Gediz’deki kirlili?in yaln?zca belirli bölgeleri ilgilendirmedi?ini söyleyen Manisa Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Besim Dutlulu, havza bazl? mücadele ça?r?s? yaparak, “Manisa’da nehre kar??an bir kirletici, Menemen Ovas?’ndaki topra?a, ?zmir Körfezi’ndeki denize ve sonunda hepimizin sofras?na ula??yor. Bu nedenle bu kirlilik art?k noktasal bir sorun olmaktan ç?km??t?r” diye konu?tu.
?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay, “Her kurum amas?z, fakats?z i? birli?i içinde olmal?d?r. Gediz temiz akana, ?zmir Körfezi temizlenene ve topraklar?m?z sa?l?k saçana kadar bu mücadeleden asla vazgeçmeyece?iz” dedi. Besim Dutlulu ise “Havza üzerindeki tüm belediyeler, ilgili tüm kurulu?lar bir araya gelmeli. Gediz’i, Manisa’y? ve ?zmir Körfezi’ni korumak için çal??maya devam edece?iz” ifadelerini kulland?.
?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay ile Manisa Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Besim Dutlulu, Gediz Havzas?'ndaki çevre kirlili?ine kar?? ortak ses verdi. Dünya Çevre Günü kapsam?nda Manisa Saruhanl? Otel’de düzenlenen bas?n toplant?s?na ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Tar?m Dan??man? Prof. Dr. Yusuf Kurucu, ?ZDEN?Z Yönetim Kurulu Ba?kan? Dr. I??khan Güler, ?ZDEN?Z Genel Müdürü Gökhan Mar?m, Manisa Büyük?ehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, MASK? Genel Müdürü Ali K?l?ç, ?ehzadeler Belediye Ba?kan Yard?mc?s? Emre Halil Esenkaya, Manisa Büyük?ehir Belediyesi Genel Sekreter Yard?mc?lar? Ahmet Ata Temiz, Ula? Ayd?n, P?nar Mine Hac?alibeyo?lu, Erk Kayaba? ve ?zmir Büyük?ehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Ba?kan? Tülay Ye?illik kat?ld?.
?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay bas?n toplant?s?nda Gediz Nehri'nde tespit edilen a??r metallerin ve kimyasal yükün yaln?zca su kaynaklar?n? de?il, tar?m arazilerini, g?da güvenli?ini ve ?zmir Körfezi'nin ekolojik dengesini de tehdit etti?ini söyledi. Ba?kan Tugay, havza genelinde topyekûn mücadele ça?r?s? yapt?.
Manisa Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Besim Dutlulu, çiftçi e?itimlerinden kirlili?in azalt?lmas?na yönelik çal??malara kadar her alanda i? birli?ine aç?k olduklar?n? belirterek “Bilimsel veriler ?????nda, ?effaf ve ortak bir yol haritas? olu?tural?m. Havza üzerindeki tüm belediyeler ve ilgili tüm kurulu?lar bir araya gelsin. Gediz’i, Manisa’y? ve ?zmir Körfezi’ni korumak için çal??maya devam edece?iz” ifadelerini kulland?.
Yakla??k bir saat süren toplant?n?n ard?ndan Ba?kan Tugay ve Ba?kan Dutlulu bas?n mensuplar?n?n sorular?na yan?t verdi.
