CHP ?zmir Milletvekili Rahmi A?k?n Türeli, Vak?flar Genel Müdürlü?ü bünyesine geçirilen Büyük?ehir Belediyesi'ne ait; Meslek Fabrikas?, Egemenlik Evi ve Gasilhane binalar? hak?nda aç?klamalarda buludnu.
Geçti?imiz hafta ise MesleK Fabrikas? için tahliye karar? ç?kar?lm??, kamuoyunun tepki göstermesinin ard?ndan tahliye karar? on be? gün süre ile ertelenmi?ti.
Türeli aç?klamas?nda ?u ifadeleri kaydetti:
"?ZM?R’?N KENT HAFIZASI VE HALKIN MÜLK?YET HAKKI S?STEMAT?K B?R OPERASYONLA KAR?I KAR?IYA
TA?INMAZLARIN VAKIFLARA DEVR? ANAYASAYA AYKIRI
?zmir’in kent belle?inde sars?lmaz bir yere sahip olan Meslek Fabrikas?, Egemenlik Evi, Gasilhane ve Namazgâh Hamam? gibi ta??nmazlar?n mülkiyet durumu, son dönemde ya?anan "gizli devir" i?lemleri ve hukuki ihtilaflarla kamuoyunun gündemine gelmi?tir. ?zmir halk?n?n vergileriyle aya?a kald?r?lan, restore edilen ve kent ya?am?na kazand?r?lan bu de?erler, 5737 say?l? Vak?flar Kanunu’nun 30. maddesi dayanak gösterilerek, hukuki ve demokratik teamüllere ayk?r? bir biçimde ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’nin elinden al?nmak istenmektedir.
Ta??nmazlara El Konulma Süreci ve Tarihsel Arka Plan
Söz konusu ta??nmazlarla ilgili mülkiyet tart??malar?, Vak?flar Genel Müdürlü?ü’nün ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’ne herhangi bir tebligat yapmaks?z?n, Tapu Müdürlü?ü üzerinden gerçekle?tirdi?i "sessiz tescil" i?lemiyle ba?lam??t?r. Devam eden hukuki süreçte, Meslek Fabrikas? için ?zmir 11. Asliye Hukuk Mahkemesi taraf?ndan konulan "ihtiyati tedbir" karar?n?n Mart 2026 ba??nda kald?r?lmas?, bu haks?z el koyma giri?imini bir tahliye bask?s?na dönü?türmü?tür. Vak?flar Bölge Müdürlü?ü’nün 23 Mart 2026 tarihine kadar binalar?n bo?alt?lmas? yönündeki tebligat?, kentin idari ve sosyal i?leyi?ine yönelik do?rudan bir müdahale niteli?indedir.
Söz konusu yap?lar, ?zmir Büyük?ehir Belediyesi’ne bedelsiz devredilmi? mülkler de?ildir. 1926 y?l?nda bizzat Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün imzas?yla belediyeye devredilen Meslek Fabrikas?, 2007 y?l?nda vak?f ?erhi bedeli ödenerek tamamen belediye mülkiyetine geçmi?tir. 135 y?ll?k bir geçmi?e sahip olan ve Milli Mücadele döneminde Müdâfaa-i Hukuk-? Osmâniye Cemiyeti merkezi olarak hizmet veren Egemenlik Evi 2006 y?l?nda TBMM Vakf?’n?n kapanmas?yla belediyeye geri verilmi?tir. 16. yüzy?l Osmanl? eseri olan Namazgâh Hamam? ile "Tebhirhane" olarak kay?tl? gasilhane binas? da benzer ?ekilde belediyenin mülkiyetinde ve korumas?nda bugüne ula?m??t?r.
