?zmir Büyük?ehir Belediyesi, “Sa?l?kl? Körfez” hedefi do?rultusunda Gediz Nehri’ni mercek alt?na al?nd?. Çevre, ?ehircilik ve ?klim De?i?ikli?i Bakanl???’na yap?lan deniz kirlili?ine ili?kin ceza ve denetim yetkisi talebinin reddedilmesine ra?men, gemi kaynakl? kirlili?i dron taramalar?yla tespit eden Büyük?ehir, ?zmir Körfezi’ndeki kirlili?in ana nedenlerinden biri olan Gediz Nehri’ndeki kirlili?i ortaya koymak için de su analizlerini sürdürüyor.
Ayl?k rapor haz?rlan?yor
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü ö?retim üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu öncülü?ünde, ?ZSU taraf?ndan yürütülen çal??malar kapsam?nda, Gediz Nehri’nin ?zmir’e giri? noktas? Emiralem Bo?az?’ndan ba?layarak ?zmir Körfezi’ne ula?t??? noktaya kadar belirlenen 7 farkl? noktadan düzenli olarak numuneler al?n?yor ve elde edilen veriler ayl?k raporlar halinde de?erlendiriliyor. ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin yürüttü?ü çal??maya, Gediz Nehri’nin büyük bölümüne ev sahipli?i yapan Manisa Büyük?ehir Belediyesi de ayl?k raporlar?yla destek veriyor. ?zmir ve Manisa’dan elde edilen veriler, y?ll?k bir raporda bir araya getirilerek Gediz’in kayna??ndan temiz ç?kmas?na ra?men kirlenmesine neden olan unsurlar, bir y?ll?k süreçte tespit edilecek. Böylece hem ?zmir Körfezi’ni hem de bölge tar?m?n? tehdit eden kirlili?e kar?? daha güçlü ve etkili bir mücadele yürütülecek.
Kirlili?in ac?s?n? en çok çeken il ?zmir
Gediz’in kirlili?inin sadece ?zmir’in sorunu olmad???n? vurgulayan Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “Havzan?n sonunda yer almas? nedeniyle ?zmir, en çok etkilenen ilimiz. Nehir, geçmi?te can verdi?i tar?m arazilerini art?k tehdit etmekle kalm?yor, körfez gibi büyük bir canl? rezervuar? da olumsuz etkiliyor. Gediz’in yakla??k 400 kilometrelik uzunlu?u ve yan dereleriyle ta??nan kirlilik, ?zmir’de hem tar?m? hem de körfezi ciddi ?ekilde etkiliyor. Bu nedenle iyile?tirme çal??malar?nda h?zl? ad?mlar at?lmas? gerekiyor” ?eklinde konu?tu.
Kirlilik sadece körfezi de?il tar?m? da etkiliyor
Ara?t?rma hakk?nda bilgi veren Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz Nehri’nin hem nehir hem de körfez ekosistemi için kritik öneme sahip oldu?unu belirtti. Körfezde ya?anan alg patlamalar?, bal?k ölümleri ve koku sorunlar?n?n temel nedeninin kirlilik oldu?unu vurgulayan Kurucu, bu durumun tar?msal sulamay? da olumsuz etkiledi?ini ifade etti. Çal??mada, kirlili?in kayna??ndan ziyade nehrin mevcut durumuna odakland?klar?n? belirten Kurucu, kirleticilerin türü, yo?unlu?u ve da??l?m?n? tespit etmeyi amaçlad?klar?n? söyledi.
Gediz’in y?ll?k kirlilik raporu haz?rlan?yor
Kurucu, Gediz Nehri’nin ?zmir’e girdi?i noktadan ?zmir Körfezi’ne kadar belirlenen örnekleme noktalar?nda ?ZSU ile yürüttükleri çal??malarda ayl?k kirlilik raporlar? haz?rlad?klar?n? söyledi. Kas?m ay?ndan itibaren yap?lan ölçümlerle her ay rapor ç?kar?laca??n? belirten Kurucu, y?ll?k rapor sayesinde mevsimsel de?i?imler ve kirlili?in yo?unla?t??? noktalar tespit edilerek karar vericilere yol gösterilece?ini vurgulad?.
