?zmir tar?m ve g?da sektörünün önemli bulu?malar?ndan biri olan Gurme ?zmir Olivtech – 12. Zeytin, Zeytinya??, Süt Ürünleri, ?arap ve Teknolojileri Fuar?, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi ev sahipli?inde ve ?ZFA? organizasyonuyla Fuar ?zmir’de kap?lar?n? açt?. Fuar kapsam?nda düzenlenen etkinliklerin ilk oturumu olan “Topraktan Markaya: Tar?m?n Dönü?en Gücü ve Gelecek Vizyonu” ba?l?kl? panelde; tar?m?n katma de?erli üretime dönü?üm süreci, markala?ma stratejileri ve sektörün gelece?ine yönelik vizyon ele al?nd?. Moderatörlü?ünü ?zmir Ticaret Borsas? Genel Sekreteri Dr. Erçin Güdücü’nün yapt??? oturumda; tar?m yazar? Ali Ekber Y?ld?r?m, ?zmir Ticaret Odas? Meclis Üyesi Günay Baysal, ?zmir Ticaret Borsas? Temsilcisi ve Tari? Zeytin Zeytinya?? Tic. A.?. Genel Müdürü Cengiz Dikmen ile Ege Zeytin ve Zeytinya?? ?hracatç?lar? Birli?i Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Balsar? konu?mac? olarak yer ald?.
Marka kavram? ne ifade ediyor?
Dr. Erçin Güdücü, “Bugün zeytin ve zeytinya??n?n topraktan markaya dönü?ümünü ele alaca??z. Bu süreç nas?l i?liyor, ülkemizde hangi a?amalardan geçiyor? Tar?m, ticaret ve üretici taraf?na yak?ndan temas eden bir isim olarak, marka kavram? çiftçi ve üretici için ne ifade ediyor?” diye konu?tu.
“Yap?sal sorunlar çözülmeden markala?ma zor”
Tar?m yazar? Ali Ekber Y?ld?r?m, Türkiye’de tar?m?n temel sorunlar? çözülmeden, markala?ma sürecinin sa?l?kl? ilerleyemedi?ine dikkat çekti. Yakla??k 30 y?ll?k meslek deneyimine at?fta bulunan Y?ld?r?m, “Topraktan markaya geçi?i uzun y?llard?r konu?uyoruz, ancak üretimde ya?anan yap?sal sorunlar nedeniyle bu a?amaya bir türlü geçemiyoruz. Tar?m gündemi ço?unlukla maliyetler, fiyatlar ve destekler etraf?nda ?ekilleniyor. Bu ba?l?klar?n ötesine geçmekte zorlan?yoruz” dedi.
?klim ko?ullar? ve küresel geli?melerin üretim üzerindeki etkilerine de de?inen Y?ld?r?m, “2025 y?l? üretici aç?s?ndan oldukça zor geçti. Kurakl?k, a??r? s?cakl?klar ve don olaylar? çiftçiyi ciddi ?ekilde etkiledi. 2026 y?l? ise umut verici ya???larla ba?lad?, ancak bu kez de küresel gerilimler nedeniyle maliyetler artt?. Böyle bir ortamda üreticinin önceli?i ayakta kalmak oluyor. Bu nedenle markala?ma gibi katma de?erli süreçleri konu?makta zorlan?yoruz” ?eklinde konu?tu.
“Türkiye zeytinya??nda güçlü, iç tüketimde geride”
Rahmi Balsar?, Türkiye’nin, dünya zeytinya?? üretiminin yakla??k yüzde 10’unu gerçekle?tirdi?ini belirterek, “Bu, son 30 y?lda sektöre yap?lan yat?r?mlar?n önemli bir sonucu. Nitekim son 25 y?lda arz?m?z yüzde 150 oran?nda artt?. Üretimle birlikte iç tüketimimizde de art?? ya?and?. Ancak iç tüketimimiz, örne?in Yunanistan seviyesinde olsayd?, mevcut üretimimiz ihracata dahi yetmeyebilirdi. Bu nedenle hem iç tüketimi art?rmak hem de katma de?erli ihracata odaklanmak büyük önem ta??yor” ifadelerini kulland?.
Sektörün hedeflerine de de?inen Balsar?, “Amac?m?z, yerli ve milli markalar?m?z?n dünya pazarlar?nda daha güçlü ?ekilde yer almas?. Bu noktada sevindirici geli?meler de var. Son 2,5 y?lda Türkiye’den 140 ülkeye ambalajl? zeytinya?? ihracat? gerçekle?tirildi. Bu ihracat, 343 firma taraf?ndan yap?ld?. Uygun ko?ullar sa?land???nda Türk ihracatç?s?n?n ürünlerini farkl? kanallar arac?l???yla dünya pazarlar?na sunabildi?ini görüyoruz” diye konu?tu.
“Girdiler pahal?, ürün çiftçide ucuz, tüketicide ise pahal?”
Günay Baysal ise “Topraktan markaya” sürecinde ticaret odalar? ve sivil toplum kurulu?lar?n?n rolüne ili?kin de?erlendirmelerde bulunarak, “Tar?m, önemi tart???lmaz bir sektör. Ancak ülkemizde hala ciddi sorunlar var. Girdiler pahal?, ürün çiftçide ucuz, tüketicide ise pahal?. Çiftçi yeterince kazanamamaktan, tüketici yüksek fiyatlardan, sanayici i?lemek için, ihracatç? ise dünya pazar?na sunacak kaliteli ürün bulamamaktan ?ikayet ediyor” dedi.
