Ku?o?lu, Habertürk TV’de yapt??? aç?klamalarda, CHP’de mutlak butlan karar?yla ba?layan sürece ili?kin olarak de?erlendirmelerde bulundu.
Bölge Adliye Mahkemesinden karar?n Yarg?tay’a intikaliyle ilgili konu?an Ku?o?lu, bunun ola?an bir hukuki prosedür oldu?unu belirterek, "?stinaf’tan, temyiz için Yarg?tay’a gidiyor. Karar ç?kt?ktan sonra genel merkez, yani parti taraf?ndan temyiz ba?vurusu yap?lm??t?. Onun gere?i yap?l?yor" dedi.
Ku?o?lu, mutlak butlan sürecine ili?kin olarak ?unlar? söyledi:
"Bu dava bir anlamda Cumhuriyet Halk Partisinin bölünme sürecine girmesine yol açt?. Cumhuriyet Halk Partisi dünyan?n en eski partilerinden bir tanesi, 103 y?ll?k bir parti. ?imdi 38’inci Kurultay iptal edildi ve mahkeme karar?yla 38’inci Kurultay öncesine dönüldü. Yani parti Kemal K?l?çdaro?lu’na veya ekibine verilmi? de?il. Mahkeme diyor ki 38’inci Kurultay usulüne uygun yap?lmad??? için öncesine dönülmesi laz?m. Öncesindeki seçilmi? yönetim kimse onlar?n i? ba??na gelmesi gerekiyor. Peki neden mutlak butlan karar? verildi? Mutlak butlan?n nedenini de kimse sormuyor. Mutlak butlan karar?n?n verilmesinin sebebi, kurultay delegelerinin iradesinin sakatlanmas?.
Neyle sakatlanmas?? Parayla, maddi menfaat kar??l???nda sakatlanmas?. Yani birileri kurultay delegelerini sat?n alm??. Birileri partiyi sat?n almaya kalkm??, para vermi?. Her partinin kurultay?nda, kongresinde, hatta derneklerde bile çanta da??t?l?r, bloknot da??t?l?r, dolma kalem da??t?l?r, yeme?e götürülür, e?antiyonlar verilir. Fakat burada çok önemli menfaatler ve para da??t?lm??, döviz da??t?lm??. Bunu biz ba?tan, o tarihlerde fark edemedik.
Hatta bu ?aibeler söz konusu oldu?u zaman Say?n K?l?çdaro?lu’nun, 'Partiyi bunlarla y?pratmay?n, Cumhuriyet Halk Partisinde böyle ?eyler olmaz.' diye bir payla??m? vard?. Ama arkas?ndan soru?turma derinle?ince, ki soru?turmaya sebep olanlar da aralar?nda para yüzünden anla?amayanlar, yani ald?m-verdime ve para meselesine dü?enlerdi, mahkemeye gitmi?ler. Bursa’daki mahkeme dosyay? Ankara’ya intikal ettirmi? ve bu a?amaya kadar gelinmi?. Yani mutlak butlan?n sebebi partiyi satanlar ve sat?n alanlard?r. Maalesef o noktadan buralara kadar gelindi. Mutlak butlan, delege iradesinin, yani partinin sat?n al?nmas? sonucu ortaya ç?km??. Bu da parti için yüz karas? bir durum. Atatürk’ün partisinde böyle bir ?eyin olmamas? laz?md?."
"CHP’den kopup daha merkeze, liberal politikalara kayan bir parti olacak gibi görünüyor"
Yeni parti kurulaca?? söylemlerine dair soruya Ku?o?lu, ?u sözlerle yan?t verdi:
"Cumhuriyet Halk Partisinden ayr?lmak isteyenlerin daha farkl? bir dü?üncesi veya ideolojisi var m?? Farkl? bir sosyolojiye mi oturdular? Farkl? bir tabanda m? siyaset yapacaklar? Böyle bir aç?klama yok zaten. 'Cumhuriyet Halk Partisi Atatürkçü, cumhuriyetçi ve sosyal demokrat bir parti. Biz bu fikirleri benimsemiyoruz, Atatürkçü de?iliz, cumhuriyetçi de?iliz, sosyal demokrat de?iliz' ?eklinde bir aç?klama yok. Zaman zaman duyuyorum, ne kadar do?ru bilmiyorum ama 'Dört e?ilimi birle?tiren bir parti olaca??z' deniyor. Resmî bir aç?klama henüz yap?lmad?. Biraz CHP’den kopup daha merkeze, liberal politikalara kayan bir parti olacak gibi görünüyor. Ama dünya o tarafa gitmiyor.
