14 May?s Dünya Çiftçiler Günü, üretimi sürdüren çiftçinin eme?ini, g?da güvenli?indeki kritik rolünü ve k?rsal kalk?nman?n önemini hat?rlat?rken, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi de tar?m?n gelece?ine yön veren ad?mlar?yla öne ç?k?yor. Türkiye Sa?l?kl? Kentler Birli?i ve ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay öncülü?ünde haz?rlanan Tar?m Master Plan?, ?zmir’in k?rsal kalk?nma rotas?n? belirledi. Sürdürülebilir tar?m, g?da güvenli?i ve krizlere kar?? dirençli bir kent hedefiyle olu?turulan yol haritas?nda kooperatifler merkezde yer ald?. K?rsal Çal??ma Grubu Tar?m G?da Komisyonu taraf?ndan yürütülen çal??man?n detaylar?n? Prof. Dr. Yusuf Kurucu payla?t?. ?zmirli çiftçileri kooperatif çat?s? alt?nda güçlendirmeyi amaçlayan plan kapsam?nda, ziraat odalar?yla birlikte kent genelindeki 163 k?rsal kalk?nma kooperatifi, 81 sulama kooperatifi ve 45 su ürünleri kooperatifiyle kapsaml? görü?meler yap?ld?. Plan?n ilk a?amas?nda kooperatif temsilcileri Ba?kan Tugay ile bir araya gelirken, ard?ndan ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Tar?msal Hizmetler Dairesi Ba?kanl???’n?n uzman ekipleri sahaya ç?karak tüm kooperatifleri yerinde ziyaret etti. Yap?lan görü?meler sonucunda üreticilerin talepleri önceliklendirilerek uygulama süreci ba?lat?ld?.
“Büyük?ehir’in k?rsal kalk?nma politikalar?n?n merkezinde kooperatifler var”
Ba?kan Dr. Cemil Tugay ile tar?mda, k?rsal kalk?nmada bütüncül olarak bir yol haritas? belirlendi?ini söyleyen Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “Bu yol haritas? üzerinde yap?lacak i?lerin pek ço?u, kooperatiflerle kesi?iyor. Yani ?zmir Büyük?ehir Belediyesi'nin k?rsal hizmetler, tar?m politikalar? konusunda kooperatifler merkezde oldu. Yapaca??m?z her çal??may? mümkünse kooperatifler arac?l???yla yapmak istiyoruz. E?er k?rsal kalk?nmay? geli?tirmek istiyorsak, biz yine kooperatifler arac?l???yla bunu yapaca??z. Bizlerle sadece onlar?n yan?na gitti?imiz zaman de?il, her zaman ileti?ime geçebilirler. Tar?msal Hizmetler Daire Ba?kanl???, K?rsal Hizmetler Daire Ba?kanl???’n?n kap?lar? aç?k. Sadece 2026'da de?il, bütçeyi art?rarak ilerleyen y?llarda da k?rsal kalk?nma yolunda yine kooperatiflerle i? birli?i yapmaya devam edece?iz. Onlar bizlere taleplerini iletti?i sürece biz de mevzuat ve ekonomik ko?ullar elverdi?i sürece bunlar? gerçekle?tirmek istiyoruz” ifadelerini kulland?.
Kooperatiflerin ortak endi?esi susuzluk
Kooperatiflerle yap?lan görü?melerin ?????nda Tar?m Master Plan?’n?n ana hedeflerini aktaran Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “Üç y?l üst üste kurakl?k ya?ad?k. Bu sene biraz ya?mur ya?d? ama iklim bilimcilere göre gelecek y?llarda maalesef bu böyle devam etmeyecek; iklim bilimciler kurakl?k riskinin devam edece?ini söylüyor. K?sa sürede ald???m?z ve sellere neden olan ya???lar da iklim de?i?ikli?inin bir sonucudur. Kooperatifler bize geldi?inde tamam?, yani üç grup kooperatif de iklim de?i?ikli?inin etkisinden bahsettiler. K?rsal kalk?nma ve sulama kooperatiflerinin hepsi 2025 y?l? ve öncesinde ya?anan susuzluktan, kurakl?ktan bahsettiler. Dolay?s?yla biz de önlemlerimizi de?i?en iklim ko?ullar?yla uyumlu olarak al?yoruz” dedi. Kurucu, iklim de?i?ikli?ine uyum konusunda kooperatiflerle i? birli?i yapt?klar?n? belirterek “Salma sulamay? damlamaya geçirmek, damlamay? toprak alt? damlamaya geçirmek, a??r? gübrelemeden kaç?nmak, daha az gübre vermek, bilinçli hayvanc?l?k yapmak, topra??n organik maddesini art?rmak gibi çal??ma hedeflerimiz var” diye konu?tu.
