?srail’in ?ran’daki Güney Pars do?algaz sahas?na ba?l? tesisleri vurmas?, sava?ta yeni ve tehlikeli bir a?amaya geçildi?ine i?aret etti.
Sald?r?n?n ard?ndan öfkelenen ?ran, Körfez’deki kom?ular?n?n büyük enerji tesislerini hedef ald?; petrol fiyatlar? sert yükseldi, ABD Ba?kan? Donald Trump ise ?ran sald?r?lar? durmazsa Güney Pars’? “tamamen havaya uçurmakla” tehdit etti.
Peki South Pars neden bu kadar önemli?
Güney Pars, dünyan?n en büyük do?algaz rezervinin bir bölümünü olu?turuyor. Basra Körfezi aç?klar?nda bulunan saha, ?ran ile Katar aras?nda payla??l?yor. Katar kendi taraf?n? “Kuzey Kubbe”, ?ran ise “Güney Pars” olarak adland?r?yor.
Söz konusu dev rezervde, kullan?labilir yakla??k bin 800 trilyon fit küp do?algaz bulundu?u belirtiliyor. Bu büyüklü?ün, dünya enerji ihtiyac?n? yakla??k 13 y?l kar??layabilecek düzeyde oldu?u ifade ediliyor.
Güney Pars’tan ç?kar?lan do?algaz, ?ran’?n iç enerji tedarikinin en büyük kayna??n? olu?turuyor. ?ran daha önce gaz arz?ndaki aksamalar nedeniyle elektrik kesintileri ve enerji s?k?nt?lar? ya?am??t?. Bu nedenle sahaya yönelik herhangi bir darbe, ülkenin elektrik üretim kapasitesini ve konutlar?n ?s?t?lmas?n? do?rudan etkileyebilecek nitelik ta??yor.
SADECE ?RAN'I DE??L, DÜNYAYI DA ?LG?LEND?R?YOR
Güney Pars’?n önemi yaln?zca ?ran’?n iç enerji dengesiyle s?n?rl? de?il. Katar, ayn? gaz sahas?n?n kendi taraf?n? geli?tirmek için milyarlarca dolar yat?r?m yapt? ve bugün dünyan?n ba?l?ca LNG tedarikçilerinden biri konumunda.
Bu nedenle sahada ya?anacak bir kriz, yaln?zca bölgesel de?il küresel enerji arz? aç?s?ndan da kritik sonuçlar do?uruyor.
Haziran 2025’te ?srail’in ?ran’a yönelik önceki sald?r?lar?nda Güney Pars’?n baz? bölümleri hedef al?nd???nda, yetkililer Katar taraf?n?n “ABD, Avrupa ve dünya için hayati bir enerji kayna??” oldu?unu belirtmi?ti.
Güney Pars’la ba?lant?l? altyap?ya yönelik sald?r?lar Arap ülkelerinin de sert tepkisini çekti. Birle?ik Arap Emirlikleri, sald?r?y? “ciddi bir t?rman??” olarak nitelendirirken, bunun yaln?zca küresel enerji arz?na de?il bölgesel güvenli?e de do?rudan tehdit olu?turdu?unu belirtti.
Katar ise Güney Pars sald?r?lar?n? “tehlikeli ve sorumsuz bir ad?m” olarak de?erlendirdi.
?RAN'DAN M?S?LLEME
?srail sald?r?s?n?n ard?ndan ?ran da bölgede büyük enerji tesislerini hedef alan misilleme sald?r?lar? düzenledi. Bu sald?r?larda Katar’?n ana enerji merkezi olan Ras Laffan Sanayi Kenti’nde “geni? çapl? hasar” meydana geldi?i bildirildi. Riyad’daki iki rafinerinin de sald?r?lardan etkilendi?i aktar?ld?.
Suudi Arabistan ise geli?melerin ard?ndan gerek görülmesi halinde ?ran’a kar?? askeri ad?m atma hakk?n? sakl? tuttu?unu aç?klad?.
Zaten Hürmüz Bo?az?’n?n fiilen kapanmas? nedeniyle enerji arz? bask? alt?ndayken, son sald?r?lar piyasalarda yeni bir sars?nt?ya yol açt?. Küresel petrol fiyatlar? yeniden sert yükseldi.
Uzmanlara göre enerji üretim altyap?s?n?n hedef al?nmas?, arz?n normale dönmesini aylar hatta y?llar sonras?na itebilir. Özellikle üretim ve i?leme tesislerinde olu?an hasar?n k?sa sürede giderilemeyece?i de?erlendiriliyor.
TRUMP'TAN AÇIK TEHD?T
ABD Ba?kan? Donald Trump da gerilim t?rman?rken ?ran’a aç?k tehditte bulundu. Trump, ?ran’?n Katar’daki enerji tesislerine sald?rmay? sürdürmesi halinde Güney Pars do?algaz sahas?n? “büyük ölçüde havaya uçuracaklar?n?” söyledi.
Trump ayr?ca ABD’nin Güney Pars’a yönelik ?srail sald?r?s?ndan önceden haberdar olmad???n? savundu. Ancak CNN'e konu?an iki ?srailli yetkili, sald?r?n?n ABD ile koordinasyon içinde gerçekle?tirildi?ini öne sürdü.