"CHP'den ayr?lmalar?n?n sebebini ideolojiye veya fikrî ayr?l??a dayand?ram?yorum; herhâlde duygusal bir kopu?"
Özellikle bizim dü?üncemiz; bu dönemde e?itimde, sa?l?kta, tar?mda, enerjide, yüksek teknolojide ve d?? politikada kamunun daha fazla devreye girmesidir. Öyle bir döneme girdik. Dünyay? takip ediyorsunuz. Böyle bir geli?me varken liberal bir parti kurmak, dört e?ilimi birle?tirmek... Anlayam?yorum. Mesela bu hafta ?ngiltere’de bir çelik ?irketi kamula?t?r?ld?. Bütün dünyada böyle e?ilimler varken liberal bir parti kurmak, dört e?ilimi birle?tirmek biraz anla??lmaz geliyor. Cumhuriyet Halk Partisinden ayr?lmalar?n?n sebebini bir sosyolojiye, ideolojiye veya fikrî ayr?l??a dayand?ram?yorum. Herhâlde duygusal bir kopu? bu.
Kafa kar???kl???. Çünkü bu sistemde, Cumhurba?kanl??? Hükûmet Sistemi’nde partiler iktidar oluyorlar m?? Mecliste 600 milletvekili var. Yüzde 60 oy al?p 360 milletvekili ç?karsa bir parti iktidar olabilir mi? Olamaz. Ancak cumhurba?kan? aday? kazan?r ve yüzde 50 art? 1 al?rsa iktidar olabiliyorsunuz. Böyle bir sistem var. Partiler iktidar olmuyor. Dolay?s?yla bunu da anlamak mümkün de?il. 'Cumhuriyet Halk Partisi tam iktidar oluyordu, iktidara gidiyordu. Geldiniz, mutlak butlanla partiyi böldünüz.' deniyor. Öyle bir ?ey yok ki. Partiler iktidar olmuyor."
"CHP 103 y?ll?k bir parti, bir marka; buray? kimse terk etmez"
Ku?o?lu, milletvekillerinin ve belediye ba?kanlar?n?n ayr?l?p ayr?lmayaca??na ili?kin soruya, "Zaman zaman konu?uyoruz tabii. Sonuçta bir partiydik biz. 2023 Kas?m’?ndan sonra, ben kendi ad?ma siyaseti noktalam??t?m. En az?ndan siyaset bitmez ama bir virgül koymu?tuk. Kemal Bey de ayn? ?ekilde. Ama bu kararla tekrar dönmek zorunda kald?k. S?k?nt?lar olmas?na ra?men görü?üyorduk. Gördü?üm kadar?yla Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin çok büyük bölümü ve belediye ba?kanlar?m?z?n çok büyük bölümü kopmayacak. Çünkü Cumhuriyet Halk Partisi 103 y?ll?k bir parti, bir marka. Buray? kimse terk etmez" yan?t?n? verdi.
"K?l?çdaro?lu profesyonelce hedef al?n?yor, bunlar yapay zekâyla yap?lan i?ler"
CHP Genel Ba?kan? Kemal K?l?çdaro?lu'nun halktan tepki gördü?ü söylemlerinin sorulmas? üzerine Ku?o?lu, ?öyle konu?tu:
"Halkta, kamuoyunda öyle bir tepki yok. Bu karardan sonra iki kere ?stanbul’a gittik, geldik. Ankara’da zaman zaman baz? etkinliklere kat?l?yoruz. Ben çok büyük bir sevgi seli gördüm. Vatanda?lar?n ko?arak gelmesi, foto?raf çektirmek istemesi, sar?lmas?... Bunlar?n baz?lar? da yay?mland?. Gerçekten durum böyle. Ama sosyal medyada öyle para harcanm??, medyada Kemal Bey maalesef öyle olumsuz bir ?ekilde takdim edilmi? ki partiden bir grup böyle görüyor. Sosyal medyada görüyorsunuz. Sürekli hakaret ediliyor, küfrediliyor, affedersiniz. Sürekli profesyonelce hedef al?n?yor. Tabii bunlar özellikle yapay zekâyla yap?lan i?ler. Kötü gösterilmeye çal???l?yor, çal???lm??. Bununla ne murat ediliyor, onu da anlamak mümkün de?il. Böyle bir politikayla iktidar olmak da mümkün de?il."
