?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin öz kaynaklar?yla yap?m?n? sürdürdü?ü, kentin tek kalemde gerçekle?tirilen en büyük yat?r?m? Buca Metrosu’nun sessiz ve h?zl? ilerleyi?inin alt?nda büyük bir mühendislik ba?ar?s? ve emek yat?yor. Tamamland???nda günde 400 bin yolcuya güvenli ve h?zl? bir ula??m altyap?s?n? sunacak dev proje, in?aat sürecinde ?zmirlilerin büyük bir bölümünü görmedi?i yer alt?nda süren bir mücadeleye sahne oluyor. Büyük bir organizasyonla ilerleyen tünel kaz?lar?nda zorlu bir e?ik daha a??ld?. ?irinyer ?stasyonu kaz?s? s?ras?nda dev tünel açma makinesi (TBM) yeralt? su kayna??na denk gelince di?lileri zarar gördü. Bunun üzerine harekete geçen ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Rayl? Sistemler Dairesi Ba?kanl???, alan?nda uzman sanayi dalg?çlar?n? ?zmir’e getirdi. Zorlu ko?ullarda çal??an ekipler, özverili müdahaleyle onar?m? tamamlayarak kaz?lar?n kesintisiz sürmesini sa?lad?.
“Kimsenin burnu bile kanamadan 3 bin 500 konutun alt?ndan geçtik”
Buca Metrosu çal??malar?ndaki zorlu sürece de?inen ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Rayl? Sistemler Dairesi Ba?kan? Alpaslan Kara, iki y?lda 13,5 kilometrelik hatt?n kaz?s?n?n tamamland???na dikkat çekti. Kara, Buca Metrosu’nun yaln?zca bir ula??m projesi de?il, ?zmir’in gelece?ini etkileyecek stratejik bir yat?r?m oldu?unu vurgulad?. Türkiye’nin en büyük metro projelerinden biri olan Buca Metrosu’nun k?sa sürede önemli bir a?amaya geldi?ini ifade eden Kara, “Bugüne kadar 3 bin 500 konutun alt?ndan geçtik. En ba??ndan itibaren tüm yap? envanterini ç?kard?k ve riskli alanlarda özel önlemler alarak ilerledik. Disiplinleraras? bir mühendislik çal??mas? yürüttük. Bugün geldi?imiz noktada, hiç kimsenin burnu bile kanamad?. Tabii ki hepimizin temel motivasyonu ?zmir halk?na olan borcumuz. Bizim bu dönem içerisinde bitirmeyi planlad???m?z en büyük ula??m projesi Buca Metrosu'dur” dedi.
“TBM’ler 3 hafta suyun içinde çal??t?”
Tünel kaz?lar?nda ya?anan zorlu süreci anlatan Kara, su kemerleri, tarihi yap?lar ve sit alanlar? alt?nda ilerlerken önemli teknik güçlüklerle kar??la?t?klar?n? söyledi. ?irinyer ?stasyonu'na ula??rken yeralt? su kaynaklar?n?n yo?un oldu?u bölgede, Nif Da??’ndan gelen akifer ve Hasana?a P?narlar? ile kar??la?t?klar?n? belirten Kara, TBM makinelerinin bu suyun içinden geçmek zorunda kald???n? ifade etti. Üç hafta boyunca su içinde çal??an makinelerdeki ar?zalara, derin dal?? sertifikal? sanayi dalg?çlar?n?n müdahale etti?ini aktaran Kara, “Dalg?çlar, TBM’lerin kesici ba?l?klar?n? su alt?nda de?i?tirerek bak?m yapt?. Ba?l?klar yenilendi, makineler ilerledi. Süreç boyunca yeniden bak?m ihtiyaçlar? oldu ve ayn? yöntemle müdahale edildi. Bu çal??malar ço?u zaman görünmese de, i?in arka plan?nda yo?un bir disiplinleraras? emek var” diye konu?tu.
“Tünel metro projesinin omurgas?”
Buca Metrosu'nun Fuar ?zmir'e uzat?ld???n? ifade eden Kara, 2027 y?l? içinde tüm tüneli tamamlamay? planlad?klar?n? söyledi. Kara, “Asl?nda tünel, bir metroda projenin omurgas?. Bu omurgay? do?ru kurdu?unuz zaman bundan sonraki k?s?m çok daha h?zl? ilerliyor. Dolay?s?yla tünelin bitmesinin ard?ndan istasyonlarda kalan çal??malar?m?z? tamamlay?p 2028’in içerisinde hatt?m?z? sefere açmay? planl?yoruz. ?u anda 8 istasyon in?aat?nda ?antiyelerimiz devam ediyor” dedi.