Tugay: 401 kilometrelik ya?am koridorunu konu?uyoruz
Ortak bas?n aç?klamas?nda konu?an ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay, Gediz Nehri'nin yaln?zca bir su kayna?? de?il, milyonlarca insan?n ya?am?n? do?rudan etkileyen bir ekosistem oldu?unu söyleyerek, “Bugün burada, s?n?rlar? haritalarla çizilmi? idari alanlar? de?il; Murat Da??'ndan do?up Ege Denizi'ne dökülen 401 kilometrelik bir ya?am koridorunu, yani Gediz'imizi konu?mak için bir araday?z. Gediz Deltas? Ku? Cenneti ve ?zmir Körfezi bizim için çok önemli. ?zmir Körfezi’nde çok uzun y?llar?n getirdi?i bir kirlilik var. Biz biliyoruz ki ?zmir Körfezi’nin a?z?na dökülen Gediz Nehri, körfezin kirlenmesinde önemli bir etken. Murat Da??’nda tertemiz akan nehir daha sonra nelere maruz kal?yor, bunu görüyoruz. Bunun çok detayl? çal???lmas? gerekli diye bir süredir Manisa Büyük?ehir Belediyesi, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi, ?ZSU, MASK?, ?ZDEN?Z bu konuyu takip ediyor. Amac?m?z bizim sorumluluk alan?m?zda olan bölgelerde kirlilik noktalar?n? kaydetmek. Bu çal??malara devam edece?iz. Görünen o ki hem endüstriyel hem de insani ve tar?msal faaliyetlerden kaynakl? kirlilik var. Çok farkl? noktalarda çok farkl? kirlenme süreçleri var. Biz bu konuyla ilgili fark?ndal?k payla??mlar?n? yap?yoruz ama Gediz Nehri’nin baz? unsurlar? Çevre ve ?ehircilik Bakanl???’yla ilgili. Herkes kendine dü?en sorumlulu?u yerine getirmeli. Baz? ?eyler siyaset üstüdür. Gediz de bunun en güzel örne?i” dedi.
“Temiz su hakk? ancak bütüncül korumayla mümkündür”
Gediz Havzas?'ndaki herhangi bir noktada olu?an kirlili?in tüm sistemi etkiledi?ine dikkat çeken Tugay, güvenli su hakk?n?n ancak havzan?n tamam?n?n korunmas?yla sa?lanabilece?ini söyleyerek, “En temel insani hak olan güvenli su hakk?n?n tam anlam?yla sa?lanabilmesi, havza suyunun her bir noktas?nda, yani bütünsel olarak korunmas?yla mümkündür. Havzada ya?ayan her bir canl?n?n, her bir vatanda??n temiz suya ve güvenli g?daya ula?abilme hakk? kutsald?r ve bu hakk? korumak bizim asli görevimizdir. Güvenli olmayan besinlerle beslenen insanlar?n sa?l?klar?n?n iyi olmas?n? dü?ünemeyiz. Bütün havzan?n bütüncül olarak de?erlendirilmesi gerek. Gediz’in Manisa ve ?zmir’in s?n?rlar?n? a?an bir yap?s? var. Herkesi do?rudan ilgilendiriyor” diye konu?tu.
“Yeralt? sular? kirlendi?inde, geri dönü?ü olmayan bir karanl??a gömülürüz”
Yeralt? sular?ndaki kirlili?in giderek artt???n? söyleyen Dr. Cemil Tugay, tehlikenin boyutuna dikkat çekerek, “E?er yüzey ve yeralt? sular?m?zdaki kirlili?i bugün, hemen ?imdi sonland?ramazsak çok yak?n bir gelecekte tar?msal üretimi sürdüremeyiz. ?nsanlar kuyulardan çektikleri sular?n temiz oldu?unu dü?ünüyorlar ve kullan?yorlar. Yeralt? sular? kirlendi?inde, geri dönü?ü olmayan bir karanl??a gömülürüz” dedi.
Havza bazl? ortak rehber
Gediz Nehri'nin ?zmir Körfezi'nin gelece?i aç?s?ndan da kritik öneme sahip oldu?unu belirten Tugay, “?zmir Körfezi'nin su kalitesini ve ekolojik dengesini belirleyen en temel unsur Gediz Nehri'dir. ?zmir tarihinde hiç yap?lmad??? kadar büyük bir tarama yap?l?yor. Bugüne kadar 1 milyon 200 bin ton dip çamuru temizledik. Bugüne kadar bin tondan fazla deniz marulu temizledik. Körfezin suyunun temizli?ini günlük olarak takip ediyoruz. Körfezi kurtarman?n yolu, öncelikle Gediz'i bir bütün olarak kurtarmaktan geçer. Maalesef tar?m arazilerimizde bilinçsizce ve a??r? ?ekilde kullan?lan gübreler ile zirai ilaçlar, sadece topra??m?z?n sa?l???n? bozmakla kalm?yor; ya?murlarla ve süzülmeyle hem nehrimize hem de yeralt? sular?m?za kar??arak ya?am kaynaklar?m?z? zehirliyor. Gediz Havzas? üzerinde etkisi ve sorumlulu?u olan tüm kurumlara ?effaf ve veriye dayal? bir ça?r?da bulunuyorum. Gelin, bu bilimsel raporu havza bazl? ortak bir rehber altl?k olarak kabul edelim. Her kurum amas?z, fakats?z i? birli?i içerisine girsin ve üzerine dü?en sorumlulu?u yerine getirsin. Gediz temiz akana, ?zmir Körfezi temizlenene ve topraklar?m?z sa?l?k saçana kadar bu mücadeleden asla vazgeçmeyece?iz” dedi.
