?zmir Büyük?ehir Belediyesi taraf?ndan “Sa?l?kl? Bir Körfez ?çin Bir Ad?m Daha” ad?yla Alsancak Tarihi Havagaz? Fabrikas? Kültür Merkezi’nde düzenlenen ?zmir Körfez Konferans?, bu alanda söz sahibi bilim insanlar?n? bir araya getirdi. Akademisyenler ve yurt d???ndan gelen konuklar?n yer ald??? bulu?mada zararl? alg patlamalar?, küresel deneyimler, ?zmir Körfezi için yenilikçi çözüm önerileri masaya yat?r?ld?.
2024’te ya?anan s?cakl??a dikkat çekti
Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü’nden Prof. Dr. ?ükrü Turan Be?iktepe “?zmir Körfezi: Do?al O?inografik Süreçler, ?nsan Bask?s? ve ?klim De?i?ikli?inin Kesi?iminde Bir K?y? Denizi” sunumunda, körfezin s?cakl??? bask?lamada önemli bir etken oldu?unu ifade etti. Be?iktepe, “2023’ten ba?layarak s?cakl?k ciddi ?ekilde artt?, 2025’te normal art?? e?ilimine geldi, iklim ara?t?rmac?lar?n? çok korkuttu. 2024’te ciddi bir ?ey ya?ad?k. ?zmir Körfezi’nde bunu nas?l gördük? 2024 y?l? ?zmir Körfezi’nde tarihsel olarak ya?ad???m?z en s?cak dönemdi. Körfez ?s?y? tutarak daha güzel bir ?zmir’de ya?atmay? ba?ard?. Biz de ona biraz yard?m edelim derim” diye konu?tu.
“Körfez art?k sadece kirlenmiyor, depo gibi kirleticileri tutuyor”
?zmir Katip Çelebi Üniversitesi Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dal? Ö?retim Görevlisi Prof. Dr. Ebru Ye?im Özkan, “?zmir Körfezi’nde Sediment Kaynakl? Kirlilik” ba?l??? alt?nda yapt??? sunumda, “?zmir Körfezi art?k kirlenen de?il kirleticileri tutan ve riskli bir yap?ya dönü?mü? durumdad?r. Körfez y?llar içinde dinamik ta??ma sisteminden ç?karak dev bir depo haline gelmi?tir. Geçmi?te ta??n?m bask?nken günümüzde çökelim bask?n ve sistem bir depo gibi çal??maktad?r diyebiliriz” dedi. Körfez kirlili?inde insan kayna??n?n ald??? role dikkat çeken Özkan, gerçekle?tirilen analizlerden elde edilen teknik bilgileri de aç?klamalar?na ekledi.
“Körfez hala ölmü? de?il”
TÜB?TAK Marmara Ara?t?rma Merkezi’nden k?demli ara?t?rmac? ve deniz biyolo?u Dr. Alper Evcen ise “?zmir Körfezi’nde Kirletici Bask?lar” ba?l??? alt?nda önemli bilgiler verdi ve “Bir zamanlar körfez rüya gibiymi?. ?nsanlar yüzüyor, kay?klar geçiyormu?. Körfezde denize girmek ne güzel bir hayal” dedi. Evcen ayr?ca de?erler üzerinden konu?tu ve “Körfez yar? kapal? bir sistem. Bask?lar var. Körfezde hayat ve nefes hala devam ediyor, ölmü? de?il. Bu nefesi sürdürmek de bize ait” dedi.
“Kurba?a yok, bal?k yok ama su körfeze ak?yor”
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi Ana Bilim Dal? Ba?kan? Prof. Dr. Yusuf Kurucu da, “Gediz Nehri Su Kalitesi ve ?zmir Körfezi’ne Kirlilik Yükü” sunumunda Gediz Nehri’nin temiz olan suyunun mesafe kat ettikçe içilebilir özelli?ini kaybetti?ini belirtti Kurucu, “Gediz Nehri 400 kilometre üzerinde bir yol kat ediyor. Murat Da??’ndan p?r?l p?r?l bir su ç?k?yor. Manisa’ya gelindi?inde içilebilir özelli?i kayboluyor. Murat Da??’ndan ç?kan su Menemen’de çok kirli oluyor. Burada bal?k yok, kurba?a yok ve bu su körfeze ula??yor” dedi. Kurucu ayr?ca ?ZSU taraf?ndan her ay ara?t?rmalar yap?ld???n? ifade ederken, “Bunlar? çok disiplinli olarak de?erlendirmeye ihtiyac?m?z var. Biz tar?mda da disiplin diyoruz ama körfez kesinlikle çok detayl? incelenmeyi gerektiriyor” ifadelerini kulland?.
