Düziçi ilçesinde yer alan ve biyolojik çe?itlilik aç?s?ndan Türkiye'nin en önemli da? silsilelerinden biri olan Amanos Da?lar?’n?n bir uzant?s? olan Düldül Da??'nda, bilim dünyas?na yeni bir bitki türü ke?fedildi. Mali Mü?avir, do?asever ve amatör botanikçi Mehmet Çelik taraf?ndan ke?fedilen tür, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Ara?t?rma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Y?ld?r?m ile yürütülen çal??malar sonucunda literatüre kazand?r?ld?. Türe, Mehmet Çelik'in e?i Sumru Çelik'e ithafen 'Saxifraga sumruae' ad? verildi. Türün Türkçe bilimsel ad? da ya?ad??? bölgeye atfen 'Düldül Ta?k?ran?' olarak belirlendi. Bitki türünün ke?if süreciyle ilgili bilgi veren Prof. Dr. Y?ld?r?m, türün Mehmet Çelik'in Düldül Da??'nda, sarp kayal?klarda, zirveye yak?n bin 800 ile 2 bin 200 metre aral?klardaki kalker kayal?klarda ke?fetti?i bir ta?k?ran cinsi oldu?unu söyledi.
'DÜLGÜL DA?I'NA HAS ENDEM?K SAYISI 8 OLDU'
Ta?k?ranlar?n dünya genelinde yakla??k 480-500 tür olarak yay?l?? gösterdi?ini söyleyen Prof. Dr. Y?ld?r?m, "Ülkemizde yakla??k olarak 23 türü vard?, bu türle beraber say?s? 24'e ç?kt?. Düldül Ta?k?ran? ile beraber bunlardan 5 tanesi ülkemize endemik olan bitkiler olarak listeye girdi. Düldül Da??, biyoçe?itlilik aç?s?ndan çok önemli bir nokta. Üzerinde bar?nd?rd??? onlarca endemik bitki türü bulunmaktad?r. Bunlardan 7 tane endemik ise dünyada sadece Düldül Da??'nda yay?l??? olan nokta endemikleridir. Düldül Ta?k?ran?'n?n ke?fi ile Düldül Da??'na has endemik say?s? 8 oldu. Bu 8 endemi?in hemen hepsi da??n zirvesinde" dedi.
'TELEFER?K ÇALI?MALARI HAB?TATA ÇOK C?DD? ZARAR VER?YOR'
Son y?llarda zirveye yak?n habitatlar?n bulundu?u bölgede teleferik çal??malar? oldu?unu vurgulayan Prof. Dr. Y?ld?r?m, "Teleferik çal??malar? esnas?nda bu habitatlar çok ciddi zarar görmekte. Bu bitkinin tür kök say?s?na bakt???m?zda 250 kadar bireye rastlad?k. Burada küçük bir alanda bile yap?lan bir tahribat bitki de çok önemli bir s?k?nt?ya neden olabilecek düzeydedir. Bu anlamda teleferik çal??malar? esnas?nda çal??may? üstleniciler, yerel yönetim ve milli parklar aç?s?ndan bu da?a has olan 8 endemik türle beraber koruma alt?na al?nmas? oldukça önemli. Çünkü tehlike alt?nda olan bir bitki. 250 köke sahip olmas? ve sadece da??n zirvesinde bulunmas?, bir de insan tehdidinin bulunmas? bitkinin her an neslinin tükenebilece?ini göstermektedir. Küresel iklim krizi de özellikle yüksek da?daki bu bitkilerin popülasyonlar? üzerine çok ciddi etkiler göstermekte. Zaten küresel ?s?nma tehdidi varken bir yandan da teleferik nedeniyle habitatlar?n?n bozulmas? ciddi anlamda bitkinin neslini tehlike alt?nda b?rak?yor" diye konu?tu.
'GÖRÜLMEYE DE?ER B?R B?TK?'
Mehmet Çelik de Düldül Da??'n?n zirvesinde büyüyen 'Saxifraga'y? ilk defa 2019'da gördü?ünü söyleyerek, "Uzun süre ara?t?rd?ktan sonra Prof. Dr. Hasan Y?ld?r?m ile yeni bir tür olarak kazand?rd?k. Bitki sarp kayal?klar?n çatlaklar?nda yeti?iyor, Türkçe ad? Ta?k?ran. Çal??malar sonucunda bitkiye e?ime ithafen 'Saxifraga sumruae' ad?n? verdik. Türkçe ad?n? Düldül Ta?k?ran koyduk. Bitki ta?lar?n kayalar?n aras?nda alt?nda, sert bir yaprak yap?s? var, onun üzerinde 5-6 cm yüksekli?inde boy veren çiçekler açan bir bitki. Ula??lmas? ve görülmesi zor ama görülmeye de?er bir bitki" dedi.