“Gediz'in Körfez'i kirletmedi?ini söylemek sorumluluktan kaçmakt?r”
Gediz Nehri'nin Körfez üzerindeki etkisinin bilimsel çal??malarla ortaya konuldu?unu vurgulayan Tugay, baz? çevrelerin bu gerçe?i görmezden geldi?ini söyleyerek, “Gediz'in Körfez'i kirletmedi?i söylemi kesinlikle do?ru de?il. Bu konuda yap?lan bilimsel çal??malar ortada. Gediz temiz akmad?kça Körfez'in tamamen temizlenmesi mümkün de?il. Bunu söyleyenler sorumluluktan kaç?yor” ifadelerini kulland?.
Tüm olumsuzluklara ra?men Körfez'de olumlu geli?meler ya?and???n? da belirten Tugay, yap?lan çal??malar?n etkisinin görülmeye ba?land???n? ifade ederek, “Körfez geçmi? y?llara göre daha iyi durumda. Ancak sadece yüzeydeki sorunlar? çözmek yetmez. Uzun y?llar?n yaratt??? dipteki kirlili?i de yok etmek gerekiyor. Bakanl???n farkl? bölgelerde uygulad??? baz? modellerin ?zmir'de de uygulanmas? gerekti?i söyleniyor. Ancak bunlar?n yap?labilmesi için izne ihtiyaç var. ?zin vermedikleri bir ?eyi yapmad???m?z için bizi ele?tiriyorlar” diye konu?tu.
Dutlulu: Gediz can çeki?iyor
Manisa Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Besim Dutlulu ise Gediz Nehri’nin Manisa ve Ege Bölgesi için ta??d??? öneme vurgu yaparak, “Bu topraklar s?radan bir toprak de?il. Gediz sadece bir nehir de?il, ya?am?n kendisi. Gediz Türkiye’nin en bereketli tar?m alanlar?ndan biridir. Kula’dan Ala?ehir’e, Salihli’den Menemen Ovas?’na kadar bu nehir sadece suyumuz de?il; kültürümüz, geçmi?imiz ve gelece?imizdir. Gediz bölge ekonomisi ve tar?m? aç?s?ndan hayati öneme sahip. Art?k birbirimizin yüzüne bakarak çok ac? ve çok ç?plak bir gerçe?i itiraf etmek zorunday?z. Gediz can çeki?iyor. Binlerce y?ld?r bu topraklar? besleyen nehri kaybetme riskiyle kar?? kar??yay?z. E?er bugün harekete geçmezsek yar?n evlatlar?m?za b?rakaca??m?z temiz bir damla suyu dahi bulamayabiliriz” dedi.
59 noktada bilimsel takip
Manisa Büyük?ehir Belediyesi ile ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin ortakla?a yürüttü?ü izleme çal??malar? hakk?nda da bilgi veren Dutlulu, Gediz Havzas?’n?n düzenli olarak takip edildi?ini söyledi. Kula’dan ?zmir Körfezi’ne kadar uzanan hatta 59 farkl? noktadan her ay su numuneleri al?nd???n? belirten Dutlulu, bu örneklerin uluslararas? akreditasyona sahip laboratuvarlarda analiz edildi?ini kaydetti. “Kar??m?zdaki tablo bir tahmin ya da iddia de?il, laboratuvar sonuçlar?yla ortaya konmu? ac? bir gerçektir” diyen Dutlulu, bilimsel verilerin nehirdeki kirlili?in ciddi boyutlara ula?t???n? gösterdi?ini ifade etti.