Gençlerin olmas? ?art
?kinci ana konunun, genç nüfusun k?rsaldan kente göçü oldu?unu söyleyen Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “K?rsalda genç nüfus neredeyse kalmad?. Çok büyük kay?p var. Bu çok önemli ve duvara çarpaca??m?z?n bir resmidir. K?rsalda genç nüfusu tutabilmek için, onlar?n sosyal refah?n? sa?layabilmemiz gerekiyor. Dolay?s?yla kooperatiflerde de gençlerin olmas?n? istiyoruz. Yani yap?lacak i?in, bir y?ll?k iki y?ll?k de?il, sürdürülebilir olmas? gerekiyor. Bunun için de gençlerin olmas? ?art. Ba?kan Dr. Cemil Tugay’?n tutumu k?rsaldaki geli?mi?li?i dengelemek, k?rsaldaki istihdam? yerinde tutmak üzerine. Özellikle bunu sa?layabilirsek, k?rsaldan göçü engellemi? olaca??z. Tamam?yla durdurmam?z mümkün de?il ama yüzde 10, yüzde 15 oran?nda göçü azaltma çabas?nda ba?ar?l? olabilirsek, bilin ki k?rsaldaki üretim gelecek için umut verir hale gelecek” dedi.
Tar?mda teknolojiyi önerdiklerini vurgulayan Kurucu, “Tar?msal teknolojinin geli?mesi laz?m ancak 65-75 ya? aral???ndaki çiftçilere yeni tar?msal teknolojiyi ö?retmek çok zor. Onlardan, bundan sonra 10 y?l daha bir tar?msal üretimin içerisinde kalmalar?n? beklemek de çok zor. Bu nedenle gençlere çok önem veriyoruz. ?stedi?imiz, genç nüfusun yerinde kalmas?. Burada ba?latt???m?z ‘Topra??n Genç Akl?’ projesi, sevindirici bir ?ekilde kar??l?k buldu ve çok umut vericiydi. Arkada?lar?m?z çal??malar?na devam edecekler” diye konu?tu.
“?zmir’in dirençli bir g?da üreticisi olmas? gerekiyor”
Pandemi, susuzluk ve g?da krizi gibi konulara dikkat çeken Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “Ba?ka krizler gelebilir. Bu gibi durumlarda ?zmir’in dirençli bir g?da üreticisi olmas? gerekiyor. Mutlaka kendi g?das?n? ula??labilir ve güvenli bir ?ekilde ?zmirliye ula?t?rmas? laz?m. Kooperatifçilik; g?da üretimi ve g?da güvenli?i, g?daya ula?abilmek için temel bir direnç sa?layan yap?d?r. Bu yap?y? kaybetmemek laz?m. Ba?kan?m?z Dr. Cemil Tugay, tar?ma ve g?da sa?l???na özellikle önem veriyor. Bireysel olarak üreticileri denetlemek mümkün de?il. Ama kooperatifler, kendi ortaklar?n?n üretti?i ister sebze meyve olsun, ister süt ve süt ürünleri olsun tüm üretimleri denetleyebilirler. O yüzden g?da sa?l??? temel hedefine ula?mak için de bizim kooperatiflerle i? birli?i yapmam?z gerekiyor” ?eklinde konu?tu.
“Amac?m?z çok kooperatif de?il, orta?? çok, dirençli kooperatif”
Mevcut kooperatiflerin yap?lar?n?n güçlendirilmesi için e?itimlerin ba?lat?ld???n? ifade eden Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “K?rsalda gitti?inizde kooperatiflere kar?? bir güven kayb? var. Bu güven kayb?n?n temel nedeni yönetimsel sorunlar olabiliyor. Hatalar yap?yorlar; hatalar yap?nca bu kez kar??l??? bir ceza, borç gibi bir ?eyler gelebiliyor ve güven kayb? oluyor; kooperatif tasfiyeye gidiyor, iflasa gidiyor. Bunlar? engellemek için de önce kendi birimimize kooperatifle ilgili mevzuat e?itimi verdik. Kooperatifler bizden e?itim talep etti, onlar? da planl?yoruz. Tar?msal Hizmetler Dairesi Ba?kanl??? arac?l???yla da kooperatifçilik e?itimini biz yerinde onlara verece?iz. Amac?m?z çok say?da kooperatif olsun diye de?il, orta?? çok olan kooperatifler olsun. Kazans?nlar ve bu kazançlar?n? e?it da??tabilsinler, dirençli olsunlar” dedi.
“Do?ay? kirletmeden, yerinde üretim”
2025 Dünya Kooperatifçilik Y?l?’n?n "Kooperatifler daha iyi bir dünya kurar" mottosunu hat?rlatan Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “Bugün Fransa'da, Almanya'da, Danimarka’da tar?m ne kadar güçlü ve dirençli. Bu direnci, kooperatifler ve onun üst çat? kooperatifleriyle, yani devasa kooperatifle?meyle sa?lam??lar. G?da fiyat? çok oynamaz, çiftçinin geliri regüle edilmi?tir, ini? ç?k??lar ya?anmaz. Çiftçi k?rsalda kalmaktan memnundur. Bizim de bunu sa?lamam?z gerekiyor. Bu nedenle kooperatifler bizim temel kalk?nma stratejilerimizin merkezinde oturuyor. Sürdürülebilir tar?msal üretim bizim temel hedeflerimizin içerisinde. Bunlar?n kurumsal olarak yap?lmaya devam edilmesi gerekiyor. Önemli dedi?im ?ey de g?da ve su. Özellikle suyu da kirletmeden, topra?? da kirletmeden, üreticiyi de yerinde tutarak üretim yapmak” ifadelerini kulland?.