“Körfeze her türlü girdinin azalt?lmas? gerekiyor”
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik ve Do?a Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü – Hidrobiyoloji Ana Bilim Dal?’ndan Prof. Dr. Ergün Ta?k?n da “?zmir Körfezi’nin Makrofloras?, Ekolojik Kalite Durumu ve A??r? Makroalg Ço?almas?” sunumunda, ?zmir Körfezi’nde yap?lan ilk çal??malara dair bilgiler verdi. Geçmi? de?erlendirmelere ayr? parantez açmas?n?n ard?ndan konu?an Ta?k?n iç körfezde türlerde azalma görüldü?ünü aktard?. De?i?kenlerin ölçülmesinin önemine ili?kin aç?klama yapan Ta?k?n, “Körfeze ciddi bir kirlilik girdisi var. S?cakl?k da art?? gösterdi?inde deniz marullar? daha çok görülmeye ba?lan?yor. Evsel, tar?msal, endüstriyel her türlü girdinin azalt?lmas?, fosfat ve azotun kesilmesi gerekiyor” diye konu?tu.
Bal?k ölümleri ele al?nd?
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik ve Do?a Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dal?’ndan Prof. Dr. Hilal Ayd?n ise “?zmir Körfezi’nde Dinoflagellat Kistlerinin Da??l?m?” sunumunda, tarihi süreçlerde ?zmir Körfezi’nde bal?k ölümlerine de?indi. Kal?c? kistleri ayr?ca ele alan Ayd?n, oksijen, s?cakl?k gibi çevresel de?i?kenlerin de öneme vurgu yapt?.
“Derelerden gelen bir yük var”
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Dr. Levent Yurga, ?zmir Körfezi'nde Fitoplankton Tür Da??l?m? konusunda sunum yapt?. ?zmir Körfezi'nde canl? türlerinin artt???n? ifade eden Yurga, “?zmir Körfezi'ne müsilaj salg?layan türlere yo?unla?t?m. Bu türlerin say?s? 7 ama bunlar müsilaj olu?turmuyor. ?zmir Körfezi'nde asl?nda bir riskimiz var, görürsek ?a??rmayaca??m. Daha önce imkans?z diyordum. Derelerden gelen bir yük var. Bana göre bir numaral? çözüm, derelere akan kirlili?in azalt?lmas?” dedi.
Bal?k ölümleri ticareti de etkiledi
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Doç. Dr. Ertan Da?l?, ?zmir Körfezi'ndeki makroomurgas?zlar hakk?nda bilgilendirmede bulundu. Da?l?, nüfus artt?kça s?k?nt?lar?n tekrar gündeme geldi?ini kaydetti. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Zafer Tosuno?lu, ?zmir Körfezi bal?kç?l???na genel bak?? konulu sunum yapt?. 1982 y?l?nda Güzelyal? – Bostanl? hatt?n?n içinde kalan, sonras?nda ise ?nciralt? – Bostanl? aras?nda kalan iç körfezde avlanman?n yasak oldu?unu söyleyen Tosuno?lu, körfezde ya?anan bal?k ölümlerinin bal?k ticaretini de etkiledi?ini ifade etti. Tosuno?lu, sürdürülebilir bal?kç?l??a geçilmesi gerekti?inin alt?n? çizdi.
“Bir plastik kapan? içindeyiz”
Oturumda son olarak Recep Tayyip Erdo?an Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Ülgen Aytan, “Körfezde görünmeyen tehlike: Mikroplastiklerin mikroalg dinamikleri üzerindeki olas? etkileri” konusunda sunum yapt?. Plastik kirlili?inin en h?zl? büyüyen tehdit oldu?unu kaydeden Aytan, “?çimiz çok fazla senaryo ile dolu. Bir plastik kapan? içindeyiz. En çok maruz kalan biziz” diye konu?tu. Aytan, “Her geçen gün körfezde mikroplastik çal??malar? art?yor. Yapabilece?imiz en önemli ?ey, mümkün oldu?unca plasti?i kayna??ndan azaltmak” dedi.