"Etik d??? davran??lar ve yolsuzluklarla ilgili kamuda, siyasi partilerde ve sivil toplum örgütlerinde yeni kurallar geli?tirmek zorunday?z"
Ku?o?lu, "ar?nma süreci"ne dair soruyu ?u sözlerle yan?tlad?:
"Bir ar?nma süreci ya?ayaca??z. Bu mutlak butlan?n d???nda Kemal Bey’in, Say?n K?l?çdaro?lu’nun bu konuda çal??malar? da vard?. Geri dönmekle ilgili de?il, siyaseti b?rakm?? eski bir genel ba?kan olarak yapt??? baz? çal??malar vard?. Hat?rlad???m kadar?yla ahlak konusunda yedi yaz? yazd?. 2023’teki o tart??mal? kurultaydan sonra, genel ba?kan olmad???, aktif siyasette bulunmad??? süre içerisinde bu konuyla ilgili yedi yaz? kaleme ald?. Hem Cumhuriyet Halk Partisi içerisinde hem de genel olarak kamuda ve özel sektörde Türkiye’nin böyle bir sorunu var. Bu zaman zaman baz? ülkelerde de oluyor. Mesela Güney Kore’de, benim bildi?im kadar?yla 15-20 y?l kadar önce çok büyük bir ahlaki sorun vard?. Kamu, özel sektör, özel ili?kiler ve toplum çok s?k?nt?l?yd?.
Bununla ilgili bir komisyon kurdular, çal??malar yapt?lar, ç?kar?lmas? gereken kanunlar? ve uygulanmas? gereken müeyyideleri tespit ettiler. Bugün Güney Kore bu konuda olumlu anlamda epey yol alm?? durumda. Bizim de böyle bir çal??maya ihtiyac?m?z var. Hem Cumhuriyet Halk Partisi içerisinde, ki Cumhuriyet Halk Partili oldu?umuza göre önce oradan ba?latmam?z laz?m, hem de genel olarak toplumda ve kamuda... Çünkü daha önce a??rl?kl? olarak k?rsal kesimde ya?ayan bir toplumduk. Orada kurallar belliydi, basitti. Ya?a göre en büyük ve en k?demli olan belirlenir, ona göre bir hiyerar?i olu?urdu. Ama ?ehir ve kent hayat?, i? hayat?, trafik, apartman ya?am? vesaire i?in içine girince ya?a göre bir kriter koymak mümkün de?il. Çok daha farkl? kriterlere ve kurallara ihtiyaç var. Bunu kendi toplumumuza göre olu?turmak zorunday?z.
Ayn? zamanda etik d??? davran??larla ve yolsuzluklarla ilgili olarak kamuda, siyasi partilerde ve sivil toplum örgütlerinde de yeni kurallar geli?tirmek zorunday?z. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak örnek olmak zorunday?z. Bunu da hem parti içerisinde hem de belediyelerden ba?latmak zorunday?z."
"Kurultay en geç martta"
"Kurultayla ilgili süreç ne zaman ba?layacak?" sorusuna Bülent Ku?o?lu, ?u yan?t? verdi:
"Aç?klamam?z var. Eylülden itibaren kurultay sürecini ba?lataca??z. En k?sa zamanda da kurultay?m?z? yapaca??z. 'En k?sa zaman' dememin sebebi ?u: Biraz önce mutlak butlan?n sebebini aç?klarken 38’inci Kurultay’?n kurallara, usule ve eti?e uygun yap?lmamas? nedeniyle iptal edildi?ini söylemi?tim. Mahkeme karar?na göre 38’inci Kurultay öncesine dönülecek ve oradaki seçilmi? yönetim gelecek. Bu arada biliyorsunuz, mutlak butlan karar? ç?kana kadar iki ola?anüstü ve bir ola?an kurultay yap?ld?. Mahkeme bunlar? da saym?yor, geçerli kabul etmiyor. ?imdi bir tane daha yapsak olmayacak. Biraz önce konu?tuk, dosya Bölge Adliye Mahkemesinden Yarg?tay’a henüz yeni gitti. Geçerli olmas?n? teminen 'En k?sa sürede.' diyoruz. Bunu hukukçular çok daha iyi bilecektir ama ben önümüzdeki aral?k-?ubat, en geç mart döneminde yap?labilece?i kanaatindeyim. Yap?lmas? gerekir diye dü?ünüyorum. Çünkü mevcut kadroyla ve örgütlerle de yap?lamaz deniyor. Onun için mahalle delegesinden itibaren örgütlerde de?i?ikli?e gitmemiz gerekiyor."
