Petrol piyasas?nda fiziksel arz krizi derinle?iyor. Hürmüz Bo?az?’ndaki t?kan?kl?k sonras? "hemen teslim" petrolün varil fiyat? 140 dolar? a?arak 2008 y?l?ndan bu yana en yüksek seviyeye ula?t?. Ka??t üzerindeki vadeli i?lemler ile fiziksel petrol aras?ndaki makas, tarihin en geni? seviyelerinden birine geldi.
Küresel enerji piyasalar?nda e?i benzeri görülmemi? bir fiyat sapmas? ya?an?yor. Dünyan?n en önemli petrol geçi? noktalar?ndan biri olan Hürmüz Bo?az?'nda haftalard?r süren aksakl?klar, fiziksel petrol arz?n? durma noktas?na getirdi. "Dated Brent" olarak bilinen fiziksel petrolün varil fiyat? 140 dolar baraj?n? a?arak rekor k?rarken, finansal piyasalardaki vadeli kontratlar?n 108 dolar seviyesinde kalmas?, piyasan?n "can havliyle" mal arad???n? tescilledi.
HÜRMÜZ BO?AZI’NDA ARZ KR?Z?: DÜNYA PETROLÜNÜN YÜZDE 20’S? R?SKTE
Haftalard?r süren jeopolitik gerginlikler ve lojistik aksamalar, küresel petrol arz?n?n be?te birini sa?layan Hürmüz Bo?az?’n? adeta kilitledi. Bu durum, elinde i?leyecek ham maddesi kalmayan rafinerileri ve ülkeleri büyük bir pani?e sürükledi. Al?c?lar, gemilere hemen yükleyebilecekleri her bir varil petrol için piyasa de?erinin çok üzerinde prim ödemeye raz? durumda.
KA?IT ÜZER?NDE SAK?NL?K, SAHADA YANGIN VAR
Piyasan?n finansal aya??nda i?lem yapan traderlar, krizin k?sa sürede çözülece?i umuduyla vadeli i?lemleri 108 dolar seviyesinde tutmaya çal???yor. Ancak fiziksel piyasada gerçek variller 140 dolardan el de?i?tiriyor. Uzmanlar, "ka??t üzerindeki sözle?meler" ile "gerçek sevkiyatlar" aras?ndaki bu 32 dolarl?k devasa fark?n, modern petrol tarihinin en geni? aç?klar?ndan biri oldu?unu vurguluyor.
P?YASA BA?IRIYOR: "AC?L PETROL LAZIM!"
Mevcut tablo, piyasa terminolojisinde "a??r? geri dönük fiyatlama" olarak adland?r?l?yor. Bu durum, yat?r?mc?lar?n gelece?e dair bir beklentisinden ziyade, sanayicinin ve devletlerin ?u anki hayatta kalma çabas?n? simgeliyor. Fiziksel petrol fiyatlar?ndaki bu patlama, piyasan?n arz s?k???kl???n? "gerçek ve ac? verici" bir ?ekilde hissetti?inin en somut kan?t? olarak görülüyor.
Analistler, Hürmüz Bo?az?'ndaki t?kan?kl?k aç?lmad??? sürece fiziksel fiyatlar?n vadeli i?lemleri de yukar? çekebilece?i konusunda uyar?yor. 2008 krizinden bu yana görülen en yüksek seviyeler, küresel enflasyon ve akaryak?t fiyatlar? üzerinde yeni bir ?ok dalgas? yaratma potansiyeli ta??yor.