Chicago’daki Rush Üniversitesi’nin verilerine göre; kitap okumak, müze ziyareti yapmak ve oyun oynamak gibi zihinsel faaliyetler, Alzheimer riskini %38 oran?nda azalt?rken hastal???n ba?lang?c?n? ortalama 5 y?l geciktiriyor.
Küresel sa?l?k sistemleri üzerinde ciddi bir bask? olu?turmaya ba?layan demans ve Alzheimer vakalar?na kar??, ya?am boyu maruz kal?nan "entelektüel uyaranlar?n" önemi kan?tland?. Chicago’daki Rush Üniversitesi T?p Merkezi'nden ara?t?rmac? Andrea Zammit ve ekibi, ya? ortalamas? 80 olan 1.939 ki?iyi sekiz y?l boyunca takip ederek çarp?c? sonuçlara ula?t?.
ÜÇ FARKLI EVRE, TEK HEDEF: AKT?F Z?H?N
Neurology dergisinde yay?mlanan çal??mada kat?l?mc?lar?n hayatlar? üç ayr? dönemde mercek alt?na al?nd?:
18 Ya? Öncesi: Evde gazete ve atlas gibi kaynaklara eri?im, kitap okuma s?kl??? ve yabanc? dil e?itimi.
Orta Ya?: Kütüphane kart? sahipli?i, düzenli yay?n abonelikleri ve kültürel etkinliklere (müze vb.) kat?l?m.
?leri Ya?: Okuma-yazma al??kanl?klar? ve zihinsel oyunlar?n (bulmaca, satranç vb.) s?kl???.
HASTALIK BA?LANGICINDA 5 YILLIK GEC?KME
Ara?t?rma sonuçlar?, zihinsel olarak en aktif olan kesimin, en az aktif gruba k?yasla Alzheimer riskinin yüzde 38 daha dü?ük oldu?unu ortaya koydu. En çarp?c? veri ise hastal???n görülme ya??nda ya?and?.
Ya?am boyu zihinsel zenginli?i en yüksek olan grupta Alzheimer ortalama 94 ya??nda görülürken, en dü?ük grupta bu ya? 88 olarak kaydedildi. Bu fark, hastal???n ba?lang?c?nda 5 y?ldan fazla bir gecikme anlam?na geliyor. Hafif bili?sel bozukluklarda ise bu süre 7 y?la kadar ç?k?yor.
"KÜTÜPHANELERE ER???M STRATEJ?K ÖNEME SAH?P"
Uzmanlar, zihinsel aktivitelerin demans riskini tamamen durdurdu?una dair kesin bir kan?t olmasa da, bili?sel sa?l?k ile entelektüel ya?am aras?nda do?rudan bir ba? oldu?unu vurguluyor. Demans?n ya?lanman?n kaç?n?lmaz bir parças? olmad???n? belirten ara?t?rmac?lar; kütüphaneler, müzeler ve e?itim programlar? gibi zenginle?tirici ortamlara eri?imin, toplum sa?l??? için stratejik bir savunma hatt? olu?turdu?unu ifade ediyor.