Dünya genelinde artan su k?tl??? sorununa deniz suyunu ar?tarak çözüm üretmek isteyen lise ö?rencilerinden olu?an Sürdürülebilir Kalk?nma Gençlik Liderleri E?itim Program? (SÜGEP) üyeleri, deniz suyunu ar?tmakla kalmay?p ayn? zamanda g?da üreten ve karbonu geri dönü?türen, do?adan ilham alan yenilikçi bir sistem geli?tirdi. 'Biomimikri yakla??m? ile deniz suyunu ar?tarak tar?mda kullan?labilecek tatl? su üretim sistemi' ad?yla bir proje haz?rlayan gençler, 30-31 Mart-1 Nisan 2026 tarihlerinde Paris'te düzenlenecek Change Now Gezegen ?çin Çözümler Expo2026'dan davet ald?.
Kurakl?k sorununun küresel bir sorun oldu?unu belirten SÜGEP Akademi Ba?kan? Mehmet Umut Dilsiz, su eksiklerine ba?l? olarak tar?mda rekolte dü?ü?leri ve obruk olu?umu ile ilgili haberleri dikkatle takip ettiklerini söyledi. Tatl? suya eri?imde büyük s?k?nt? ya?and???n? anlatan Dilsiz, "Gençlerle bu sorunu ciddi ?ekilde nas?l çözeriz konusuna kafa yorarken deniz suyunu tar?m için bir kayna?a dönü?türmek için ara?t?rmalar yapt?k. ?statistiklere göre tatl? suyun yüzde 70'ini tar?mda kullan?yoruz. Deniz suyunu tar?mda kullanmak için ar?t?rsak yüzde 70'lik ihtiyac? denizden kar??lar?z ve bu devrim niteli?inde bir çözüm olur. Biz de do?ay? örnek olarak bir mekanizma geli?tirmek istedik. Do?ay? taklit etmek, biyomimikri yöntemini seçtik" dedi.
Geli?tirdikleri proje sayesinde olumlu geri dönü?ler almaya ba?lad?klar?n? da anlatan Dilsiz, "Paris Change Now Gezegen ?çin Çözümler Expo2026'da sergilenmeye de?er bulundu. Nisan ay?nda Paris'te gerçekle?ecek dünya için çözümler fuar?ndan davet ald?k. Paris'te yay?n yapan New Medit dergisi makaleyi yay?nlama karar? ald?. Bu da beni e?itimci olarak memnun ediyor. Bu fikrin ?zmir'deki gençlerden ç?kmas? ve bir anda küresel sahneye ta??nmas? memnun edici" diye konu?tu.
?zmir'deki farkl? liselerde ö?renim gören gençlerin Türkiye'deki yöneticiler taraf?ndan da desteklenmesini isteyen Dilsiz, "?zmir bu y?l içinde 274 gün boyunca ya??? almad?. Kurakl???n hangi seviyelere ula?t???n? görüyoruz. Bu korkunç bir ?ey. Bunun sonuçlar?n? yaz aylar?nda daha fazla hissedece?iz. Su k?tl??? tar?m faaliyetlerini de olumsuz etkileyece?inden bir g?da krizi tetikleniyor. Su konusunda böyle gençler gibi herkesin harekete geçmesi gerekiyor. Umar?m gençlerin ortaya koydu?u çözümler dikkate al?n?r. Böyle giderse büyük iklim felaketleri ile kar?? kar??ya kalabiliriz" dedi.
'SIVI B?R ORMAN KURUYORUZ'
Projenin haz?rlanmas?na destek veren Adnan Menderes Üniversitesi Biyosistem Mühendisli?i 4'üncü s?n?f ö?rencisi Melis Uysal da "Biyomimikri, do?an?n kendini taklit etme sanat? sistemiyle sadece deniz suyunu ar?tmay? de?il; g?da üretmeyi ve karbonu geri dönü?türmeyi hayal ettik. Bu ya?ayan mini bir ekosistem. Tuzlu suyu direk bitkilere vermiyoruz. Önce ön filtreleme ve nanofilitrasyon süreçlerinden geçiyoruz. Bu sayede tuzun büyük k?sm?n? ar?nd?rm?? oluyoruz. Su tuzdan kurtulmakla kalmay?p, ayn? zamanda bitkiler için yararl? olan magnezyum ve fosfat? da korumu? oluyor. Bu sistemde kusursuz bir ili?ki var algler ve besinler aras?nda. Bitkilerin at??? mikroalgler için besin kayna??, mikroalglerin üretti?i oksijen ise bitkilerin ya?am döngüsü için önemli. Mikroalgler bir ormandan çok daha h?zl? ve etkili ?ekilde karbon yakalad??? için s?v? bir orman kuruyoruz" diye konu?tu.
'B?R?N?N ATI?I D??ER?N?N HAZ?NES?'
11'inci s?n?f ö?rencisi Ela Gümü? (15) ise günlük hayatta suyun eksikli?ini hissettiklerini söyleyerek "Örne?in ?zmir'de gece 23.00'den sonra tasarruf amac?yla sular kesiliyor. En iyi çözüm olan deniz suyunun ar?t?lmas?na günümüze kadar odaklan?lmam??. Buna odaklanan ülkeler ar?tt?klar? tuzu denize atarak sistemi bozuyor" dedi. Lise ö?rencisi Ece Ünal (16) da "Bitkiler büyüdükçe at?k su üretiyor. Mikroalg biyoreaktörü devreye giriyor. At?k su algler için zengin besin kayna??. Birinin at??? di?erinin hazinesi ilkesi gerçe?e dönü?üyor. Bitkilerin üretti?i azot ve karbondioksitli bile?ikler algler için öneme sahipken, alglerin de fotosentez yoluyla üretti?i oksijen de bitkilerin köklerini destekliyor. Algler taraf?ndan at?lan su iyon ve besin dengeleyici tanktan geçirilerek, sisteme yönlendiriliyor. Kapal? sistem tamamlanm?? oluyor" diye konu?tu.
Ö?rencilerden Ela Kuyumcuo?lu (16) ?unlar? söyledi: "Bu proje iklim kriziyle mücadelede önemli bir yere sahip. Do?ay? fethedilecek bir yer olarak de?il, taklit edilecek bir mühendis ya da mimar olarak görüyoruz. Gelecekte bizi bekleyen sorunlara bir çözüm sunmak için çal??t?k."