büyük Efes ?zmir Genel Müdürü R?za Elibol ise konu?mas?nda turizm sektöründe su tüketiminin yaln?zca tesis yönetimiyle de?il, oteli kullanan herkesin davran??lar?yla do?rudan ili?kili oldu?unu vurgulad?. Su verimlili?inde en kritik unsurun misafir davran??lar? oldu?unu vurgulayan Elibol, yaln?zca bilgilendirmenin yeterli olmad???n?, te?vik mekanizmalar?n?n devreye al?nmas? gerekti?ini söyledi. Bu kapsamda otelde uygulamaya ald?klar? modeli payla?an Elibol, “Misafirlerimizden rica ediyoruz; odalar?nda havlu ve çar?af de?i?imini kart sistemiyle kendileri belirlesinler. Bir ad?m daha ileri gittik. Misafirlerimize ?unu söylüyoruz: E?er bugün odan?z?n temizlenmesini istemezseniz, size 10 Euro kar??l??? puan veriyoruz. Bu puanlar? yaln?zca bizim otelimizde de?il, ACCOR grubunun dünya genelindeki 5 bin otelinde kullanabiliyorlar” diye konu?tu. Elibol, turizm sektörünün su verimlili?i konusunda kent genelindeki politikalarla uyumlu hareket etmesinin art?k bir tercih de?il, zorunluluk haline geldi?ini vurgulad?.
?slamo?lu: Biz yeni bir ?ey yaratm?yoruz
Do?a ve çevre programlar? yap?mc?s? Güven ?slamo?lu, kapan?? konu?mas?nda su krizinin yaln?zca teknik bir altyap? meselesi olarak ele al?namayaca??n? vurgulad?. Sorunun çok daha derin ve bütüncül bir çerçevede de?erlendirilmesi gerekti?ini belirten ?slamo?lu, ?unlar? söyledi:
“Biz sürekli sudan konu?uyoruz ama havadan, oksijenden konu?muyoruz. Oysa solunum, su kadar hayati. Yak?n bir gelecekte soluyacak temiz oksijen bulamama riskiyle kar?? kar??yay?z. Gezegenin dengesi bozuluyor ve bu denge suyla, havayla, toprakla birlikte ele al?nmak zorunda. Bu gezegen canl? bir gezegen. Dünyan?n a??rl??? sabit; suyu da, minerali de belli. Uzaydan yeni bir su gelmedi?i sürece elimizdeki kaynak bu. Olan ?ey sadece dönü?üm. Karbon dönü?üyor, su dönü?üyor. Biz yeni bir ?ey yaratm?yoruz. Bugün konu?tu?umuz yüzde 0,3’lük oranlar tesadüf de?il. Bunlar gezegenin ayakta kalmas?n? sa?layan de?erler. Bu denge bozuldu?unda mesele sadece susuzluk olmaz; mesele ya?am?n kendisi olur.”