ES?AD Dernek Merkezi’nde gerçekle?tirilen toplant?ya konuk konu?mac? olarak kat?lan Fütüristler Derne?i Yönetim Kurulu Ba?kan? Zeynep Yal?m Uzun, yapay zekadan uzun ya?am ekonomisine, dijital kimlikten yeni çal??ma düzenine kadar ?irketlerin rekabet gücünü do?rudan etkileyecek “gigatrendleri” anlatt?. Uzun ya?am?n çal??ma hayat?n? kökten de?i?tirece?ini ifade eden Uzun, “2070’lere gelindi?inde, 70 ya??ndaki bir bireyin 50 ya??ndaki birinin zihinsel ve fiziksel kapasitesine sahip olmas? bekleniyor. 100 ya??ndaki insan 80’ine kadar çal??mak zorunda kalacak. ?irketlerde 20 ya??ndaki stajyer ile 80 ya??ndaki k?demli çal??an ayn? ekipte yer alacak” dedi.
TEKNOLOJ?K GEL???M VE ADAPTASYON
Toplant?n?n aç?l?? konu?mas?n? yapan ES?AD Yönetim Kurulu Üyesi ve Giri?imcilik ve Dijital Dönü?üm Yuvarlak Masas? Ba?kan? Yi?it Tat??, teknolojik geli?im ve adaptasyonun i? dünyas? aç?s?ndan kritik önem ta??d???n? vurgulad?. Tat??, “Bugün en küçük bir teknolojik dalgalanmada dahi buna haz?rl?kl? olmayan ?irketlerin ayakta kalma ?ans? giderek azal?yor” diye konu?tu. ES?AD’?n teknoloji ve dijital dönü?üm alan?ndaki çal??malar?n? anlatan Tat??, i? dünyas?nda fark?ndal?k yaratmay? ve ?irketlerin teknolojik geli?melerin d???nda kalmamas?n? önemsediklerini söyledi. Tat??, “Dünyada neler oluyor, teknoloji nas?l de?i?iyor; bunu yaln?zca okumak de?il, görmek ve hissetmek zorunday?z. Bu etkinlikleri de i? dünyas?n?n bu de?i?imi daha yak?ndan takip etmesi ve teknolojik geli?melerin içinde yer almas? için düzenliyoruz” dedi. ES?AD’?n bu alandaki çal??malar?n? yaln?zca toplant?larla s?n?rlamad???n? ifade eden Tat??, üniversite ve i? dünyas? i? birli?ine de dikkat çekti. Tat??, “Üniversitelerden akademisyenlerle i? dünyas?n? bir araya getiren çal??malar yap?yoruz. Konunun uzmanlar?n?, kanaat önderlerini ve Ege’deki payda?lar?m?z? ayn? zeminde bulu?turarak teknolojik dönü?üm konusunda ortak bir fark?ndal?k yaratmay? amaçl?yoruz” ?eklinde konu?tu.
EN BÜYÜK ??RKETLER?N YÜZDE 40’I YOK OLACAK
Fütüristler Derne?i Yönetim Kurulu Ba?kan? Zeynep Yal?m Uzun, sunumunda küresel ölçekte ?irketlerin kar?? kar??ya oldu?u dönü?üm bask?s?na dikkat çekti. Fortune 500 ?irketleri üzerinden çarp?c? bir tablo ortaya koyan Uzun, de?i?imin h?z?n?n yaln?zca küçük ve orta ölçekli i?letmeleri de?il, dünyan?n en büyük ?irketlerini de tehdit etti?ini söyledi.
Uzun, “McKinsey Global Institute’un 2024 ara?t?rmas?na göre, Fortune 500 listesindeki ?irketlerin yüzde 40’?n?n önümüzdeki 10 y?l içinde yok olmas? bekleniyor. Bunun temel nedeni, de?i?im h?z?na adapte olabilme kabiliyetlerinin eksikli?idir” dedi. Dijital dönü?üm kavram?n?n da art?k yeni bir a?amaya geçti?ini ifade eden Uzun, “Eskiden dijital transformasyon konu?urduk, art?k oyun de?i?ti. Bugün herkes yapay zeka transformasyonu yapmak zorunda. E?er hâlâ sadece dijitalle?me ile u?ra??yorsan?z, onu h?zla yapay zekaya dönü?türmelisiniz” sözleriyle ?irketlere dönü?üm ça?r?s? yapt?.