Belediyenin Ta??nmazlar? Kullanma Usulü ve Sosyal Etki
?zmir Büyük?ehir Belediyesi, bu ta??nmazlar? ticari birer mülk olarak de?il, do?rudan kamu hizmeti odakl? kullanmaktad?r. Meslek Fabrikas?, 29 merkezde 145 bin kursiyere e?itim vermi? ve 37 bin ki?iyi istihdamla bulu?turmu? bir toplumsal dönü?üm merkezidir. Egemenlik Evi, 2020 depremi sonras? Belediye Ba?kanl?k makam? ve yönetim merkezi olarak hizmet verirken; Namazgâh Hamam? tarih turizmine hizmet eden ya?ayan bir kültür varl???d?r. E?refpa?a Hastanesi’nin ek hizmet alan? olarak kullan?lan gasilhane ve morg alan? ise y?lda 55 bin ev ziyareti yapan "Evde Bak?m Birimi"nin lojistik merkezi, araç sevk alan? ve afet deposu olarak kritik bir kamu sa?l??? görevi yürütmektedir. ?zmir Büyük?ehir Belediyesi, ?zmirlilere hizmet için milyonlarca lira kaynak kullanm?? ve sosyal belediyecilik anlay???n? devam ettirmi?tir.
Yat?r?mlar, Kamu Yarar? ve Ta??nmazlar?n Belediye Bünyesinde Kalma Zorunlulu?u
Ta??nmazlar?n belediye bünyesinde kalmas? hem harcanan devasa kamu kaynaklar? hem de sunulan hizmetlerin süreklili?i aç?s?ndan bir zorunluluktur. Namazgâh Hamam? için güncel kurlar üzerinden yakla??k 51,5 milyon TL yat?r?m yap?lm??; Meslek Fabrikas? binas? ise 17 milyon TL’lik restorasyon bütçesiyle harabe halinden kurtar?larak kente kazand?r?lm??t?r. Bu yap?lar?n tahliye edilmesi, halk?n vergileriyle yap?lan bu yat?r?mlar?n bo?a gitmesi ve halka sunulan hayati hizmetlerin durmas? anlam?na gelmesinin yan? s?ra yerel yönetimin do?rudan zarar görmesine neden olmaktad?r. Üstün kamu yarar? gere?ince, bahse konu yap?lar?n yerel yönetimin tasarrufunda kalmas? ve halka hizmet vermeye devam etmesi gerekmektedir.
Vak?flar Genel Müdürlü?ü’nün ülke sath?nda CHP’li belediyelere yönelik bu uygulamas? bir tür cezaland?rmaya dönü?türülmü?tür. Vak?flar Genel Müdürlü?ü’nün ta??nmazlara el koymas?ndan en çok ?zmir halk? etkilenecek ve yerel idare zarara u?rat?lma tehlikesiyle kar?? kar??ya kalacakt?r. Paras?n? al?p helalle?ti?iniz ta??nmazlar?n tapusuna y?llar sonra el konulmas?n?n mant?kl? bir aç?klamas? bulunmamaktad?r.
Di?er taraftan, ?zmir’de UNESCO Dünya Miras? Geçici Listesi’nde yer alan Tarihi Kemeralt? Çar??s? ve çevresinde, belediye ve TARKEM verilerine göre yakla??k 700 yap?n?n acil restorasyon ihtiyac? oldu?u bilinmektedir. Bu çerçevede, Vak?flar Genel Müdürlü?ü söz konusu ta??nmazlara el koymak yerine acil restorasyon ihtiyac? olan yap?lar? kamuya kazand?rabilir.
Hukuki Zemin ve Anayasal Ayk?r?l?klar
Burada vurgulanmas? gereken önemli bir husus, 5737 say?l? Vak?flar Kanunu’nun 30. maddesindeki düzenlemenin Cumhuriyet Halk Partisi taraf?ndan Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) ta??nm?? olmas?d?r. Mevcut uygulama; Anayasa’n?n "?darenin Bütünlü?ü" (Madde 123), "Yerel Yönetimlerin Özerkli?i" (Madde 127), "Mülkiyet Hakk?" (Madde 35) ve "Ölçülülük" (Madde 13) ilkeleriyle aç?kça çeli?mektedir. Yerel halk?n bütçesiyle kamula?t?r?lan ve restore edilen mülklerin merkezi yönetime devri, mülkiyet hakk?n?n özüne dokunmakta ve idari özerkli?e do?rudan müdahale niteli?i ta??maktad?r.
Bu zulme boyun e?meyecek, ?zmir halk?n?n ortak mal?n? iktidar?n siyasi ajandas?na kurban etmeyece?iz.
?ZM?R SAH?PS?Z DE??LD?R!"