Ege Bölgesi’nin tar?msal potansiyeline dikkat çeken Baysal, “Ege Bölgesi; zeytin, incir, üzüm, pamuk ve sebzeleriyle yaln?zca ?zmir’in de?il, Türkiye’nin en önemli tar?m havzalar?ndan biri. Bu potansiyeli do?ru de?erlendirerek de?er yaratmam?z gerekiyor. Bugün dünyada ne kadar üretti?iniz de?il, üretti?inize ne kadar anlam ve de?er katt???n?z ölçülüyor. Ürünlerin bir hikayesi olmal? ve bu hikayeyle dünya pazarlar?na aç?lmal?. Bir zeytin art?k sadece zeytin de?il; co?rafi i?areti, sürdürülebilir üretim yöntemleri, ambalaj? ve markas?yla katma de?erli bir ürüne dönü?üyor” diyerek Türkiye’nin bu dönü?ümü gerçekle?tirebilecek potansiyele sahip oldu?unu belirtti.
110 y?ll?k markan?n dönü?ümünü anlatt?
Cengiz Dikmen de konu?mas?nda Tari?’in markala?ma yolculu?unu örnek göstererek, özellikle son 25 y?lda hayata geçirilen dönü?üm sürecini payla?t?. Tari? Zeytinya??’n?n 110 y?ll?k köklü geçmi?i oldu?unun alt?n? çizen Dikmen, “Ben özellikle son 25 y?lda markala?ma ad?na att???m?z ad?mlar? vurgulamak isterim. Bu süreçte üretimden pazarlamaya kadar pek çok alanda önemli de?i?imler gerçekle?tirdik. Öncelikle kalite standardizasyonunu sa?lad?k. Modern tesis yat?r?mlar?yla üretim altyap?m?z? güçlendirdik, ürün kalitesinde süreklili?i yakalad?k. Ard?ndan ambalaj ve ürün çe?itlili?ine odaklanarak tüketici beklentilerine uygun, katma de?erli ürünler geli?tirdik” dedi.
Markala?ma sürecinde kurumsal kimlik ve ileti?im çal??malar?na da önem verdiklerini belirten Dikmen, “Tari? markas?n? sadece bir üretici kimli?inden ç?kar?p, tüketiciyle güven ba?? kuran bir marka haline getirmeye çal??t?k. Yurt içi pazarda bilinirli?imizi art?r?rken, yurt d???nda da markal? ihracata yöneldik. Üreticiden gelen gücü do?ru ?ekilde organize ederek hem kaliteyi hem de sürdürülebilirli?i sa?lad?k” diye konu?tu.
G?dada kalite ve katma de?er konu?uldu
Olivtech kapsam?nda düzenlenen etkinliklerin ikinci panelinde, “G?dada Kalite ve Katma De?er: Proses, Teknoloji ve Biyoaktif Bile?enler” ba?l??? ele al?nd?. Panelin moderatörlü?ünü yapan Dokuz Eylül Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatlar? Ana Bilim Dal? Ba?kan? Doç. Dr. Turgay Bucak, g?dada kalitenin art?k yaln?zca üretimle s?n?rl? bir kavram olmad???n? belirterek, “Bugün kaliteyi konu?urken sadece ürünü de?il, ayn? zamanda onun hikayesini, üretim sürecini ve bilimsel altyap?s?n? da konu?uyoruz. Zeytinya?? gibi stratejik bir üründe katma de?er yaratman?n yolu, geleneksel bilgi ile teknolojiyi bir araya getirmekten geçiyor” dedi.
“Kalite daha dal?nda ba?lar”
Zeytinya?? Akademisi Ba?kan? Dr. Abidin Tatl? ise zeytinin dal?ndan üretim sürecine ili?kin teknik de?erlendirmelerde bulundu. Tatl?, “Zeytinya??nda kalite, daha zeytin dal?ndayken ba?lar. Hasat zaman?, ta??ma ko?ullar?, s?k?m süresi ve üretim teknolojisi do?rudan ürünün kalitesini belirler. Zeytinya??n?n aromas?, meyvemsili?i ve kusursuzlu?u, ancak duyusal analizle ortaya konulabilir. Bu da ürünün ulusal ve uluslararas? standartlara uygunlu?unu belirleyen en önemli a?amalardan biridir” diye konu?tu.
?leri teknoloji
Panelin di?er konu?mac?s? Can Kayac?lar da “Süperkritik karbondioksit ile zeytinya?? ve zeytin yan ürünlerinden polifenol zenginle?tirme: bilimden sa?l?k de?erine” ba?l?kl? sunumunda ileri teknoloji uygulamalar?na dikkat çekti. Kayac?lar, “Süperkritik karbondioksit teknolojisi sayesinde zeytin ve yan ürünlerinden yüksek katma de?erli biyoaktif bile?enler elde etmek mümkün. Bu yöntem hem sa?l?k alan?nda yeni kullan?m alanlar? yarat?yor hem de sektör için ekonomik de?er üretiyor” dedi.
Genç giri?imciler yenilikçi üretim modellerini payla?t?
Olivtech kapsam?nda düzenlenen etkinliklerin üçüncü panelinde, “Gelece?i Üreten Genç Giri?imciler” ba?l??? ele al?nd?. Moderatörlü?ünü The7 Kurucusu Çise Ulus’un üstlendi?i panelde, tar?m ve g?da sektöründe genç giri?imcili?in yükselen rolü, yenilikçi üretim modelleri ve sürdürülebilirlik odakl? yakla??mlar de?erlendirildi. Panelde Von Urla kurucusu Gökçe Erku?öz, çiftçi Umut Ayberk ve Sutchu markas?n?n kurucusu Yasemin Sezgin yer ald?. Kat?l?mc?lar, kendi giri?imcilik deneyimlerinden yola ç?karak tar?m, üretim ve g?da alan?nda de?er yaratan yeni i? modellerine ili?kin görü?lerini payla?t?.