BE? “G?GATREND” ?? DÜNYASINI YEN?DEN ?EK?LLEND?RECEK
Toplant?da, önümüzdeki dönemde sosyo-ekonomik sistemleri derinden etkileyecek be? büyük gigatrend öne ç?kt?. Bu trendleri “longevity”, “çal??ma hayat?n?n dönü?ümü”, “Mobility as a Service (Hizmet Olarak Mobilite)”, “sa?l?k ve önleyici bak?m” ile “dijital kimlik” olarak s?ralayan Uzun, sözlerini ?öyle sürdürdü:
“Bu trendlerin hiçbiri tek ba??na ilerlemiyor. Hepsi birbirini besliyor, birbirinin h?z?n? art?r?yor ve ?irketlerin i? yapma biçimlerini ayn? anda de?i?tiriyor. Bu nedenle gelecek stratejisi, yaln?zca teknoloji yat?r?m?yla de?il; insan kayna??, veri yönetimi, liderlik, sa?l?k, çal??ma modelleri ve mü?teri deneyimiyle birlikte dü?ünülmeli. 2050 y?l?nda dünyada 60 ya? üstü nüfusun 2,1 milyara ula?mas? bekleniyor. 2030 y?l?na kadar 12 trilyon dolarl?k devasa bir uzun ya?am ekonomisi do?acak. Bu, yaln?zca sa?l?k sektörünü de?il; finans?, sigortay?, insan kaynaklar?n?, turizmi, perakendeyi, teknolojiyi ve üretimi de dönü?türecek. Çal??ma hayat? da önemli bir k?r?lma noktas?nda. 2030’a kadar 92 milyon i?in yok olmas?, buna kar??l?k 170 milyon yeni i? rolünün do?mas? bekleniyor. Bu tablo bize ?unu söylüyor: ??ler kaybolurken i?in kendisi bitmiyor; roller, beceriler ve çal??ma biçimleri de?i?iyor.”
LONGEVITY: 100 YILLIK ÖMÜR, 80 YA?INA KADAR ÇALI?MA HAYATI
Zeynep Yal?m Uzun, insan ömründeki uzaman?n ?irketlerin organizasyon yap?s?n?, insan kaynaklar? politikalar?n?, liderlik modellerini, emeklilik sistemlerini ve yeni pazar f?rsatlar?n? do?rudan etkileyece?ini anlatt?. Uzun ?öyle devam etti:
“Longevity, fantastik bir gelecek senaryosu de?il. Tahmin edilenden daha h?zl? gelen bir gerçeklik. ?nsan ömrünün 100 y?l?n üzerine ç?kt???, bireylerin 80 ya??na kadar çal??t???, 70 ya??n bugünün 50 ya?? gibi görüldü?ü bir dünyaya haz?rlan?yoruz. ?irketler ilk kez be? neslin ayn? anda çal??t??? bir organizasyon yap?s?n? yönetmek zorunda kalacak. 20 ya??ndaki bir stajyer ile 80 ya??ndaki k?demli bir çal??an?n ayn? ekipte yer ald??? bir i? gücü düzeninden söz ediyoruz. Bu tablo, insan kaynaklar? politikalar?n?n, kariyer basamaklar?n?n, e?itim programlar?n?n ve liderlik anlay???n?n yeniden tasarlanmas?n? gerektiriyor. Mevcut emeklilik, sigorta ve sosyal güvenlik sistemlerinin de bu dönü?ümden do?rudan etkilenecek. Bugünkü sistemlerin önemli bir bölümü insanlar?n 70-75 y?l ya?ayaca?? varsay?m? üzerine kuruldu. ?nsan ömrü uzad?kça emeklilik ya?lar?, aktüerya hesaplar?, sigorta modelleri ve çal??ma sözle?meleri yeniden ele al?nmak zorunda kalacak.”
Longevity ekonomisinin ?irketler için büyük bir f?rsat alan? yaratt???n? da vurgulayan Uzun, sa?l?kl? ya?am, önleyici bak?m, wellbeing, ki?isel sa?l?k teknolojileri, ya? dostu ürünler, finansal planlama, ya?am boyu ö?renme ve esnek çal??ma modellerinin bu ekonominin ana ba?l?klar? aras?nda yer alaca??n? ifade etti.
