Efes Antik Kenti'nde binlerce y?l önce kullan?lm?? ve kullan?ld?ktan binlerce y?l sonra kaz?lardan ç?kar?lan 185 adet kandil ziyaretçilerin be?enisine sunuldu. Serginin aç?l??a Selçuk Kaymakam? O?uz Alp Ça?lar, Efes Müze Müdürü Murat Kalea?as?o?lu ve çok say?da ziyaretçi kat?ld?. Arkeolog Veysel Da?, antik dünyada gecelerin nas?l ayd?nland???n? anlatmak için bu sergiyi açt?klar?n? belirtip, "Efes Antik Kenti'nde binlerce y?l önce kullan?lm?? ve kullan?ld?ktan binlerce y?l sonra kaz?lardan ç?kar?l?p müzemizde dinlenmeye al?nm?? görsel destekli 185 kandili sergiliyoruz. ?nsanlar yakla??k 1 milyon y?l önce ate?i do?adan al?p kulland?lar, yani evcille?tirdiler. Ancak onu kültüre almalar?, yani diledikleri zaman ate? yakmay?, ayd?nlanma ve besin pi?irme gibi ihtiyaçlar?n? böylece kar??lamay? yakla??k 400 bin y?l önce ö?rendiler. Ya? lambas?n?n en erken formlar?na ise yakla??k 15 bin y?l önce Üst Paleolitik dönemde rastlan?r. ?lkel kandiller diyebilece?imiz bu araçlar, çukurlu ta?lar veya deniz kabuklar? hayvansal ya? ile fitilden olu?maktayd?. Fitil de yosun veya bitki lifleri olabiliyordu. Mezopotamya ve M?s?r'da ba?lay?p MÖ 3000'li y?llarda metal, pi?mi? toprak gibi maddelerden yap?m? görülen kandiller MÖ 7.yy'dan sonra Antik Yunan ve Roma Dönemlerinde daha da geli?erek endüstriyel ve sanatsal bir boyut kazanm??lard?r. Metal örnekleri de yap?lan, ancak pi?mi? toprakta çok farkl? form, tip ve kabartmal? örnekli görülen kandillerde yak?t olarak zeytin ya??, f?nd?k ya??, bezir ya??, don ya??; fitildeyse keten, kenevir, yün, pamuk ve s???r kuyru?u kullan?lm??t?r" dedi.
'EFES'?N GECELER?N? GÜNDÜZ EDEN KAND?LLERD?R'
'Efes'in Sönen Kandilleri' adl? sergide Arkaik dönemden Bizans dönemine kadar tarihlenen; bronz, mermer, kur?un ve pi?mi? topraktan yap?lan kandiller bulundu?unu anlatan Da?, bu kandillerin Efes'i bir zamanlar ayd?nlatt???n? belirtti. Da?, ?öyle devam etti: "Kandillerle birlikte duvarlarda kulland???m?z görseller, bu ayd?nlatma araçlar?n?n Antik Yunan ve Roma kentlerinde ve bu kentlerden biri olan Efes Antik Kenti'nde kullan?ld?klar? alanlar? göstermektedir. Bu alanlar, caddeler, tiyatrolar, evler, latrinalar, atölyeler, kütüphaneler, tap?naklar, hamamlar, arenalar gibi yap?lard?r. 18 May?s Müzeler Günü'nde, sergilenmeye ald???m?z 185 adet kandilin her biri, alt?nda ve ayd?nl???nda a?klar?n, do?umlar?n, ölümlerin, ke?iflerin, ihanetlerin, tutkular?n, sevinçlerin, yalanlar?n ya?and??? kandillerin her biri, tüm dünyada bilinen, imparatorluklara ve dinlere ba?kentlik yapm?? Efes'i ayd?nlatan, onun tüm dünyadaki ?öhretini geceler ve karanl?klar boyunca sa?layan, Efes'in gecelerini gündüz eden kandillerdir; karanl?klar?n k?z?l burunlu sakinlerinin hepsinin alevi bugün yitip gitmi? olsa bile."
Sergi 31 Aral?k 2026 tarihine kadar ziyaretçilerini a??rlamaya devam edecek.