Ankete kat?lan ES?AD üyeleri, “?zmir’de öncelik verilmesi gereken yat?r?mlar” ba?l???n?n ilk s?ras?na üçüncü kez “?ehir içi ula??m?” yerle?tirdi. 2. Çevreyolu da listenin ikinci s?ras?nda yer ald?.
ES?AD Ekonomi Gözlem Grubu’nun katk?lar?yla haz?rlanan “Türkiye Ekonomisine ?li?kin De?erlendirmeler ve 2026 y?l? Üye Beklenti Anketi Sonuçlar?” dernek merkezinde düzenlenen toplant?da aç?kland?. D??i?leri Bakanl??? ?zmir Temsilcisi Büyükelçi Ye?im Kebapç?o?lu, Türkiye S?nai Kalk?nma Bankas? (TSKB) Direktörü ve Ba?ekonomisti Dr. Burcu Ünüvar’?n konuk konu?mac? oldu?u toplant?da ES?AD Ekonomi Gözlem Grubu Ba?kan? Muhittin Bilget de 2026 y?l?nda Türkiye ve dünya ekonomisine ili?kin bir sunum yapt?.
AB TARAFINDA ALARM Z?LLER?
Toplant?n?n aç?l???nda konu?an ES?AD Yönetim Kurulu Ba?kan? Sibel Zorlu, küresel ticaretin yeniden ?ekillendi?i bir dönemde Türk sanayisinin kar?? kar??ya oldu?u stratejik tehditlere dikkat çekti. Avrupa Birli?i’nin Hindistan ve Mercosur ile imzalad??? ticaret anla?malar? ile “Made in Europe” hamlesinin yarataca?? bask?ya i?aret eden Zorlu, ?öyle devam etti:
“Ya?anan küresel karma?an?n ortas?nda, Türk sanayicisini belki de en çok tehdit eden geli?meler, ihracat?m?z?n yüzde 42.8’ini gerçekle?tirdi?imiz AB taraf?nda ya?an?yor. Gümrük Birli?inin zaten Türk ekonomisinin ihtiyaçlar?na cevap vermekten giderek uzakla?t??? bir dönemde; Avrupa Birli?i farkl? co?rafyalarda stratejik ortakl?klar kuruyor. 27 Ocak tarihinde imzalanan AB-Hindistan Serbest Ticaret Anla?mas?, bizim için stratejik bir alarm zili oldu. AB’nin Hindistan ile el s?k??mas?, Türk sanayisinin y?llard?r Gümrük Birli?i sayesinde elde etti?i kazan?mlar?n ciddi bir erozyona u?ramas? demektir. Pek çok sektörde Hindistan’?n dü?ük maliyetli ama yüksek teknolojili üretimiyle Avrupa pazar?nda do?rudan çarp??aca??m?z bir döneme giriyoruz. 17 Ocak 2026'da imzalanan AB-Mercosur Anla?mas? ile Latin Amerika bloku da Avrupa pazar?na çok daha avantajl? hale gelmeye ba?layacak. Buna ek olarak, Avrupa Birli?i’nin kendi sanayisini korumak amac?yla haz?rlad??? "Made in Europe" hamlesi de Türkiye için kritik önemde. Bu kaotik düzenin içinde yükselen tek bir mutlak güç var: Teknoloji. Sanayimizi yapay zekayla dönü?türmek ve bu sistemleri besleyecek yenilenebilir enerji altyap?s?n? kurmak, rekabet gücümüz bak?m?ndan hayati önemde.”
