Bornova Belediyesi, 6 ?ubat 2023’te ya?anan ve “asr?n felaketi” olarak nitelendirilen depremlerin 3. y?l?nda, afet gerçe?ini bilimsel veriler ?????nda ele almak amac?yla “Afet Gerçe?i ve Dirençli Kentler” ba?l?kl? kapsaml? bir panel düzenledi. Uzmanlar ve akademisyenlerin konu?mac? oldu?u panel, Bornova Belediyesi Nevzat Kavalar Kültür Merkezi’nde yo?un kat?l?mla gerçekle?ti.
Depremde ya?am?n? yitirenler an?s?na yap?lan sayg? duru?u ile ba?layan panelin moderatörlü?ünü Bornova Belediyesi Afet ??leri ve Risk Müdürü Sinancan Öziçer üstlendi.
“Afet öncesine odaklanmal?y?z”
Panelin aç?l?? konu?mas?n? yapan Moderatör Sinancan Öziçer, Türkiye’nin çoklu afet riskleri ile kar?? kar??ya oldu?una dikkat çekerek ?u ifadeleri kulland?: “Özellikle bir deprem ülkesi olan ülkemizde afete kar?? bilinçli ve haz?rl?kl? olmal?y?z. Deprem, sel, yang?n ve heyelan ciddi riskler olu?turuyor. Hem kurumlar hem de vatanda?lar olarak çocukluktan itibaren temel bilgilere sahip olmam?z gerekiyor. Afet sonras? kadar afet öncesine de odaklanmal?, özellikle yap? sto?u konusunda riski azaltacak çal??malar? hayata geçirmeliyiz. Kurumlar aras? dayan??ma, birlikte hareket etmek çok önemli. ?zmir bu anlamda örnek ve umut verici bir konumda.”
“Dünyan?n en tehlikeli deprem ku?aklar?ndan birindeyiz”
Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisli?i Bölümü’nden Doç. Dr. Ay?e Ç?rm?k, Türkiye’nin deprem gerçe?ini bilimsel verilerle anlatt?:
“Deprem ülkesiyiz ama depremine yaz?k ki depremden depreme hat?rl?yoruz. Alp-Himalaya deprem ku?a??nday?z; bu, dünyan?n en tehlikeli ku?aklar?ndan biri. 6 ?ubat’ta ya?ad???m?z depremler, dünyada k?sa aral?klarla pe? pe?e meydana gelen en ?iddetli depremler aras?nda yer ald?. Üstelik depremlerimiz hem s?? derinlikte hem de karada gerçekle?iyor. Japonya’da ise depremler 90 kilometre derinlikte ve okyanusta oluyor. Biz hem kara hem deniz faylar?ndan etkileniyoruz. Bu çok daha tehlikeli bir durum. Bilim ve mühendisli?in izinden ayr?lmadan önlem almal?, can ve mal kay?plar?n? en aza indirmeliyiz.”
“18 milyon insan etkilendi, Portekiz büyüklü?ünde bir alan yeniden in?a ediliyor”
?zmir ?l Afet ve Acil Durum Müdürü Nazif Ekinci, 6 ?ubat depremlerinin büyüklü?ünü çarp?c? rakamlarla ortaya koydu:
“Deprem sonras? yaralar? sarmak için ülke olarak topyekûn bir seferberlik ya?ad?k. Rakamlar neden ‘asr?n felaketi’ denildi?ini aç?kça gösteriyor. 6 ?ubat’a kadar en büyük felaket olarak 17 A?ustos’u konu?uyorduk. 6 ?ubat depremlerinden yakla??k 18 milyon insan etkilendi. Bölgedeki çal??malar tamamland???nda, ba?tan sona Portekiz büyüklü?ünde bir alan yeniden in?a edilmi? olacak.”
Arama kurtarma çal??malar?n?n zorlu?una da dikkat çeken Ekinci,“6 ?ubat depreminde 1 milyon 900 bin profesyonele ihtiyaç vard?. Oysa dünyada ?u anda toplam 750 bin profesyonel bulunuyor. Bu, arama kurtarman?n ne kadar zor oldu?unu gösteriyor. Enkaz?n mahremiyeti sa?lanmal?, profesyoneller d???nda kimse enkaza girmemeli. ?zmir’de ?u an 22 akredite ekip var, bu say?y? art?rmay? hedefliyoruz. Afetin siyaseti olmaz; ?zmir’de belediyeler
dahil tüm kurumlarla dayan??ma içinde çal???yoruz.” dedi.
“Afet bir olay de?il, sonuçtur”
?n?aat Yüksek Mühendisi ve ?n?aat Mühendisleri Odas? Afet Komisyonu Üyesi Fevzi Tavus, depremlerin neden afete dönü?tü?ünü ?u sözlerle anlatt?:
“Depremler afete dönü?meden sadece bir do?a olay? olarak kalabilir miydi? Afet bir olay de?il, sonuçtur. Maalesef bizde do?a olaylar? afete dönü?üyor. Herkes üzerine dü?eni yapsayd?, resmi kurumlar ve vatanda?lar sorumluluklar?n? yerine getirseydi çok daha az kay?pla ç?kabilirdik. Yerle?im yerlerini yanl?? yerlere yaparsak do?a bizi affetmez. 1975 yönetmeli?ine göre yap?lan binalar art?k ömrünü doldurdu.”
Tavus, binalar?n teknik olarak nas?l in?a edilmesi gerekti?ine dair mühendislik esaslar?n? da kat?l?mc?larla payla?t?.
“Güvenlik olmadan hayat kurtaramazs?n?z”
T?naztepe Üniversitesi Ö?retim Görevlisi Uzman Dr. Ülkümen Rodoplu, afet yönetiminde e?itim ve güvenli?in hayati önemine vurgu yapt?:
“17 A?ustos depreminin aksine Kahramanmara? depreminde deprem bölgesinde tek bir asker ve polis görmedim. Güvenlik yoksa hayat kurtaramazs?n?z; çünkü kaos olur. Her y?l ayn? fay haritas?na bak?yoruz ama sadece bak?yoruz. Enkazdan ç?kar?lanlar?n bir k?sm? ya?am?n? yitiriyor, bir k?sm? ise engelli olarak hayat?na devam ediyor. Biz hep afet sonras? iyile?meyle u?ra??yoruz.”
Rodoplu, afet öncesi e?itimin maliyet ve can kayb?n? ciddi biçimde azaltt???n? belirterek, “?spanya ve Portekiz’de yang?nlar bize göre çok daha az zarar verdi. Çünkü riskli bölgelerde ya?ayan vatanda?lara e?itim verildi, yang?nlar büyümeden söndürüldü. Bu çok daha dü?ük maliyetli. Ayn? yakla??m? deprem için de benimsemeliyiz.” dedi.
Sunumunda deprem çantas?n?n önemini vurgulayan Rodoplu, k?r?k, ç?k?k ve kanamalarda yap?lmas? gerekenleri uygulamal? olarak göstererek,“Deprem çantas?nda özellikle kanamay? durdurmaya yönelik malzemeler mutlaka bulunmal?.” ifadelerini kulland?.
Vatanda?lardan yo?un ilgi ve sorular
Jeofizik Mühendisleri Odas? ?zmir ?ubesi, ?n?aat Mühendisleri Odas? ?zmir ?ubesi, AFAD ve Bornova Kent Konseyi’nin deste?iyle düzenlenen panel, vatanda?lardan yo?un ilgi gördü. Program?n sonunda kat?l?mc?lar?n sorular? uzmanlar taraf?ndan yan?tland?.