?TB aral?k ay? ola?an meclis toplant?s? ?TB Meclis Ba?kan? Ömer Gökhan Tuncer idaresinde gerçekle?tirildi. Toplant?da konu?an ?TB Yönetim Kurulu Ba?kan? I??nsu Kestelli, tar?m sektörünün üçüncü çeyrekte yüzde 12,7 darald???n? belirterek, "Tar?m sektöründeki bu sert küçülmenin, yaln?zca bir sektör verisi olarak de?il, ayn? zamanda g?da arz?, k?rsal istihdam, enflasyon ve d?? ticaret dengesi aç?s?ndan da dikkatle ele al?nmas? gerekiyor" dedi. Tar?mda birçok üründe son y?llar?n en zor dönemlerinden birinin ya?and???n? belirten Kestelli, "?ubat, mart ve nisan aylar?nda ülkemizin hemen hemen tamam?n? etkisi alt?na alan zirai don hem üretimde hem de üreticide ciddi yaralar açt?. Türkiye ?statistik Kurumu (TÜ?K) verilerine göre, toplam sebze üretiminde yüzde 1, tah?llar ve di?er bitkisel ürünlerde yüzde 10 ve meyve ürünlerinde yüzde 30'ün üzerinde rekolte kay?plar? olu?tu" ifadelerini kulland?.
'D?RENC?N? ARTIRMAK ZORUNDAYIZ'
Kestelli, sözlerini ?öyle sürdürdü: "Bu kay?plar?n en dramatik örne?ini kay?s?da gördük. Normal ?artlarda 90-100 bin ton rekolte beklenen bir üründe, hasat zaman? 5-10 bin tonlar? konu?ur hale geldik. Antep f?st???nda yüzde 60, kirazda yüzde 70'lere varan oranda bir dü?ü? söz konusu. Arpa-çavdar ve yulaf gibi tah?llarda yüzde 25-30 olan rekolte kayb?, nohutta yüzde 30, k?rm?z? mercimekte yüzde 45'lere ula?t?. Geleneksel ürünlerimizden pamuk, kuru üzüm, kuru incir, zeytin ve zeytinya??nda da üretim kay?plar? ya?and?. Tüm dünyada oldu?u gibi ülkemizde de tar?msal üretim, küresel iklim krizi ile adeta test ediliyor. Benzer geli?melerin, yak?n co?rafyam?zda ve ayn? iklim ku?a??nda bulunan ülkelerde de ya?and???n? görüyoruz. Bu nedenle tar?m ve g?da sistemlerimizin çevresel ve jeopolitik risklere direncini art?rmak zorunday?z. Tar?mda ya?ad???m?z sorunlar do?rudan g?da sektörüne ve dolay?s?yla halkam?za yans?yor. Ayr?ca enflasyonun üzerinde de yukar? yönlü bir bask? olu?turuyor."
'?KL?M KR?Z? ÜRÜN ARZINI ÖNGÖRÜLEMEZ HALE GET?R?YOR'
Küresel iklim krizinin, tar?msal üretimi hem miktar hem kalite aç?s?ndan etkileyerek ürün arz?n? öngörülemez hale getirdi?ini ve bu belirsizli?in g?da sanayine yans?d???n? belirten Kestelli, "Rekabetçi bir tar?m ve g?da sistemi için verimlili?i art?ran, katma de?eri yükselten ve tarladan sofraya kadar zincirin tamam?n? birbirine kenetleyen köklü bir zihniyet dönü?ümüne ihtiyac?m?z var. Bu dönü?ümü dört ana sütun üzerinde in?a etmek zorunday?z. Birinci ve en temel sütun, tam entegrasyondur. ?kinci dönü?üm alan?, katma de?er ve ihracat stratejisidir. Üçüncü dönü?üm alan?, güven ve ?effafl?kt?r. Dördüncü ve tüm bu dönü?ümü mümkün k?lan temel araç ise dijitalle?me ve teknolojidir. Potansiyelimizi ortaya ç?karabilecek ve vatanda?lar?m?z?n g?da güvencesini teminat alt?na alabilecek, tar?m?, sanayiyi ve ticareti ayn? hedef do?rultusunda bulu?turan bütüncül politikalar? olu?turabilece?imize inan?yorum" dedi.
'AKILLI TARIM UYGULAMALARI ÖN PLANA ÇIKMAYA BA?LADI'
"Tar?m tüm dünyada bir dönüm noktas?nda ve 2026'ya girerken hem benzeri görülmemi? f?rsatlar hem de ciddi risk ve belirsizlikleri bar?nd?r?yor" diyen Kestelli, "Yeni dönemde ak?ll? tar?m uygulamalar? ön plana ç?kmaya ba?lad?. Su hasad?, kurakl??a dayan?kl? tohumlar, s?f?r toprak i?leme, onar?c? tar?m gibi uygulamalar h?zla yayg?nla??yor. Karbon tar?m? yeni bir gelir kap?s? haline geliyor. Geli?mi? ülkelerde çiftçiler, topraktaki karbonu art?rarak karbon kredisi satmay? planl?yor. 2026 tar?m?, iklim de?i?ikli?i ve teknolojik devrim gibi iki büyük dalgan?n kesi?iminde ?ekillenecek gibi görünüyor. Bu dalgalar? yakalayanlar kazanacak, geleneksel yöntemlerde ?srar edenler ise zorlanmaya devam edecek. Bu yüzden ne olursa olsun de?i?imi yak?ndan takip etmek ve ona uyum sa?lamak zorunday?z" diye konu?tu.