TBM için acil dal?? operasyonu
TBM’in durdu?u anda ?stanbul’dan ve yurt d???ndan (Libya ve Romanya) h?zl? ?ekilde organize olan profesyonel ekip ?zmir’e geldi. Ekibin sorumlusu Maden Mühendisi ve Sanayi Dalg?c? Melih Ozan Egemen, süreci anlatt?. Egemen, Buca Metro hatt? kaz?s?nda yeralt? sular?yla birlikte a??r? korozyonlu ve a??nd?r?c? bir ortamla kar??la??ld???n? belirtti. TBM’in bu nedenle zorlanmaya ba?lad???n? ve acil müdahale için ça?r?ld?klar?n? ifade ederek, “?stanbul’dan ?zmir’e mobilize olduk. Libya ve Romanya’dan da uzman arkada?lar?m?z? getirdik. Öncü ekip inceleme yapt? ve sistemin tamamen su alt?nda oldu?unu, yüksek bas?nç nedeniyle müdahalenin zor oldu?unu tespit etti. Uzun süredir yapmad???m?z ama uzman? oldu?umuz bir operasyonu gerçekle?tirdik” dedi.
Çamurun içinde, görmeden çal??t?lar
Çamurun içinde, görmeden, yaln?zca ezber bilgisiyle çal??t?klar?n? anlatan Melih Ozan Egemen, tünel makinelerinin yeralt? sular?nda kar??la?t??? ar?zalara sanayi dalg?çlar? olarak müdahale ettiklerini söyledi. Egemen, makinelerin bas?nç e?itleme kabinleri üzerinden bak?m ve onar?m yap?ld???n? belirterek, ?unlar? söyledi:
“Sürece haz?rl?kl? girdik. Önceden projeleri ezberliyoruz. Elimizi nereye att???m?zda neyle kar??la?aca??m?z? biliyoruz. Makinay?, foto?raflar? ve planlar? inceleyip tamamen haf?zaya al?yoruz. Koordinatlar?m?z? da farkl? ekipmanlarla belirleyerek çal???yoruz. ?çeri girdi?imizde bas?nç nedeniyle kap?y? açmakta zorland?k ve son derece riskli bir ortamla kar??la?t?k. Yakla??k iki metrelik, tamamen görü?süz bir alanda çal??t?k. Parmaklar?m?zla ölçerek konum bulmaya çal??t?k. El yordam?yla, hiç görmeden sorunu giderdik. Somonlar, pullar ve parçalar üzerinde tek tek çal???yoruz. Tüm bunlar? zamanla yar??arak yap?yoruz. Su alt?nda görmeden kesme ve kaynak i?lemleri gerçekle?tiriyoruz. Kaz? s?ras?nda olu?an çamur, kahve k?vam?nda yo?un bir hale geliyor ve biz bunun içinde çal???yoruz. Bu çal??malar ciddi hayati riskler ta??yor. Su alt?nda olu?an yüksek bas?nç nedeniyle sanayi dalg?çlar? özel ko?ullarda görev yap?yor. Kapal? alan korkusunun yan? s?ra vurgun riski de var. Buca Metrosu’nda yakla??k 2 saatlik çal??man?n ard?ndan 40 dakika bas?nç odas?nda tedavi uygulan?yor. Ard?ndan bir dalg?c?n tamamen toparlanmas? 8 ila 16 saat sürüyor. Bu nedenle ekipler dönü?ümlü çal???yor ve bir sonraki müdahale için en az 24 saatlik dinlenme süresi gerekiyor.”
“?mkans?z? ba?ard?k; Türkiye’de hem yurt d???nda yank? uyand?rd?”
Ya?ad?klar? süreci ve elde ettikleri ba?ar?y? anlatan Egemen, çal??malar?n planlanandan çok daha k?sa sürede tamamland???n? söyledi. TBM’in yeniden kaz?ya ba?lad???n? belirten Egemen, süreci ?öyle aktard?:
“5–6 gün içinde ilk müdahaleyi tamamlad?k ve makine yeniden çal??maya ba?lad?. Bir süre sonra bas?nç yeniden dü?tü, daha güvenli bir bölgeye geçerek yakla??k 29 diskin tamam?n? de?i?tirdik. Üçüncü günden itibaren temiz su geldi ve görü? alan? aç?ld?. Bir buçuk ayl?k plan? 17 günde bitirdik. Makine tam kapasiteyle kaz?ya devam etti. Bu çal??ma hem Türkiye’de hem yurt d???nda yank? uyand?rd?. Biz yapt???m?z i?ten çok keyif ald?k. Çünkü imkans?z? ba?ar?yoruz” ifadelerini kulland?.
Projenin yüzde 45'i tamamland?
765 milyon Euro bütçeli Buca Metrosu’nda 13,5 kilometrelik Çaml?kule-Üçyol aras?nda tünel kaz?lar?n?n tamamland?. Hatt?n Fuar ?zmir’e ula?t?r?lmas? için de tünel açma makineleriyle kaz?lar sürüyor. 17,8 kilometrelik hatt?n bitirilmesiyle Buca Metrosu Üçyol’da mevcut metro hatt?na, ?irinyer’de ise ?ZBAN’a entegre olacak ve Buca’dan kent merkezine ula??m büyük ölçüde