?zmir Büyük?ehir Belediyesi, 30 Ekim 2020’de Seferihisar aç?klar?nda meydana gelen depremin ard?ndan ya?anan tsunami sonras? kenti deniz kaynakl? afetlere kar?? haz?rlamak amac?yla çal??malar?n? sürdürüyor. Orta Do?u Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve ?zmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü i? birli?iyle yürütülen “?zmir Depremsellik ve Tsunami Ara?t?rmas?” kapsam?nda ?zmir’in yakla??k 600 kilometrelik k?y? ?eridi incelendi, 30 bine yak?n senaryo de?erlendirilerek “Olas?l?ksal Tsunami Bask?n Haritalar?” haz?rland?. Bilimsel verilerle haz?rlanan haritalarla, olas? bir tsunami durumunda riskli alanlar ve etki düzeyleri ortaya kondu.
Seferihisar pilot bölge seçildi
Bu çal??malar do?rultusunda Seferihisar ilçesinin, UNESCO destekli Hükümetleraras? O?inografi Komisyonu (UNESCO-IOC) taraf?ndan dünya genelinde sadece 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsam?nda dünya çap?nda sertifikaland?r?lmas? için ba?vuru yap?ld?. ?zmir Valili?i, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Do?u Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Bo?aziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Ara?t?rma Enstitüsü i? birli?iyle yürütülen çal??malar?n ard?ndan ilçe ?zmir’in ilk “Tsunamiye Haz?r Kent” aday? oldu.
Tahliye rotalar? olu?turuldu, bilgilendirme panolar? yerle?tirildi
Seferihisar’da uluslararas? 12 temel kriteri kar??lamak üzere çal??malara ba?land?. Akarca, S??ac?k ve Ürkmez ba?ta olmak üzere Seferihisar genelinde tsunami tahliye rotalar? belirlendi. Vatanda?lar?n afet an?nda güvenli alanlara h?zl? ula?abilmesi için Trafik Hizmetleri ?ube Müdürlü?ü taraf?ndan bilgilendirme panolar? ve yönlendirme tabelalar? yerle?tirildi. Özellikle ilkö?retim ve lise ö?rencilerine yönelik e?itimler düzenlenerek afet bilincinin toplumun tüm kesimlerine yay?lmas? hedeflendi.
“S??ac?k risk aç?s?ndan kritik bir noktada”
Bo?aziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Ara?t?rma Enstitüsü Ö?retim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar S??ac?k bölgesinin tsunami riski aç?s?ndan kritik bir noktada bulundu?unu belirterek, Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlar?na yak?nl??? ve deniz alt? heyelanlar?n? bar?nd?rmas? nedeniyle bu bölgenin özel önem ta??d???n? aktard?. 2020 y?l?nda ya?anan depremin ard?ndan olu?an tsunaminin ciddi hasarlara yol açt???n? hat?rlatan Özel, “Seferihisar-S??ac?k, son yüzy?lda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay bize riskin ne kadar somut oldu?unu gösterdi” ifadelerini kulland?. Projede erken uyar? sistemleri ve siren altyap?s?n?n da kurulaca??n? belirten Özel, özellikle yaz aylar?nda artan nüfus dikkate al?narak güvenlik önlemlerinin güçlendirildi?ini kaydetti.
“Deniz çekilmesi tsunami i?aretidir”
Proje ara?t?rmac?lar?ndan ODTÜ ?n?aat Mühendisli?i Bölümü emekli ö?retim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalç?ner ise tsunami bilgilendirme panolar?n?n hayati önem ta??d???n? söyledi. Yalç?ner, “Deprem sonras? denizde ani çekilme tsunami riskinin ilk i?aretidir. Böyle bir durumda vatanda?lar?n vakit kaybetmeden tahliye rotalar?n? kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerle?tirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” dedi. Dere yataklar?n?n tsunami aç?s?ndan kritik alanlar oldu?una dikkat çeken Yalç?ner, “Tsunami dalgalar? bu tür alanlarda daha etkili olur. Bu nedenle ilk panolar? dere yataklar?na yak?n noktalara yerle?tirdik” diye konu?tu.
?zmir genelinde yayg?nla?t?r?lacak
?zmir Büyük?ehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamalar? ve e?itim çal??malar?n? bir araya getiren proje tamamland???nda, elde edilen deneyimi ?zmir’in tüm k?y? ilçelerine yaymay? planl?yor. ?lerleyen süreçte projenin Türkiye geneline yay?lmas? hedefleniyor.
Tatbikat yap?lacak, hedef sertifika
Çal??malar kapsam?nda may?s ay? sonunda geni? kat?l?ml? bir tsunami tahliye tatbikat? gerçekle?tirilecek. Sürecin ba?ar?yla tamamlanmas? halinde Seferihisar 16 Haziran 2026’da UNESCO-IOC taraf?ndan “Tsunamiye Haz?r Kent” sertifikas? alacak.