?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin Kent Tarihi, Tan?t?m ve Turizm Dairesi Ba?kanl???na ba?l? Koruma Uygulama ve Denetim ?ube Müdürlü?ü (KUDEB) ve Tarihi Yap?lar ?ube Müdürlü?ü ekipleri, Tarihi Asansör’de vandalizme (kamuya veya ki?ilere ait mülklere, sanat eserlerine ya da çevreye kas?tl? olarak zarar verme, y?kma veya bozma eylemi) kar?? hassas bir temizlik çal??mas? yürütüyor. Restoratör Esra Küpelio?lu ve Özgün Taner Kara, yaz? ve çizimleri özel yöntemlerle yüzeye zarar vermeden temizlediklerini ifade ederek, “Her müdahaleyi bilimsel esaslara göre yap?yoruz, çünkü burada korudu?umuz ?ey sadece ta? de?il, tarih” diye konu?tu.
Çal??malar s?ras?nda yaln?zca onar?m yap?lmad???n?, ayn? zamanda kentin haf?zas?n?n yeniden ortaya ç?kar?ld???n? belirten ekip, “Bazen mahalle sakinlerinin fark?nda bile olmad??? tarihi yap?lar? gün yüzüne ç?kar?yoruz. Bir çe?menin yeniden akmas?, bir yap?n?n yeniden kullan?ma aç?lmas? vatanda?ta büyük bir mutluluk yarat?yor” dedi. Bu çal??malar?n toplumda kültürel mirasa sahip ç?kma bilincini art?rd???na dikkat çekildi.
Tarihi miras için titiz bir süreç
KUDEB bünyesinde yürütülen çal??malar yaln?zca sahadaki temizlikle s?n?rl? de?il. Restoratör Esra Küpelio?lu, toplam 30 ilçede ta??nmazlar?n basit bak?m onar?mlar?na yönelik ba?vurular? de?erlendirdiklerini belirterek “Vatanda?lardan ve kurumlardan gelen ba?vurular?; mimar, mühendis, ?ehir planc?s?, arkeolog ve sanat tarihçilerinden olu?an uzmanlar ile birlikte inceliyoruz. Yerinde yapt???m?z incelemelerle yap?n?n esasl? m? yoksa basit onar?m kapsam?nda m? ele al?nmas? gerekti?ini belirliyoruz” dedi.
Küpelio?lu, onar?m sürecinin bilimsel esaslara göre ilerledi?ini vurgulayarak, “Yap?lar?n tescil gruplar?na göre farkl? süreçler i?letiliyor. 1. grup yap?larda Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerinden izin al?n?rken, 2. grup yap?larda Müdürlü?ümüz KUDEB uzmanlar? taraf?ndan de?erlendirilerek ‘Ön Onar?m ?zin Belgesi’ düzenleniyor” diye konu?tu.
Sahada onar?m, ad?m ad?m takip
Sürecin yaln?zca izin a?amas?yla s?n?rl? olmad???n? belirten Özgün Taner Kara, sahadaki uygulamalar? anlatarak, “?zinlerin ard?ndan Tarihi Yap?lar ?ube Müdürlü?ü ekibi koordinasyonunda sahaya iniyoruz, ?ZM?R M?RAS ekibi olarak i? program?m?z? olu?turuyoruz. Uygulamalar? birebir takip ediyor, tarihi yap?ya zarar vermeden müdahaleleri titizlikle gerçekle?tiriyoruz. Tarihi bir yap?ya dokunmak, onu yeniden aya?a kald?rmak ve gelece?e ta??mak bizim için hem büyük bir sorumluluk hem de gurur kayna??” diye konu?tu.
Ekiplerin yürüttü?ü çal??malar?n oldukça hassas oldu?unu belirten Kara, “Özel solüsyonlar ve kontrollü yöntemlerle milim milim çal???yoruz. En küçük hata bile tarihi yüzeye zarar verebilir” dedi.
Restoratör Özgün Taner Kara, yapt??? i?i ise ?u sözlerle anlatt?: “Restorasyon, benim için sadece bir meslek de?il; zaman?n ruhuna dokunma biçimi. Bir duvara dokundu?umuzda asl?nda geçmi?e dokunuyoruz.”
Küpelio?lu: Her müdahale bir iz b?rak?r
Restoratör Esra Küpelio?lu, sahadaki en büyük zorlu?un tekrar eden vandalizm oldu?unu vurgulayarak, “Temizlenen yüzeyler çok k?sa sürede yeniden yaz?larla doluyor. Bu durum hem eme?imizi hem de yap?n?n dokusunu y?prat?yor. Her temizlik müdahalesi yap? malzemesi üzerinde bir etki b?rak?r. Ne kadar hassas yöntemler kullan?lsa da, tekrarlayan uygulamalar ta??n yüzeyinde mikro düzeyde a??nmalara neden olur. Bu da zamanla malzemenin dayan?m?n? azalt?yor, yüzey kay?plar?n? h?zland?r?yor ve yap?n?n özgün dokusuna geri dönü?ü olmayan zararlar verebiliyor. ?zmir Tarihi Asansör örne?i, tarihi yap?lar?n korunmas?n?n yaln?zca teknik müdahalelerle sürdürülebilir olmad???n? aç?kça gösteriyor. Kal?c? koruma, ancak toplumun bu yap?lara kar?? bilinç geli?tirmesi ve bu de?erleri sahiplenmesiyle mümkündür. Aksi halde yap?lan her onar?m, ne yaz?k ki geçici bir iyile?tirme olmaktan öteye geçemiyor” dedi.
Bu miras hepimizin
Restoratörler, bu mücadelenin sadece kendilerine ait olmad???n? vurgulad?. Kara, “Biz sahaday?z ama bu yap?lar?n gerçek koruyucusu toplumun kendisi” dedi.
?zmir’in haf?zas?, titizlikle yürütülen eme?in sayesinde ayakta kalmaya devam ediyor. ?zmir Miras çal??malar? Instagram’da @izmirmiras hesab? üzerinden takip edilebilir.