Fuar ve Sempozyum Düzenleme Kurulu Ba?kan? ve Türkiye Alzheimer Derne?i (TAD) ?zmir ?ubesi Ba?kan? Prof. Dr. Sevnaz ?ahin, polikliniklere ba?vuran pek çok hastan?n "Eyvah, Alzheimer oluyorum!" endi?esi ta??d???n? belirterek, normal ya?lanma ile hastal?k aras?ndaki fark? ?u sözlerle özetledi:
“Fark?ndal???m?z? art?rmam?z, bilgimizi art?rmam?z; onun için burada olmak çok önemli. Alzheimer tabii önceden yoktu çünkü bu kadar ya?am?yorduk; art?k uzun ya?ay?nca Alzheimer oluyoruz. Bak?n, ya?l? nüfus oran? yüzde on virgül alt?. Ne kadar yüksek! Yani on ki?iden biri. ?zmir'de daha da fazla. Alzheimer'dan korkuyoruz. Alzheimer'?n en önemli bulgusu unutkanl?k biliyorsunuz. Peki, her ya?l? unutur mu? Hay?r, her ya?l? unutmuyor. Sadece ya?l?larda de?il, çok yo?un çal??an gençlerde de kafa çok yo?un oldu?unda baz? ?eyleri unutuyoruz. Ona bakarsan?z çocuklar da unutuyor; ama onlara 'Alzheimer m? oldu?' demiyoruz. Ama bir ya?l? unutuyorsa eyvah eyvah! Eyvahlanmay?n.”
Hasta Ki?i Unuttu?unu da Unutuyor
Basit unutkanl?klar?n ipuçlar?yla hat?rlanabildi?ini ve günlük hayat? bozmad???n? ifade eden ?ahin, as?l kritik e?i?i ?u cümlelerle aç?klad?:
“Basit unutkanl?k diye bir ?ey var; baz? ?eyleri ipuçlar?yla hat?rl?yorsak hiçbir önemi yok. Hastal?k düzeyinde unutkanl?k oldu?unda ki?i unuttu?unu da unutuyor. Genelde hastalar ?unu söylüyorlar: 'Yo, benim hiçbir ?eyim yok ki. Siz bakmay?n k?z?ma hocam ya, unutuyor o kadar olur, kocam da unutuyor.' Ama bir di?eri de ?unu söylüyor: 'Hocam, ben galiba böyle bir ?eyleri unutuyorum, biraz can?m s?k?ld?.' Yani birisi fark?nda unutkanl???n?n, di?eri hiç de?il. E?er ki?i unuttu?unun fark?nda de?ilse bu önemli. Öz bak?m? kötüle?tiyse; ki?i art?k daha az saç?n? tar?yor, daha az banyoya giriyor, eskisi gibi di?lerini f?rçalam?yorsa ve bunu unutuyorsa bunlar önemlidir.”
Tedavi Edilebilir Unutkanl?k Sebeplerine Önce Bak?yoruz
?ahin; her unutkanl???n demans anlam?na gelmedi?ini; guatr, depresyon, uyku bozuklu?u, B12 eksikli?i veya kans?zl???n da unutkanl?k yapabildi?ini belirtti:
“Bunlar demans demek de?ildir. Bunlar tedavi edilebilir unutkanl?k sebepleridir. Biz hekimler önce bunlara bakar?z. Demans, Alzheimer, bunama hep birbiri yerine kullan?l?yor ama demans demek 'dementia' yani zihnin gitmesi demektir. Hastal???n ad? Alzheimer, ortaya ç?kan durum demans. Bir çat? gibi dü?ünün; çat?da demans var, odalarda da hastal?klar var ve en önemlisi Alzheimer hastal???d?r.”
Genetik Alzheimer Yüzde Be? ?la Yedi Aras?nda
Beyinde biriken "çöplerin" sinir hücrelerini öldürerek beynin küçülmesine neden oldu?unu aktaran ?ahin, risk faktörlerine dair çarp?c? veriler payla?t?:
“Kesin olan risk faktörü yüz ya?t?r. Onun d???nda e?itim düzeyi yüksekse Alzheimer az, e?itim düzeyi dü?ükse Alzheimer fazlad?r. Kad?nlarda daha çok görülüyor çünkü kad?nlar erkeklere göre daha uzun ya??yorlar. Ailenizde ileri ya?ta Alzheimer ç?kt?ysa bu genetik geçi? demek de?ildir. Ailenizde k?rkl? ya?larda Alzheimer varsa genetik riski var ama ?u var ki; yüzde be? ila yüzde yedi oran?nda genetik geçi? vard?r, di?erleri genetik de?ildir.”
Tamamen Ortadan Kald?ran Bir Tedavi Henüz Yok
Tedavide ?ikayetleri azaltan ilaçlar ve bantlar kullan?ld???n? ancak kesin çözümün henüz bulunmad???n? belirten ?ahin, “Umut var m?? Umudumuz var, tamamen tedavi edecek ilaçlar ç?kacak ama o gün bugün de?il maalesef,” dedi.
Demans Yüzde K?rk Be? Oran?nda Engellenebilir
Korunma yollar?n? ya? gruplar?na göre ay?ran Prof. Dr. ?ahin, ?zmirlilere ?u tavsiyeleri verdi:
“Demans yüzde k?rk be? oran?nda engellenebilir. Korunmak için; küçük ya?larda yüksek e?itim, orta ya?larda kolesterolü dü?ürmek, i?itme kayb?n? azaltmak, depresyonu tedavi etmek, egzersiz yapmak ve diyabet/tansiyon kontrolü önemlidir. Altm?? be? ya??ndan sonra ise sosyal izolasyondan kaç?nmak, hava kirlili?inden korunmak ve görme kayb?n? tedavi ettirmek riski azalt?r. Yeni ?eyler ö?renmek, halk danslar?, koroya kat?lmak ve tazelenme üniversitelerine devam etmek zihni korur. Ayr?ca her sal? Tarihi Asansör binas?n?n orada bulunan Alzheimer Derne?i ziyaret edilebilir.”
Kare Fuarc?l?k taraf?ndan düzenlenen bu önemli bulu?ma, yedi ?ubat tarihine kadar ?zmir Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi’nde ziyaretçilerini a??rlamaya devam edecek.