264 DI? TEMS?LC?L???M?Z VAR
D??i?leri Bakanl??? ?zmir Temsilcisi Büyükelçi Ye?im Kebapç?o?lu da, Türkiye’nin küresel ölçekte izledi?i aktif ve çok boyutlu d?? politika stratejisini payla?t?. Türkiye’nin jeopolitik konjonktürdeki kritik rolüne ve dünyan?n en geni? temsil a?lar?ndan birine sahip oldu?una dikkat çeken Kebapç?o?lu, d?? politikan?n temel felsefesi ve hedeflerini ?u sözlerle anlatt?:
“Ülkemizin d?? politikas?, cumhuriyetimizin kurucu felsefesini olu?turan Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün ‘yurtta bar??, dünyada bar??’ temel ilkesi do?rultusunda yürütülmektedir. D?? politika stratejimizi ?ekillendiren temel hedefleri dört ba?l?k alt?nda s?ralayabiliriz. Bunlar bölgemizde bar?? ve güvenli?in temin edilmesi, d?? ili?kilerimizin kurumsal zeminin güçlendirilmesi, bölgesel refah ortam?n?n geli?tirilmesi ve küresel hedeflerimizin ilerletilmesidir. ?u anda dünyan?n üçüncü en geni? temsil alan?na sahip ülkeyiz. 264 d?? temsilcili?imizle dünyan?n hemen her yerinde diplomatik ayak izine sahibiz. 264 misyonumuzun her zaman i? dünyam?z?n yan?nda oldu?unu, olaca??n? da bilmenizi isterim. Yurt d???na ç?kt???n?z zaman bizleri ziyaret edin; elimizden gelen her türlü katk?y? sa?lamaya her zaman haz?r?z.”
DURMAYIN, KO?UN
TSKB Direktörü ve Ba?ekonomisti Dr. Burcu Ünüvar ise küresel ticaretin ve ekonomik dengelerin kökten de?i?ti?i bir "yeni dünya" düzenine girildi?ini belirterek i? dünyas?na kritik uyar?larda bulundu. Özellikle Çin’in iç tüketimindeki daralmay? "kriz ihrac?" yoluyla d?? pazarlara, en ba?ta da Avrupa’ya yans?tt???na dikkat çeken Ünüvar, Türkiye’nin Avrupa pazar?nda sadece bir y?l içinde 45 kalemde pazar pay? kaybetti?ini vurgulad?. Bu sert rekabet ortam?nda geleneksel yöntemlerin yetersiz kalaca??n? ifade eden Ünüvar, “Rekabetçili?i, asgari ücreti bask?layarak kazanamay?z. Kurla kazanamay?z. 2026'n?n sözcü?ü bizce e?le?me. Bu karar, bu yat?r?m, bu fikir, bu insan profili de?i?en dünya ile uyumlu mu? Beklersek geçer diyebilece?imiz bir belirsizlik de?il bu; yeni bir dünya kuruluyor, durmay?n, ko?un” dedi. Teknolojik ve ye?il dönü?ümün finansman ve enerji ihtiyac?n? beraberinde getirdi?ini hat?rlatan Ünüvar, yat?r?mc?lara da geleneksel araçlar?n ötesine geçme ça?r?s? yaparak; “Dönü?ümün varl?klar? getiride taht? b?rakmayacak. Yapay zeka demek hem para hem enerji demek. Önümüzdeki dönemde bir nakit çok önemli olacak, iki iyi fikir çok önemli olacak. Kar sat??? yapmay?, paray? cebinize koymay? da unutmay?n” ifadelerini kulland?.
AYAKLAR FRENDE
ES?AD’?n düzenledi?i “Üye Beklenti Anketi”nin sonuçlar?n? payla?an Ekonomi Gözlem Grubu Ba?kan? Muhittin Bilget, 2026 y?l?na dair beklentilerin oldukça temkinli oldu?unu ifade etti. Anketin, sanayicide henüz bir iyimserli?e i?aret etmedi?ini belirten Bilget, “Hala optimizme, iyimserli?e çok dönü? yok. En az?ndan 2026'n?n ilk yar?s? için ayaklar frende”diye konu?tu. Sipari? ve kapasite kullan?m? gibi temel göstergelerin dura?anl???n? korudu?unu dile getiren Bilget, “Sipari?ler bizim halk deyimiyle idare modunda. Hakim fikir de?i?en bir ?ey olmayacak diyor. Mevcut jeopolitik riskler, ekonomik ?artlar vesaire hepsiyle beraber yat?r?m konusunda çok iç aç?c? bir tablo yok; farkl? bir ?ey de beklemiyorduk” dedi. Çin’in devlet destekli üretim gücü kar??s?nda sadece maliyetleri dü?ürerek rekabet etmenin imkans?z hale geldi?ine dikkat çeken Bilget, i? dünyas?na ?u kritik uyar?da bulundu: “Sadece dü?ük i?çilik maliyetleriyle rekabet edemezsiniz. Art? üzerine aç?k konu?al?m; otokratik kapitalizm var, gereken sübvansiyonlar, destekler de veriliyor. Bu güçle sadece maliyet dü?ürerek ba?a ç?kamazs?n?z.”