“Gediz nefes alam?yor”
Yap?lan analizlerin nehirdeki su kalitesinin birçok noktada alarm verdi?ini ortaya koydu?unu söyleyen Dutlulu, “Ç?kan sonuçlara göre nehrin birçok noktas?nda su kalitesi üçüncü ve dördüncü s?n?f seviyelerine kadar gerilemi? durumda. Yani Gediz art?k nefes almakta zorlan?yor, kendi kendini temizleyemez hale geliyor” dedi.
“Sorun Manisa’n?n de?il, tüm havzan?n sorunu”
Gediz’deki kirlili?in yaln?zca belirli bölgeleri ilgilendirmedi?ini söyleyen Dutlulu, havza bazl? mücadele ça?r?s? yaparak, “Manisa’da nehre kar??an bir kirletici, Menemen Ovas?’ndaki topra?a, ?zmir Körfezi’ndeki denize ve sonunda hepimizin sofras?na ula??yor. Bu nedenle bu kirlilik art?k noktasal bir sorun olmaktan ç?km??t?r” diye konu?tu.
Tüm kurumlara ortak mücadele ça?r?s?
Manisa Büyük?ehir Belediyesi olarak üzerlerine dü?en sorumlulu?u yerine getirmeye haz?r olduklar?n? belirten Dutlulu, çiftçi e?itimlerinden kirlili?in azalt?lmas?na yönelik çal??malara kadar her alanda i? birli?ine aç?k olduklar?n? söyledi. Dutlulu, “Bilimsel veriler ?????nda, ?effaf ve ortak bir yol haritas? olu?tural?m. Havza üzerindeki tüm belediyeler ve tüm ilgili kurulu?lar bir araya gelsin. Gediz’in, Manisa’n?n, ?zmir Körfezi’nin ve çocuklar?m?z?n gelece?i için bu mücadeleden asla vazgeçmeyece?iz” ifadelerini kulland?.
Gündeme ili?kin sorular? da yan?tlad?
Bas?n aç?klamas?n?n ard?ndan Ba?kan Dr. Cemil Tugay bas?n mensuplar?n?n sorular?n? yan?tlad?. At?k yönetimi konusunda Manisa’ya zarar verecek hiçbir uygulamay? kabul etmeyece?ini vurgulayan Tugay, gündeme gelen uygulaman?n yeni bir tesis kurulmas? anlam?na gelmedi?ini belirterek, “Bu konuda Manisa’ya herhangi bir olumsuzluk getirece?ini dü?ünsem böyle bir ?eyi kesinlikle kabul etmezdim. Zaten konu?ulan konu mevcut bir tesis kapasitesinin uygun ?ekilde ve geçici olarak de?erlendirilmesidir” dedi.
“?zmir’de 11 tesis ba?vurusu reddedildi”
?zmir’in y?llard?r at?k yönetimi konusunda merkezi yönetimden gerekli deste?i alamad???n? söyleyen Tugay, “Birçok yat?r?m çe?itli gerekçelerle engelleniyor. ?zmir’de 11 farkl? noktada çöp bertaraf ve yakma tesisi yapmak için ba?vuruda bulunduk. Her biri farkl? gerekçelerle reddedildi. Aç?kças? ?zmir’de bu sorunun devam etmesi için u?ra?an bir anlay??la mücadele ediyoruz” diye konu?tu.
“?zmir ve Manisa birbirinden ayr? dü?ünülemez”
?ki kent aras?ndaki ili?kinin siyasi tart??malara kurban edilmemesi gerekti?ini belirten Tugay, ?zmir ve Manisa’n?n ekonomik ve sosyal olarak iç içe geçmi? iki ?ehir oldu?unun alt?n? önemle çizerek, “Biz kom?u kentlerden öteyiz. Gün oluyor bizim Manisa’ya ihtiyac?m?z oluyor, gün oluyor Manisa’n?n bize ihtiyac? oluyor. Türkiye’de ba?ka hangi iki ?ehir bu kadar iç içe geçmi? durumda? Kültürel, ticari ve insani aç?dan birbirine bu kadar yak?n ba?ka iki kent bulmak zor. Manisa Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Besim Dutlulu ile uyum içinde çal???yoruz. Kar??l?kl? güvenimiz ve dostlu?umuz var. Bu nedenle kentlerimizi ilgilendiren konular? samimiyetle konu?abiliyoruz. Birbirimizi zor durumda b?rakacak hiçbir yakla??m içerisinde olmay?z” dedi.
