Toplum Çal??malar? Enstitüsü taraf?ndan haz?rlanan “Kentte Çocuk Olmak: Türkiye’de Parklar, Politikalar ve Uluslararas? Deneyimler” ba?l?kl? raporda, Türkiye’deki büyük?ehir belediyelerinin çocuklara yönelik politika ve yakla??mlar? kar??la?t?rmal? olarak ele al?nd?. Ara?t?rma kapsam?nda büyük?ehir belediyelerinin 2025–2029 Stratejik Planlar?; çocuk odakl?l?k düzeyi, somut ve ölçülebilir hedefler, kapsay?c?l?k, mekânsal yakla??m, kat?l?m mekanizmalar? ve yenilikçi uygulamalar ba?l?klar? alt?nda incelendi. Yap?lan çok boyutlu analiz sonucunda ?zmir Büyük?ehir Belediyesi, çocuk politikalar?n? stratejik planlama süreçlerine en güçlü biçimde entegre eden büyük?ehirler aras?nda yer alarak Türkiye genelinde ikinci s?rada gösterildi. S?ralamada ilk 10 büyük?ehir belediyesi aras?nda s?ras?yla ?stanbul, ?zmir, Mersin, Diyarbak?r, Mu?la, Eski?ehir, Ankara, Antalya, Bursa ve Kocaeli yer ald?.
Tugay: Çocuklar? bugünün ve gelece?in e?it hak sahibi yurtta?lar? olarak görüyoruz
?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin 2025–2029 Stratejik Plan?, çocuklar? kentin edilgen kullan?c?lar? olarak de?il, kent hakk?n?n aktif öznesi olarak tan?ml?yor. Plan; çocuklar?n oyun hakk?n?, kamusal mekânlara eri?imini ve karar süreçlerine kat?l?m?n?, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir kent vizyonunun ayr?lmaz bir parças? olarak ele al?yor. ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay, çocuk odakl? yakla??m?n belediyecilik anlay??lar?n?n temelini olu?turdu?unu vurgulayarak ?u de?erlendirmede bulundu:
“Bir kentin adil, sa?l?kl? ve sürdürülebilir olup olmad???, çocuklara sundu?u ya?am olanaklar?yla ölçülür. Biz ?zmir’de çocuklar? yaln?zca korunmas? gereken bir grup olarak de?il, kentin bugününün ve gelece?inin e?it hak sahibi yurtta?lar? olarak görüyoruz. Çocuklar?n oyun hakk?, güvenli ve eri?ilebilir kamusal alanlara ula??m? ve karar süreçlerine kat?l?m? bizim için bir tercih de?il, temel bir yükümlülüktür. Bu anlay??la haz?rlad???m?z stratejik plan, çocuk haklar?n? geçici uygulamalardan ç?kararak ölçülebilir hedefler ve mekânsal kar??l?klar içeren kal?c? kamu politikalar?na dönü?türmektedir.”
Çocuk odakl? politika
Raporda ?zmir’i benzerlerinden ay?ran temel unsur, çocuk politikalar?n?n ayr? ve s?n?rl? bir ba?l?k olarak de?il; kentsel adalet, e?itlik ve kat?l?mc? yöneti?im anlay???n?n do?al bir parças? olarak bütüncül biçimde ele al?nmas? oldu. Birçok büyük?ehirde çocuklara yönelik politikalar ayr? projeler ve tematik programlar üzerinden tan?mlan?rken, ?zmir’in stratejik plan?nda çocuklar; kapsay?c? kentsel altyap?, güvenli ve eri?ilebilir kamusal alanlar, sosyal destek mekanizmalar?, kat?l?mc? demokrasi ve yöneti?im araçlar?yla birlikte ele al?n?yor. Bu yakla??m, çocuk odakl?l??? nicel vurguya dayal? bir vitrin alan? olmaktan ç?kararak, yatay ve kal?c? bir politika ilkesine dönü?türüyor.
S?ralama de?il, yakla??m
Ara?t?rma, ?zmir’in elde etti?i s?ralamay? bir nihai sonuçtan ziyade, geli?tirilebilir ve yayg?nla?t?r?labilir bir model olarak ele al?yor. ?zmir’in çocuk politikalar?n? bütüncül bir mimari içinde ele almas?, k?sa vadeli s?ralama avantajlar?ndan çok, kurumsalla?m?? ve sürdürülebilir bir çocuk odakl? belediyecilik anlay??? ortaya koyuyor. Bu yönüyle ?zmir, çocuk dostu kent yakla??m?nda yaln?zca yüksek puan alan bir büyük?ehir de?il; Türkiye’de yerel yönetimler için yol gösterici güçlü örneklerden biri olarak öne ç?k?yor.
?zmir’de söz çocukta
?zmir Büyük?ehir Belediyesi, çocuklar? kent hakk?n?n aktif öznesi olarak gören çocuk odakl? belediyecilik anlay??? do?rultusunda çal??malar?n? sürdürüyor. Bu kapsamda 9–14 ya? aras? 199 çocu?un kat?l?m?yla kurulan ?zmir Çocuk Meclisi, farkl? konu ba?l?klar?nda olu?turulan komisyonlarla çal??malar?na ba?lad?. “Dijital Güvenlik ve Medya Okuryazarl??? Projesi” kapsam?nda NewsLab Türkiye ve ?zmir Ekonomi Üniversitesi i? birli?iyle ?zmir’in Dijital Risk Haritas? ç?kar?ld?. Çocuklar?n güvenli ve nitelikli kamusal alanlara eri?imini art?rmak amac?yla ise 18 ilçede, 152 noktada çocuk oyun alanlar?, spor alanlar? ve yürüyü? yollar? yenilendi.
Dokuz farkl? merkezde e?itim, spor, sanat ve e?lence
Buca’dan Uzundere’ye, Kadifekale’den Gümü?pala’ya kadar kentin sekiz stratejik noktas?nda hizmet veren Çocuk Merkezleri ile Menemen’de bulunan Ebeveyn ve Çocuk Merkezi, okul d??? e?itimin önemli merkezleri haline geldi. K?rtasiye Deste?i Projesi, Yapay Zekâ Destekli Matematik Ö?renim Projesi ve beslenme paketi destekleri Büyük?ehir’in öne ç?kan uygulamalar? aras?nda yer ald?.
Güzel ?zmir Hareketi ile okul çevreleri düzenleniyor
Güzel ?zmir Hareketi kapsam?nda kent, mahalle mahalle ve sokak sokak iyile?tiriliyor. Karaba?lar’da Cevdet Güçlüer ?lkokulu ve Yunus Emre Ortaokulu çevresinde güvenli yaya ula??m? için kapsaml? bir düzenleme yap?ld?. Ball?kuyu Park? hizmete aç?ld?. Çi?li ?irintepe’de, Güzeltepe ?lkokulu yan?ndaki at?l alan düzenlenerek mahalleye yeni bir çocuk park? kazand?r?ld?. Ba?kanl?k konutu olarak da kullan?lan ?ato binas?, Güzel ?zmir Hareketi’nin keyifli sosyal mekânlar temas? kapsam?nda yeniden kamusal kullan?ma aç?ld?. Ayr?ca Yuvam?z ?zmir Merkezleri’nde e?itim gören 4–5 ya? grubu çocuklar? üniversiteli abla ve a?abeyleriyle bulu?turacak Gelece?in Atölyeleri Projesi de hayata geçirildi.