146 M?LYAR DOLARLIK D?J?TAL K?ML?K PAZARI
Uzun, hizmet olarak mobilite alan?nda otonom araçlar, ba?lant?l? ula??m sistemleri ve ak?ll? ?ehirlerin trilyon dolarl?k yeni bir ekonomi yaratt???n? söyledi. Sa?l?k ve önleyici bak?m ba?l???nda ise giyilebilir teknolojilerin ki?isel sa?l?k asistanlar?na dönü?tü?ünü belirten Uzun, “Ak?ll? saat ve yüzükler gibi cihazlar art?k yaln?zca veri toplayan araçlar de?il; sa?l???m?z? izleyen, riskleri öngören ve bizi yönlendiren ki?isel agentlara dönü?üyor. Dijital kimlik de yak?n gelece?in en kritik ba?l?klar?ndan biri olacak. 2030’da 146 milyar dolarl?k bir dijital kimlik pazar?ndan söz ediyoruz. Öz egemen kimlik kavram?yla, bireylerin kendi verileri üzerindeki kontrolü artacak. ?irketler için güven, veri mahremiyeti ve kimlik yönetimi rekabetin yeni alanlar?ndan biri haline gelecek” dedi.
AGENTIC AI’I KEND?N?Z?N B?R PARÇASI G?B? GÖRÜN
Toplant?da yapay zekan?n yeni a?amas? olarak öne ç?kan Agentic AI konusuna da de?inen Uzun, “?u an kulland???m?z yapay zekaya soru soruyoruz, o cevap veriyor. Ancak Agentic AI, kendisine tan?mlanan görevleri ba??ms?z bir çal??an gibi kendi ba??na yerine getiriyor. 2030 y?l?na kadar küresel ekonomiye etkisinin 4,4 trilyon dolar olmas? bekleniyor. Bu teknoloji yaln?zca h?z kazand?rmayacak. Analiz yapacak, seçenekleri de?erlendirecek, görevleri takip edecek, süreçleri yürütecek ve gerekti?inde karar destek mekanizmalar?n?n parças? olacak. Bu nedenle ?irketlerin Agentic AI’? yaln?zca bir yaz?l?m yat?r?m? olarak de?il, yeni bir çal??ma arkada?? ve yeni bir organizasyon modeli olarak görmesi gerekiyor. Bu sistemleri kendimizin bir parças?, uzant?s? ve bizi güçlendiren bir unsur olarak görmeyi ba?arabilirsek çok faydal? bir noktaya gelebiliriz” ifadelerini kulland?.
??RKETLERE TAVS?YELER
?irketlere, “Dönü?üme küçük ama bilinçli ad?mlarla ba?lay?n” ça?r?s?nda bulunan Uzun, ilk ad?m?n yapay zeka olgunluk de?erlendirmesi olmas? gerekti?ini belirtti. Uzun, “?irketinizdeki i? gücünün yapay zeka konusundaki fark?ndal???n? ve kullan?m düzeyini ölçün. Çal??anlar?n?z hangi araçlar? kullan?yor, hangi verilerle çal???yor, gizli bilgileriniz d??ar? s?z?yor mu, önce bunu görün. Risk içermeyen alanlarda küçük ölçekli Agentic AI projeleri ba?lat?n. Pazarlama verileri, pazar pay? analizleri veya halka aç?k datalarla yap?lacak çal??malar iyi bir ba?lang?ç olabilir. Önemli olan ?irket içinde deneyim kazanmak ve ö?renme kas?n? geli?tirmek. ?irketlerin gelece?e haz?rlanmas?nda en kritik sorumlulu?un liderlik ekiplerine dü?üyor. Liderlik ekibinizi bu gigatrendlerin yarataca?? f?rsat ve riskler konusunda e?itin. Yapay zeka, uzun ya?am, dijital kimlik ve yeni çal??ma biçimleri sadece teknoloji departmanlar?n?n konusu de?il; yönetim kurulu seviyesinde ele al?nmas? gereken stratejik ba?l?klard?r” dedi.
Teknoloji yat?r?mlar?n?n tek ba??na yeterli olmayaca??n? ifade eden Uzun, insan merkezli dönü?üm vurgusu yapt?. Uzun, “Dijitalle?me çok önemli ancak tüm projelerin kalbine insan? koyun. Çal??anlar?n teknolojiden duydu?u korkuyu ve direnci ortadan kald?racak çal??malar yap?n. Gelece?e haz?rl?k, sadece yeni araçlar kullanmak de?il; insan?, kültürü ve liderli?i birlikte dönü?türmektir” diye konu?tu.
Toplant? sonunda ES?AD Yönetim Kurulu Ba?kan? Sibel Zorlu, Zeynep Yal?m Uzun’a bir tablo hediye etti.