?ki belediyenin yaln?zca bugünün sorunlar?n? de?il, gelece?in risklerini de birlikte de?erlendirdi?ini belirten Tugay, “Geçen y?l kurakl?k döneminde deniz suyu ar?tma tesisini birlikte yapmay?, hatta Manisa’n?n da yararlanabilece?i bir modeli konu?tuk. Çünkü bu sorunlar bugün oldu?u gibi yar?n da devam edecek. ?zmir ile Manisa’n?n aras?n? açmaya çal??anlara lütfen kulak asmay?n” diye konu?tu.
At?k su yeniden kullan?lacak
Kullan?lm?? sular?n yeniden ekonomiye kazand?r?lmas?n?n önemine de?inen Tugay, geri kazan?m projelerinin h?zland?r?ld???n? söyleyerek “Ar?t?lm?? at?k sular?n özellikle tar?msal sulamada de?erlendirilmesine yönelik çal??malar yürütüyoruz. Geri kazan?lm?? suyun kullan?m?n? art?rmak ve alternatif kaynaklar olu?turmak önümüzdeki dönemin en önemli ba?l?klar?ndan biri olacak” dedi.
“?zmir’de 350 bin kaçak kuyu var”
Yeralt? su kaynaklar?n?n kontrolsüz kullan?m?na dikkat çeken Tugay, en çarp?c? aç?klamas?n? kaçak kuyularla ilgili yapt?: “?zmir'de yakla??k 350 bin kaçak kuyu bulundu?u bizzat DS? verilerinde yer al?yor. Bu çok ciddi bir problem. Çünkü ne kadar su çekildi?ini tam olarak bilmiyoruz. Yeralt? rezervlerinin hangi h?zla tükendi?ini sa?l?kl? ?ekilde takip etmekte zorlan?yoruz.”
Yeralt? su kaynaklar?n?n denetimi konusunda belediyelerin yetkilerinin s?n?rl? oldu?unu belirten Tugay, mevcut mevzuat?n gözden geçirilmesi gerekti?ini ifade ederek, “Yeralt? sular?n?n planlanmas?, denetlenmesi ve kaçak kullan?mlar?n önlenmesi büyük ölçüde merkezi yönetimin sorumlulu?unda. Ancak bu sorun giderek büyüyor. Yerel yönetimlerin de sürece daha fazla dahil edilmesi gerekiyor” diye konu?tu.
“Su yönetimi havza bazl? olmal?”
Su kaynaklar?n?n il s?n?rlar?yla yönetilemeyece?ini belirten Tugay, Gediz Havzas? örne?ini göstererek bölgesel i? birli?i ça?r?s? yaparak, “Su yönetimini havza bazl? yapmak zorunday?z. Bu nedenle ?zmir ve Manisa'n?n su konusunda birlikte çal??mas? gerekiyor. Ortak gelece?imiz için ortak çözümler üretmek zorunday?z” ifadelerini kulland?.
“Bir kuru? para istemiyoruz”
Projeler için merkezi bütçeden kaynak talep etmediklerini vurgulayan Tugay, as?l ihtiyaçlar?n?n izin mekanizmalar?n?n çal??t?r?lmas? oldu?unu söyleyerek, “Ben hükümetin kasas?ndan bir kuru? para istemiyorum. Bize izin verilsin yeter. Finansman kayna??n? bulmam?z için de izin verilsin. Biz kendi kaynaklar?m?z? yaratabiliriz. Bugün ne yaz?k ki hiçbir altyap? çal??mas? ve hiçbir ula??m projesi için buldu?umuz d?? finansman kaynaklar?na izin verilmiyor. Yakla??k iki y?ld?r görevdeyim. Bu süreçte çok say?da proje bekletildi” diye konu?tu.
