?zQ ?novasyon Merkezi’nde düzenlenen CRIZ-ERS Projesi Kapan?? Konferans?’nda iklim de?i?ikli?i, afet riskleri, kent dayan?kl?l??? ve iklim yöneti?imi konular? ele al?nd?. Yakla??k iki y?ld?r yürütülen proje kapsam?nda ?zmir’in iklim riskleri il ve ilçe ölçe?inde analiz edilirken, risklere kar?? geli?tirilecek uyum ve direnç stratejileri de de?erlendirildi.
Velibeyo?lu: Çözümün merkezinde topluluk var
Konferans?n aç?l???nda konu?an ?zmir Planlama Ajans? Ba?kan? Prof. Dr. Koray Velibeyo?lu, iklim krizinin yaln?zca teknik yat?r?mlarla çözülemeyece?ini, toplumsal davran?? de?i?ikli?inin ve ortak hareket kültürünün en az altyap? yat?r?mlar? kadar önemli oldu?unu söyledi. ?klim de?i?ikli?inin çok boyutlu bir kriz haline geldi?ini belirten Velibeyo?lu, “Uluslararas? hedefler önemli ancak yerel çözümler ve yerel i? birlikleri de belirleyici. Sivil toplum kurulu?lar?, yerel yönetimler, üniversiteler ve özel sektör aras?nda daha güçlü i? birli?i mekanizmalar?na ihtiyaç bulunuyor. Küçük ölçekli ba?ar?l? projeler ço?u zaman büyüyemiyor ve kal?c? politikalara dönü?emiyor. ?zmir’de yürütülen Yurtta? Meclisleri çal??malar? ilk olarak s?n?rl? ölçekte ba?lad?. Bugün 30 ilçeye yay?ld?. Su, g?da, enerji, kültür ve sa?l?k gibi ba?l?klar do?rudan yurtta?larla birlikte ele al?n?yor. Yürütülen çal??malarda ortaya ç?kan en önemli kavram ise ‘topluluk’. ?klim krizine kar?? dayan?kl?l?k ancak güçlü topluluklar ve ortak hareket etme kültürüyle mümkün olacak” dedi.
?zmir Avrupa’n?n öncü iklim kentleri aras?nda
?zmir Planlama Ajans? ?klim Yöneti?imi Uzman? Berkay Y?lmaz ise Avrupa Birli?i ?klim Nötr ve Ak?ll? ?ehirler Misyonu kapsam?nda yürütülen çal??malar? anlatarak, “Avrupa Birli?i 2030 y?l?na kadar 112 öncü kent olu?turmay? hedefliyor. ?zmir ise 370 kent aras?ndan seçilen ?ehirlerden biri. Avrupa Birli?i üyesi olmayan ülkeler için ayr?lan 12 ?ehirlik kontenjan içerisinde yer alan ?zmir, ?stanbul ile birlikte Türkiye’yi temsil ediyor. ?zmir tar?m, turizm, sanayi ve liman kenti özelliklerini ayn? anda ta??mas?n?n yan? s?ra yüksek yenilenebilir enerji potansiyeli sayesinde öne ç?k?yor” diye konu?tu.
Avrupa Birli?i’nin misyon yakla??m?n? yerelle?tirmek amac?yla çal??malar yürüttüklerini de anlatan Y?lmaz, haz?rlanan kentsel politika notlar? kapsam?nda ?zmir’in kar?? kar??ya oldu?u 10 temel zorlu?un tan?mland???n? söyledi. Bu ba?l?klar?n “?zmir’in 10 Misyonu” olarak belirlendi?ini ifade eden Y?lmaz, ?zmir Misyon Laboratuvar? (M-Lab) bünyesinde yürütülen tüm çal??malar?n bu öncelikler do?rultusunda ?ekillendirildi?ini belirtti.
Y?lmaz, ?zmir Misyon Eylem ve Uygulama Platformu’nun (EMRAP) kentteki iklim dönü?ümünün koordinasyon merkezi olarak görev yapaca??n? söyleyerek, “Platforma dahil olan kurumlar kendi faaliyet alanlar?nda iklim hedefleriyle uyumlu yol haritalar? haz?rlayacak. Bu çal??malar kurumlar?n stratejik planlar?na da entegre edilecek. Avrupa Birli?i’nin yeni yakla??m?nda yaln?zca belediyelere görev verilmiyor. Tüm kent ekosistemi sürece dahil ediliyor” ?eklinde konu?tu.
