TBMM Genel Kurulu'nda, sosyal medyaya ve do?um iznine yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Baz? Kanunlarda De?i?iklik Yap?lmas?na Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasala?t?.
Kanunla, Sosyal Hizmetler Kanunu'nda de?i?ikli?e gidiliyor.
Buna göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl???, düzenleme ile di?er kanunlar ve Cumhurba?kanl??? Kararnameleri ile Bakanl??a verilmi? olan görevleri kapsam?nda sunulan hizmetlerden yararlanacak ki?i ve hanelerin tespiti, ulusal politika ve stratejilerin olu?turulmas? ve sosyal yard?mlardan yararlanacak ki?ilerin objektif ölçütlere göre belirlenmesinde kullan?lmak üzere ba?vuru konusuyla ilgili olmak kayd?yla, sosyal yard?m veya sosyal hizmet ba?vurusunda bulunan ya da halihaz?rda bu yard?m ve hizmetlerden yararlanan ki?iler ile bu ki?ilerin hanelerine ait ta??n?r, ta??nmaz, sosyal güvenlik, sosyal yard?m, sa?l?k, gelir, gider, varl?k, nüfus ve mali durumlar?na ili?kin her türlü veri ve bilgiyi gerçek ve tüzel ki?ilerden talep edebilecek.
Söz konusu veri ve bilgiler, genel yönetim kapsam?ndaki kamu idareleri ile kamu tüzel ki?ili?ini haiz kurumlar ve sermayesinin yar?s?ndan fazlas? do?rudan do?ruya veya dolayl? olarak bu kurum ve kurulu?lara ait ortakl?klar ile kamu hizmeti sunan di?er tüzel ki?ilerden de do?rudan istenebilecek.
Bakanl?k, bu kapsamda veri ve bilgilerin temin edilmesi, i?lenmesi ve kaydedilmesi dahil bunlara ili?kin her türlü i?lemi elektronik ortamda yapabilecek ve bunlar? ar?ivleyebilecek. Bu veri ve bilgiler, kullan?ma aç?k hale gelmesi ya da Ki?isel Verilerin Korunmas? Kanunu uyar?nca belirlenen ?artlar?n gerçekle?mesi halinde imha edilecek. Bu hükmün uygulanmas?na ili?kin usul ve esaslar? belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl??? yetkili olacak.
Kanunda yap?lan de?i?iklikle, kad?n konukevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan veya meslek eleman?n?n görü?ü ve de?erlendirme komisyonunun karar?na göre yeterli geliri olmad??? de?erlendirilen kad?nlara ve çocuklara, Ailenin Korunmas? ve Kad?na Kar?? ?iddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsam?nda geçici maddi yard?m yap?lmas?na karar verilmemi? olmas? halinde, Ailenin Korunmas? ve Kad?na Kar?? ?iddetin Önlenmesine Dair Kanun'da belirtilen orana göre hiçbir kesinti yap?lmaks?z?n net harçl?k verilecek.
Konukevinde kalan kad?nlar?n beraberindeki ö?renim gören çocuklar? ile çe?itli nedenlerle ö?renimine devam etmeyen ve ücretli olarak bir i?yerinde çal??mayan çocuklar?na, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl???na ba?l? çocuk bak?m kurulu?lar?nda kalan çocuklara verilen miktar kadar hiçbir kesinti yap?lmaks?z?n net harçl?k verilecek. Bu hükmün uygulanmas?na ili?kin usul ve esaslar Bakanl?kça haz?rlanacak yönetmelikle belirlenecek.
GEÇ?? HÜKÜMLER?
Sosyal Hizmetler Kanunu'nda yap?lan de?i?iklikler nedeniyle hak kayb? olu?mas?n?n ve ma?duriyet ya?anmas?n?n önlenmesi için geçi? sürecine ili?kin düzenleme yap?ld?. Buna göre, iste?e ba?l? sigorta ödemelerine yönelik yap?lan de?i?ikli?in yürürlü?e girmesinden önce gerçekle?tirilen iste?e ba?l? sigorta ile sosyal ekonomik destek bedelleri talep edilmeyecek.
Korunma karar? veya Çocuk Koruma Kanunu uyar?nca bak?m tedbiri karar? al?nm?? olanlara ilgili düzenlemede 5 y?l olarak düzenlenen süre ?art?, bu hükmün yürürlü?e girdi?i tarihte 16 ya??n? doldurmu? olanlar için 2 y?l, 15 ya??n? doldurmu? olanlar için 3 y?l, 14 ya??n? doldurmu? olanlar için 4 y?l ?eklinde uygulanacak.