EN BÜYÜK SORUN JEOPOL?T?K R?SKLER
ES?AD’?n 8 y?ld?r gerçekle?tirdi?i Türkiye Ekonomisine ?li?kin Üye Beklenti Anketi’nden çarp?c? sonuçlar ç?kt?. ES?AD üyeleri önümüzdeki dönemde i? dünyas?n? bekleyen en büyük riskin “jeopolitik riskler” oldu?unu belirtirken, bu alandaki s?ralama “yüksek borçluluk, yüksek faiz, finansmana eri?im, öngörülebilirlik, sosyal kutupla?ma ve gelir e?itsizli?i” ?eklinde devam etti. Ankete kat?lanlar, öncelik verilmesi gereken konular? ise “Hukukun üstünlü?ü, ekonomik istikrar, öngörülebilirlik ve finansmana eri?im” olarak s?ralad?. Ankete göre, i? dünyas?n?n yat?r?m karar?n? etkileyen en önemli konunun “maliyetlerdeki art?? ve bunun piyasaya yans?mamas?” oldu?u görüldü. “Finansmana eri?im, te?vikler, kurlardaki belirsizlik ve vergi sistemi” de yat?r?m karar?n? etkileyen di?er unsurlar oldu.
ENFLASYON TAHM?N?: YÜZDE 26.4
Anket kat?l?mc?lar?n?n 2026 y?l? enflasyon beklentisi ise TÜFE’de yüzde 26.4, ÜFE’de yüzde 26.2 ?eklinde gerçekle?ti. Kat?l?mc?lar?n 2026 y?l? sonundaki dolar kuru beklentisi 53.05 TL olurken, euronun da 2026 y?l? sonunda 61.97’’e yükselece?i tahmin edildi. ?? dünyas?n?n 2026 y?l?nda k?sa vadeli TL kredi faiz beklentisi yüzde 34.75’i buldu. ??sizlik oran?n? yüzde 10.5 bekleyen ES?AD üyelerinin Gayri Safi Yurt ?çi Has?la (GSYH) tahmini de yüzde 3.6 oldu.
?ZM?R’DE ÖNCEL?K ULA?IM OLMALI
ES?AD üyeleri, “?zmir’de öncelik verilmesi gereken en önemli yat?r?m nedir” sorusuna son iki y?lda oldu?u gibi bu y?l da “?ehir içi ula??m” yan?t?n? verdi. Öncelik verilmesi istenen yat?r?mlarda ikinci s?ray? “2. Çevreyolu” ald?. Bu alandaki s?ralama, “Kentsel dönü?üm projeleri, su geri kazan?m? ve at?k yönetim tesisleri, ?zmir Körfezinin temizlenmesi ve rehabilitasyonu, tar?msal dönü?üm, metro/rayl? sistem a?? geni?letilmesi, ?zmir Körfez Geçi? Projesi, Ankara-?zmir h?zl? tren projesi, limanlar?n geli?tirilmesi/kapasite art?r?m?” ?eklinde gerçekle?ti. Ankete kat?lanlara göre 2026 y?l?nda ?zmir’de yat?r?m potansiyeli bulunan sektörler s?ras?yla “Enerji, turizm, sa?l?k, in?aat ve gayrimenkul, g?da ve tar?m, yapay zeka ve ileri teknolojiler” oldu.