Gediz’in yan? s?ra A??l Deresi de izleniyor
Gediz’in eski yata?? olan ve iç körfeze ula?an A??l Deresi’nde de izlemelere ba?land???n? aktaran Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “A??l Deresi, Gediz Nehri’nden Süleymanl? Regülatörü’nde mansaplanarak sulama kanal? olarak devam ediyor. Sulamadan dönen sular, Menemen’deki ar?tma tesislerinden geçtikten sonra ?zmir Körfezi’ne ula??yor. Dereye Maltepe Deresi de kat?l?yor. ?ZSU, ayl?k izlemeleri 2 noktadan 10 noktaya ç?kard? ve sonuçlar? bütünle?ik olarak de?erlendiriyoruz” ?eklinde konu?tu.
“Gediz Nehri her geçti?i ilde kirleniyor”
Prof. Kurucu, Gediz Nehri’nin Kütahya Murat Da??’ndan do?up U?ak ve Manisa’dan geçerek ?zmir Körfezi’ne ula?t???nda kirlenmi? oldu?unu belirtti. Manisa Büyük?ehir Belediyesi’nin de yürüttü?ü çal??mayla, nehrin Manisa s?n?rlar? içindeki bölümünde yap?lan ölçümler suyun giri?ten itibaren kirlendi?ini gösterdi. Kurucu, “Gediz’in kayna?? temiz, ancak yol üzerindeki illeri geçtikçe kirlilik yükü art?yor. Bu proje, ayl?k izlemelerle nehrin durumunu bütüncül olarak ortaya koyacak. Bu çal??malar bu güne kadar parça parça yap?lm??. Kurumlar ya ayr? dönemlerde çal??ma yapm?? ya da bir kere örneklemi?ler. Biz bunu ayl?k olarak düzenli izleyece?iz. ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan? Dr. Cemil Tugay, bu projeye çok önem veriyor. Su, tar?msal kullan?m ve g?da güvenli?i aç?s?ndan çok önemli; bu nedenle ?zmir ve Manisa genelinde çal??malar?m?z? sürdürece?iz” dedi.
Durum ciddi; üç ayl?k veriler uyar?yor
Kas?m ay?ndan itibaren yap?lan ayl?k analizlerin sonuçlar?n? aç?klayan Prof. Kurucu, “Durum ciddi. Üç ayl?k veriler, özellikle aral?k ve ocak aylar?nda tonlarca azot ve fosforun ?zmir Körfezi’ne akt???n? gösteriyor. Bu besin elementleri ötrofikasyona yol aç?yor, alg patlamalar? olu?uyor ve sucul ya?am tehlikeye giriyor; bal?k ölümleri ya?an?yor. Ayr?ca alüminyum, brom, kadmiyum, demir, çinko gibi a??r metaller de sanayi kaynakl? olarak nehre kar???yor. Tar?msal gübreler ve hayvanc?l???n yan derelere veya do?rudan nehre b?rakt??? s?v?lar da kirlili?e katk? sa?l?yor. Tüm bunlar hem nehir hem de körfez ekosistemi için ciddi bir yük olu?turuyor; herkesin elini ta??n alt?na koymas? gerekiyor” dedi.
Tar?m? ve g?da güvenli?ini de tehdit ediyor
Prof. Kurucu, Gediz Nehri kirlili?inin sadece körfezi de?il, tar?msal sulamay? ve g?da güvenli?ini de tehdit etti?ini belirtti. Kurucu, “Durumu tespit ediyoruz: kirlili?in kayna?? sanayi ve tar?m. Tar?m? ve gübre yönetimini daha iyi yapmam?z gerekiyor. ?zmir Büyük?ehir Belediye Ba?kan?m?z bu konunun üzerine kararl?l?kla gidiyor ve g?da güvenli?ine de çok önem veriyor. Gediz’in suyu tar?msal üretimde kullan?l?yor ve uzun vadede topra??n çorakla?mas?na yol açabilir. Bu nedenle önlem almak zorunday?z” dedi.