De?i?ikli?in yürürlü?e girmesinden önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakk?ndan yararlanmam?? olanlar, bu hükmün yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren 12 ay içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl???na ba?vurmalar? halinde söz konusu istihdam hakk?ndan yararlanabilecek. Bu ki?ilerin i?e yerle?tirilmeleri, hüküm de?i?tirilmeden önceki usul ve esaslara göre yap?lacak.
Düzenlemenin "14 ya??n? doldurdu?u tarihten itibaren kurulu?tan ya da koruyucu aile yan?ndan hizmet ald??? süre boyunca fas?lal? da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl??? kay?tlar?na göre 90 günden fazla izinsiz ayr?lmam?? olmak" ?art?ndaki sürenin hesab?nda hükmün yürürlük tarihinden önceki süreler dikkate al?nmayacak.
Kanunla, Katma De?er Vergisi Kanunu'nda yap?lan de?i?ikli?e göre, Darülaceze'ye yap?lacak g?da, temizlik, giyecek ve yakacak ba???lar? ile di?er ba??? ve yard?mlar Katma De?er Vergisi'nden istisna tutulacak.
TOPLU TA?IMA H?ZMET? VEREN ??LETMEC?LERE GEL?R DESTE??
Kamu Kurum ve Kurulu?lar?n?n Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Baz? Kanunlarda De?i?iklik Yap?lmas? Hakk?nda Kanun'da de?i?ikli?e gidiliyor. Buna göre, ilgili f?kra hükümleri kapsam?nda hizmet verecek toplu ta??ma araçlar?, toplu ta??ma hizmetlerinin kapsam? ile bu hizmetlerden ücretsiz ve indirimli yararlanmaya ili?kin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye, ?çi?leri, Çal??ma ve Sosyal Güvenlik ile Ula?t?rma ve Altyap? bakanl?klar?n?n görü?leri al?narak Çevre, ?ehircilik ve ?klim De?i?ikli?i ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanl?klar?nca mü?tereken ç?kar?lan yönetmelikle düzenlenecek.
?lgili hükümler kapsam?nda, belediyeler taraf?ndan yetki verilen özel ?ah?s ya da ?irketlere ait ?ehir içi toplu ta??ma hizmeti veren her bir ula??m arac? ile özel deniz ula??m? arac? için bunlar?n i?letmecilerine, Çevre, ?ehircilik ve ?klim De?i?ikli?i Bakanl??? bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler arac?l???yla her ay gelir deste?i ödemesi yap?lacak.
Yap?lacak ayl?k gelir deste?i ödemesini y?ll?k olarak belirlemeye, bu tutar? faaliyette bulunulan yere ve/veya belediyeler taraf?ndan yetki verilen özel ?ah?s ya da ?irketlere ait ?ehir içi toplu ta??ma hizmeti veren her bir ula??m arac?n? ta??ma kapasitesine göre farkl?la?t?rmaya ve yap?lacak ödemeye ili?kin di?er esas ve usuller Çevre, ?ehircilik ve ?klim De?i?ikli?i ile Hazine ve Maliye bakanl?klar?nca mü?tereken belirlenecek.
DO?UM ?ZN? 24 HAFTA OLDU
Kanunla, ?? Kanunu'nda yap?lan de?i?ikli?e göre, kad?n i?çinin do?um sonras? ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya ç?kar?lacak. Böylece kad?n i?çi do?umdan önce 8 ve do?umdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ücretli izinli olacak. Ancak sa?l?k durumu uygun oldu?u takdirde, doktorun onay? ile kad?n i?çinin talep etmesi halinde do?umdan önce çal??abilece?i süre 3 haftadan 2 haftaya dü?ürülecek.
Bir veya daha fazla çocu?a e?iyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan i?çiye, çocu?un teslim edildi?i tarihten sonra iste?i üzerine 10 gün ücretsiz izin verilecek.
Kad?n i?çiye, iste?i halinde, 24 haftal?k, ço?ul gebelik halinde ise 26 haftal?k sürenin tamamlanmas?n?n ard?ndan ücretsiz izin verilecek.
Kanunda yap?lan de?i?iklikle, i?çiye e?inin do?um yapmas? halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne ç?kar?lacak.
Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen hükme göre, cinsel sald?r?, çocuklar?n cinsel istismar?, re?it olmayanla cinsel ili?ki, uyu?turucu veya uyar?c? madde imal ve ticareti, uyu?turucu veya uyar?c? madde kullan?lmas?n? kolayla?t?rma, müstehcenlik, fuhu?, insan ticareti, kasten öldürme suçlar?ndan haklar?nda adli sicil ve ar?iv kay?tlar?nda kesinle?mi? mahkumiyet karar? bulunanlar, kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kurulu?lar?na ait her ne adla olursa olsun çocuklar?n yo?un olarak bulundu?u çocuk hizmet birimleri, adli görü?me odalar?, e?itim kurulu?lar?, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kre?, gündüz bak?mevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonlar?, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden e?itimi ve spor tesisleri olarak i?letilen i? yerlerini ?ahsen i?letemeyecek, bu i? yerlerinde çal??t?r?lamayacak ve herhangi bir s?fatla fiilen bu i? yerlerinde görev alamayacak.