?zmir'de ya?anan sürecin kamuoyuna eksik anlat?ld???n? savunan Tugay, “?nsanlara gerçekleri söylemek laz?m. ?zmir’de ya?ananlar? herkes görüyor. ?zin vermedi?iniz bir projeyi yapmad? diye belediyeyi suçlamak do?ru de?il. Bu etik de?il, bu insani de?il. Taleplerimizi iletmeye devam edece?iz. Amac?m?z çevreyi korumak, Körfez'i temizlemek ve gelecek nesillere daha sa?l?kl? bir ?zmir b?rakmak” ifadelerini kulland?.
“Ovaya sanayi bölgesi olmamal?”
Manisa gibi bir ?ehirde zaman?nda tercih edilmesi ?ehri ona göre düzenlemesi gereken bir ?eylerin oldu?unu ifade eden Ba?kan Dutlulu, “Manisa bir ovada sanayi kenti mi olacak tar?m kenti mi derken ciddi bir ?ekilde iki sektörde de önde gidiyor. ?ki sektörde de ciddi ba?ar?lar?m?z var. Biz Muradiye OSB’yi bu konuda hep örnek gösteriyorum bu OSB kötü bir örnek bir de?il. Daha önceki sanayi bölgelerine bakarsan?z hepsi sulak alanlarda hepsi ovalarda. Ben yakla??k 6 sene boyunca Akhisar Zeytin ?htisas Organize Sanayi Bölgesinin yönetim kurulu ba?kanl???n? yapt?m. Oran?n çekti?i su Akhisar’?n çekti?i sudan daha fazla. Bu da çökmelere sebebiyet veriyor. ?uanda su kaynaklar?n?n çökmelerinin sebebi sanayi bölgelerinin çekti?i sudan kaynakl?. Bu da zaman?nda planl? yap?la?mamadan kaynakl?. Bizim verimli arazilere OSB, fabrika yapmaktan vazgeçmemiz gerek. OSB yaparken bir çok kurumdan izin al?n?yor. Endüstri bölgesi yaparken de bu izne bile gerek yok. Endüstri Bölgesinde de ne yap?labilece?i bile muamma . Bizler buna tamamen kar??y?z. Burada vatanda?lar?n ses ç?karmas?, platformlar?n ses ç?karmas? gerek. Bizler de yanlar?nda oluruz. ?uan bir imzayla aç?lan yerler bir anda tar?m yeri sanayi bölgesi ilan ediliyor. Bunlar?n hepsi hatad?r. Manisa’da da?l?k kayal?k alan çok var ovaya sanayi tesisi sokmamak gerek bu benim ?ahsi dü?üncem” dedi.
“?imdiden deniz suyu ar?tma çal??malar?na ba?lanmal?”
Manisa’n?n su konusunda hem ?ansl? hem de ?anss?z bir ?ehir oldu?unun alt?n? önemle çizen Ba?kan Dutlulu, “Yeralt? suyumuz var ama ?ansl?y?z ki 50-70 senedir Manisa’da hiç bir içme suyu baraj? yok. En büyük baraj?m?z Demirköprü ama onu da kullanam?yoruz. En büyük ?ans?m?z yer alt? kaynaklar? ama bunu kullan?rken hem öz kayna?? tüketiyoruz hem de suyu pahal?ya kullanm?? oluyoruz. Aktif olarak yeralt? sular?n? az kullanmak gerek. DS? ile baraj görü?melerimiz sürüyor. Akhisar’da Gürdük Baraj? var yap?m? bitti ancak isale hatt? tamamlanmad?. Yap?l?p devreye al?nsayd? bir ?ehrin tüm içme suyunu sa?layabilirdik. K?sa vadeli çözümler bunlar. Bizim her ihtimalle deniz suyunu ar?tmam?z gerek. Foça ya da Alia?a’da bir tesis yap?l?rsa biz de buna destek sa?lar?z. Belki de 10 sene sonra mecbur deniz suyunu tüm Türkiye kullanacak. 2-3 sene sonra belki de sondaj yasaklanacak.Uzun vadeli çözümün ilk ad?m? deniz suyu ar?tma. ?imdiden bu çal??malara iki belediyenin de ba?lamas? gerek” ?eklinde konu?tu.