ABD ordusu, ?ran’?n Hürmüz Bo?az?’nda üç gemiyi hedef ald???n? aç?klamas?n?n ard?ndan çar?amba sabah? ?ran’a hava sald?r?lar? düzenledi. Washington yönetimi ayr?ca, geçici anla?ma kapsam?nda ?ran’a tan?nan petrol sat?? iznini de iptal etti. Tahran ise sald?r?ya sert tepki göstererek “gerekli gördü?ü her türlü önlemi” alaca??n? duyurdu.
Bölgedeki gerilim, ?ran’?n dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenen cenaze törenlerinin sürdü?ü s?rada yeniden yükseldi. ?ran’?n Bahreyn ve Kuveyt’i hedef alan sald?r?larla kar??l?k verdi?i bildirilirken, iki ülkede de füze alarm? verildi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanl???, Amerikan güçlerinin ?ran’a yönelik sald?r?lar?, “uluslararas? bir su yolunda masum sivillerin görev yapt??? ticari gemilere yönelik sald?r?lar?n a??r bedelini ödetmek” amac?yla düzenledi?ini aç?klad?.
Komutanl??a göre sald?r?larda ?ran’a ait hava savunma sistemleri, radarlar ve Devrim Muhaf?zlar? taraf?ndan kullan?lan 60’tan fazla küçük tekne hedef al?nd?. ABD, söz konusu teknelerin Hürmüz Bo?az?’nda gemileri taciz etmekte kullan?ld???n? savundu.
ABD ordusu, ?ran’?n geçici anla?maya uymamas? halinde “hesap vermeye zorlanaca??n?” belirterek, bu a?amadaki sald?r?lar?n sona erdi?ini duyurdu.
?RAN’DAN SERT YANIT
?ran, sald?r?lar? do?rularken kay?plara ili?kin bilgi payla?mad?. ?ran devlet medyas?, Bender Abbas, Ke?m ve Sirik’te patlama sesleri duyuldu?unu aktard?.
?ran’?n merkezi askeri komutanl??? ise sald?r?y? “terör eylemi” olarak nitelendirerek, “bu sald?rganl??a kararl? biçimde kar??l?k verilece?ini”aç?klad?.
Aç?klamada, “?ran silahl? kuvvetleri hiçbir ko?ulda Hürmüz Bo?az?’n?n i?lerine müdahale edilmesine izin vermeyecek, ba?kalar?n?n buray? yönetmesine müsaade etmeyecektir” denildi.
?ran Meclis Ba?kan? Muhammed Bak?r Kalibaf da X hesab?ndan yapt??? payla??mda, “Zorbal?k ve haraç dönemi sona erdi. Bu hiçbir yere varmaz. Biz boyun e?meyiz” ifadelerini kulland?.
ABD’nin sald?r?s?n?n ard?ndan Bahreyn ve Kuveyt’te füze alarm? verildi. Bahreyn, ABD Donanmas?’n?n 5. Filosu’na; Kuveyt ise ABD Kara Kuvvetleri unsurlar?na ev sahipli?i yap?yor.
Benzer bir gerilim geçen ay?n sonlar?nda da ya?anm??; ?ran’?n gemilere yönelik sald?r?lar?n?n ard?ndan ABD misilleme sald?r?lar? düzenlemi?, Tahran da Bahreyn ve Kuveyt’i hedef alan sald?r?larla kar??l?k vermi?ti.
Çar?amba günkü sald?r?lar, ABD Ba?kan? Donald Trump’?n NATO zirvesi için Türkiye’de bulundu?u s?rada gerçekle?ti.
HAMANEY’?N CENAZES? SIRASINDA GER?L?M YÜKSELD?
Son sald?r?lar, ?ran’?n dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenen günler süren cenaze töreni s?ras?nda ya?and?. Hamaney, sava??n ilk anlar?nda 28 ?ubat’ta, 86 ya??nda öldürülmü?tü.
ABD ordusu, ?ran’?n Hürmüz Bo?az?’nda üç gemiyi hedef ald???n? aç?klamas?n?n ard?ndan çar?amba sabah? ?ran’a hava sald?r?lar? düzenledi. Washington yönetimi ayr?ca, geçici anla?ma kapsam?nda ?ran’a tan?nan petrol sat?? iznini de iptal etti. Tahran ise sald?r?ya sert tepki göstererek “gerekli gördü?ü her türlü önlemi” alaca??n? duyurdu.
ABD, ?RAN PETROLÜNE VER?LEN ?ZN? ?PTAL ETT?
Washington yönetimi, geçici anla?ma kapsam?nda ?ran petrolünün sat???na izin veren lisans? da iptal etti. Söz konusu lisans, ?ran’?n y?llar sonra ilk kez uluslararas? piyasada ABD dolar? üzerinden aç?k biçimde petrol satabilmesine olanak tan?yordu.
?ran’?n uzun süredir yapt?r?m alt?ndaki ham petrolünü piyasa fiyat?n?n alt?nda Çin’e satt???ndan ?üpheleniliyordu. ABD’nin lisans? iptal etme karar?, Hürmüz Bo?az?’ndaki gemi sald?r?lar?n?n ard?ndan geldi.
Birle?ik Krall?k Deniz Ticaret Operasyonlar? Merkezi, bir tankerin Umman aç?klar?nda seyir halindeyken vuruldu?unu ve alev ald???n? bildirdi. ?ran devlet televizyonu, s?v?la?t?r?lm?? do?al gaz ta??yan tankerin uyar?lar? dikkate almamas?n?n ard?ndan hedef al?nd???n? aktard? ancak sald?r?y? do?rudan üstlenmedi.
Di?er iki geminin ise hasar ald???, ancak sald?r?larda yaralanan olmad??? ve gemilerin Hürmüz Bo?az?’ndaki seyrine devam etti?i belirtildi.
Sald?r?ya u?rayan gemilerin, Tahran’?n belirledi?i rota yerine Umman k?y?lar?na yak?n güzergâh? kulland??? bildirildi. ?ran, sava??n ba?lamas?ndan bu yana Hürmüz Bo?az? üzerinde kontrolünü art?rmaya çal???yor ve yaln?zca kendi onaylad??? rotan?n güvenli oldu?unu savunuyor.
Katar D??i?leri Bakanl??? Sözcüsü Macid el-Ensari, Katar’a ait Al Rekayyat tankerinin “uluslararas? seyrüseferi ve küresel enerji güvenli?ini hedef alan kabul edilemez bir sald?r?ya” u?rad???n? aç?klad?.El-Ensari, Katar’?n ?ran’? sald?r?dan “tamamen hukuken sorumlu” tuttu?unu söyledi.
Hürmüz Bo?az?, küresel enerji ticareti aç?s?ndan dünyan?n en kritik geçi? noktalar?ndan biri olarak kabul ediliyor. Bar?? döneminde ticareti yap?lan petrol ve do?al gaz?n yakla??k be?te biri bu kanaldan geçiyor.
?ran ve ABD, geçici anla?ma kapsam?nda gemilerin 60 gün boyunca herhangi bir ücret ödemeden bo?azdan geçmesine izin verilmesi konusunda uzla?m??t?. Ancak Tahran, gemilerin rotalar?n? kendisinin kontrol etmesi gerekti?ini savunmu? ve daha sonra geçi? için ücret al?nabilece?ini bildirmi?ti.