Üç a?amada yürütüldü
Projenin ç?kt?lar?n? payla?an Dr. Ça?r? Tükel ise “?klime Haz?r ?zmir: Direnç Stratejisinin Geli?tirilmesi” projesinin üç a?amada tamamland???n? anlatt?. ?lk a?amada ?zmir genelindeki iklim tehlikeleri ve risklerin de?erlendirildi?ini belirten Tükel, ikinci a?amada çal??malar?n Konak ilçesi ölçe?ine indirildi?ini, üçüncü a?amada ise belirlenen risklere kar?? geli?tirilebilecek uyum ve adaptasyon eylemlerinin ele al?nd???n? söyledi. ?zmir genelinde s?cak hava dalgalar?, tar?msal kurakl?k, ta?k?nlar, deniz seviyesindeki yükselme ve orman yang?nlar?n?n incelendi?ini belirten Tükel, Konak ilçesinde ise s?cak hava dalgalar?, ta?k?nlar ve deniz seviyesindeki yükselmenin öncelikli risk alanlar? olarak de?erlendirildi?ini kaydetti.
Çal??malarda geçmi? y?llara göre çok daha kapsaml? veri setleri kullan?ld???n? ifade eden Tükel, ?zmir genelinde ve Konak ilçesinde detayl? mekânsal risk analizleri gerçekle?tirildi?ini söyledi. Tükel, elde edilen verilerin gelecekte yap?lacak yat?r?mlar?n ve uyum çal??malar?n?n önceliklendirilmesine katk? sa?layaca??n? kaydetti.
S?cakl?klar 5 derece kadar artabilir
?klim tehlikeleri ve ili?kili risklere ili?kin sunum yapan Dr. Ça?r? Hasan Karaman ise küresel iklim modelleri kullan?larak ?zmir’in gelecekte kar??la?abilece?i iklim risklerinin analiz edildi?ini söyledi. Karaman, iyimser senaryolarda s?cakl?klar?n 2 ila 3 derece, kötümser senaryolarda ise 4 ila 5 derece artabilece?ini belirterek küresel iklim krizinin etkilerinin art?k günlük ya?amda hissedildi?ini ifade etti.
Toplam ya??? miktar?n?n azalaca??n? ancak ya???lar?n daha k?sa sürede ve daha ?iddetli gerçekle?ece?ini belirten Karaman, ?zmir’in gelecekte daha kurak bir iklime sahip olaca??n? ancak a??r? ya???lar?n daha s?k görülece?ini söyledi. ?klim de?i?ikli?inin en önemli etkilerinden birinin de s?cak hava dalgalar? oldu?unu belirten Karaman, gündüz ve gece s?cakl?klar?n?n birlikte de?erlendirildi?i analizlerde dikkat çekici sonuçlar elde edildi?ini söyledi. ?klim modellerine göre gelecekte s?cak hava dalgalar?n?n süresinin 20 ila 60 gün aras?nda de?i?ebilece?ini belirten Karaman, baz? senaryolarda bu sürenin yakla??k 90 güne kadar ç?kabilece?ini ifade etti. Uzun süreli s?cak hava dalgalar?n?n özellikle ya?l?lar, çocuklar ve kronik hastal??? bulunan bireyler üzerinde ciddi sa?l?k riskleri yaratabilece?ini de vurgulad?.
Deniz seviyesi 1,7 metreye kadar yükselebilir
Proje kapsam?nda deniz seviyesi yükselmesi ve k?y? ta?k?nlar?na ili?kin analizlerin de gerçekle?tirildi?ini belirten Karaman, ?zmir Körfezi’ndeki mareograf istasyonlar?ndan elde edilen yakla??k 25 y?ll?k verilerin kullan?ld???n? söyledi. Yap?lan analizlere göre geçmi? veriler dikkate al?nd???nda 100 y?ll?k tekrarlama periyoduna sahip a??r? bir olayda deniz kabarmas?n?n yakla??k 70 santimetreye ula?abilece?ini ifade eden Karaman, iklim de?i?ikli?inin etkisiyle buna deniz seviyesi yükselmesinin de eklenece?ini belirtti. ?yimser senaryolarda deniz seviyesinin yakla??k 60 santimetre, kötümser senaryolarda ise yakla??k 80 santimetre yükselebilece?ini kaydeden Karaman, deniz kabarmas? ve deniz seviyesi yükselmesinin birlikte de?erlendirildi?i en kötü senaryoda yüzy?l?n sonuna do?ru su seviyesinin yakla??k 1,7 metreye ula?abilece?ini söyledi.
?klim risklerine kar?? uyum politikalar? tart???ld?
Konferans?n ikinci bölümünde ise iklim de?i?ikli?inin farkl? boyutlar? uzmanlar taraf?ndan ele al?nd?. Doç. Dr. Meltem ?enol Balaban afet risk yönetimi perspektifinden iklim risklerinin analiz edilmesi ve uyum eylemlerini de?erlendirirken, Doç. Dr. Selda Tuncer iklim krizinin sosyoekonomik etkilerine dikkat çekti. Dr. Banu Gökmen kültürel miras alanlar?n?n iklim de?i?ikli?inden nas?l etkilenece?ine ili?kin de?erlendirmelerde bulunurken, Prof. Dr. Osman Balaban ise ?klim Kanunu sonras?nda Türkiye’de yerel iklim eylemlerinin öneminin daha da artaca??n? vurgulad?.