Bu kapsama giren ki?ilere ayn? hükümde belirtilen i? yerlerinin aç?lmas? veya i?letilmesi için izin ve ruhsat verilmeyecek. Söz konusu i? yerlerinin bu kapsamdaki ki?ilerce i?letildi?inin tespit edilmesi halinde bu ki?ilere i? yerinin devri için 6 ay süre tan?nacak ve bu sürede ki?i i? yerini fiilen i?letemeyecek. Bu süre içinde devir i?lemi yap?lmad??? takdirde verilen izin ve ruhsatlar, bunlar? veren kamu kurum ve kurulu?lar? taraf?ndan iptal edilecek.
Bu kapsamdaki i? yerlerinde çal??anlar, adli sicil ve ar?iv bilgilerine dayan?larak olu?turulan bu i? yerlerinde çal??abilece?ini gösterir resmi belgeyi 6 ayda bir i?verene ibraz etmek zorunda olacak.
Hükme ayk?r? olarak i?çi çal??t?ran ki?iye, mahallin mülki idare amiri taraf?ndan düzenlemeye ayk?r? olarak çal??t?rd??? her bir ki?i ba??na brüt asgari ücretin 3 kat? tutar?nda idari para cezas? verilecek. Ayk?r?l???n cezan?n tebli?inden itibaren 1 ay içinde giderilmedi?inin tespiti halinde, hükme ayk?r? olarak çal??t?r?lan her bir ki?i ba??na brüt asgari ücretin 7 kat? tutar?nda idari para cezas? kesilecek. Bu cezan?n tebli?inden itibaren bir ay içinde ayk?r?l???n halen giderilmemi? olmas? halinde, ilgili kamu kurum ve kurulu?lar? taraf?ndan verilen izin ve ruhsatlar iptal edilecek. Düzenlemenin uygulanmas?na ili?kin usul ve esaslar, Adalet ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanl?klar?nca mü?tereken belirlenecek.
ÜCRETL? DO?UM ?ZN?NE YÖNEL?K D??ER DÜZENLEMELER
Kanunla, Sosyal Sigortalar ve Genel Sa?l?k Sigortas? Kanunu'nda de?i?iklik yap?l?yor. Buna göre, hizmet akdi ile bir veya birden fazla i?veren taraf?ndan çal??t?r?lan, köy ve mahalle muhtarlar? ile hizmet akdine ba?l? olmaks?z?n kendi ad?na ve hesab?na ba??ms?z çal??anlardan sigortal? kad?n?n veya sigortal? erke?in sigortal? olmayan e?inin, kendi çal??malar?ndan dolay? gelir veya ayl?k alan kad?n?n ya da gelir veya ayl?k alan erke?in sigortal? olmayan e?inin gebeli?inin ba?lad??? tarihten itibaren do?umdan sonra gebelik ve anal?k haliyle ilgili rahats?zl?k ve engellilik hallerinin anal?k hali kabul edilmesinde süre 8 haftadan 16 haftaya ç?kar?lacak.
Kanunda yap?lan di?er bir de?i?ikli?e göre ise hizmet akdi ile bir veya birden fazla i?veren taraf?ndan çal??t?r?lan, köy ve mahalle muhtarlar? ile hizmet akdine ba?l? olmaks?z?n kendi ad?na ve hesab?na ba??ms?z çal??an muhtarlar ile ticari kazanç veya serbest meslek kazanc? nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olan, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kay?tl? olan, tar?msal faaliyette bulunan sigortal? kad?n?n anal??? halinde, do?umdan önceki 1 y?l içinde en az 90 gün k?sa vadeli sigorta primi bildirilmi? olmas? ?art?yla, do?umdan önceki 8 ve sonraki 16 haftal?k sürede, ço?ul gebelik halinde ise do?umdan önceki 8 haftal?k süreye 2 haftal?k süre eklenerek çal??mad??? her gün için geçici i? göremezlik ödene?i verilecek.
Bu kapsamdaki sigortal? kad?n?n erken do?um yapmas? halinde do?umdan önce kullanamad??? çal??t?r?lamayacak süreler ile iste?i ve hekimin onay?yla do?uma 3 hafta kal?ncaya kadar çal??ma süresi, "2 hafta kal?ncaya kadar" ?eklinde de?i?tirilecek.