"K?l?çdaro?lu’nun ne 'aday olaca??m' ne de 'aday olmayaca??m' demesi laz?m"
De?i?im sürecine de?inen Ku?o?lu, "2023 Cumhurba?kanl??? Seçimi’nden hemen sonra bir çal??ma ba?lad?, hat?rl?yorsan?z. 'De?i?im' dediler. De?i?im bir talepti. Bir parti için bunlar normal tabii. Fakat asl?nda 2023 Cumhurba?kanl??? Seçimi’nden önce, o Zoom toplant?s?yla beraber, öncesinde birilerinin baz? çal??malar yapt???, Say?n K?l?çdaro?lu’nu desteklemedikleri ve de?i?tirmeye yönelik baz? çal??malar yürüttükleri ortaya ç?kt?. Ondan sonra da partide hemen bir bölünme oldu, biliyorsunuz. Bölünme seçimlerden sonra ba?lad? ama ö?rendik ki bunun geçmi?i seçimlerden öncesine dayan?yormu?. Çal??malar daha önce ba?lam??. 'Hançer' metaforu da o zaman ç?kt?, hat?rlarsan?z. Say?n K?l?çdaro?lu bütün bunlar? dikkate alarak, partinin birileri taraf?ndan ele geçirilmesine yönelik hamleleri görerek ve biraz önce konu?tu?umuz ar?nma meselesini de i?in içine katarak, 'Partiyi güvenli limana kadar götürece?im, ondan sonra emin ellere b?rakaca??m, teslim edece?im' dedi" ifadesini kulland?.
Ku?o?lu, K?l?çdaro?lu'nun adayl???na ili?kin olarak soruya da ?öyle yan?t verdi:
"Siyasette bir genel ba?kan 'Ben aday olmayaca??m' derse hemen aray??lar ba?lar. O zaman yönetemezsiniz. ?u anda Say?n K?l?çdaro?lu’nun ne 'aday olaca??m' ne de 'aday olmayaca??m' demesi laz?m. Zaman? gelince kurultaya gidilecek. Kendisi siyaseti ne zaman b?rakaca??n? gayet iyi biliyor. Ama ?u anda bunlar? söylemesinin, her ikisini de söylemesinin sak?ncas? var."
"Politikalar? belirleyenlerin atanm??lar de?il, seçilmi?ler olmas? laz?m"
"Devlet akl?" söyleminin sorulmas? üzerine Ku?o?lu, konuya ?öyle aç?kl?k getirdi:
"'Devlet akl?' kavram? çok ele?tirildi. Buna çok üzüldüm asl?nda. Koca koca unvanlar? olan insanlar?n devlet akl? meselesini yorumlayamamalar? veya kötü niyetle yorumlamalar? garibime gitmi?ti. Devlet dili vard?r, biliyorsunuz. Devlet haf?zas? vard?r. Devlet akl? da vard?r. Bir ülke hem seçilmi?ler hem de atanm??lar taraf?ndan yönetilir. Bizim Cumhurba?kanl??? Hükûmet Sistemi’mizde ?u anda a??rl?kl? olan atanm??lard?r. Yürütme erkinde seçilmi? tek bir ki?i var, Cumhurba?kan?. Bakanlar dâhil herkes atanm?? vaziyette. Ben, atanm??lar?n a??rl?kl? oldu?u ve politikalar? belirledi?i bir sistemin s?k?nt?l? olabilece?ini, hatta s?k?nt?l? oldu?unu söyledim.
Dolay?s?yla Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurucu parti, Atatürk’ün partisi ve cumhuriyetin partisi olarak bunu gündeme getirmesi gerekti?ini söyledim. E?er demokrasiye inan?yorsak seçilmi?lerin ön planda olmas? laz?m. Politikalar? belirleyenlerin atanm??lar de?il, seçilmi?ler olmas? laz?m. 'Devlet akl?' dedi?im, a??rl?kl? olarak atanm??lar ve bürokrasidir. Politikalar? onlarla de?il, seçilmi?lerle belirlemek gerekir. Sonuçta atanm??lar ve seçilmi?ler birlikte yönetir. Ama seçilmi?ler politikalar?, yönü ve hedefi belirler. Atanm??lar da uygulamay? yapar. ?u anda ise atanm??lar ayn? zamanda politika belirliyorlar. Cumhuriyet Halk Partisi'nin buna i?aret etmesi ve bunu görmesi laz?m. Bunu 'Demokrasiden uzakla?mad?r' anlam?nda söylemi?tim."
"Eski Osmanl? co?rafyas?na müdahil olmam?z laz?m"
"Genel Ba?kan?n Osmanl? co?rafyas?na yönelik yapt??? ç?k??lar ne anlama geliyor?" sorusuna Ku?o?lu, ?öyle yan?t verdi:
"Yeni bir dünya var, yeni bir dünya kurulacak. Entegrasyonlara ihtiyac?m?z var. Bizim bölgede güçlü olmam?z laz?m. Kültürümüzle ve tarihimizle bölgede politikalar? belirleyen bir ülke konumunday?z. Çok say?da alternatifimiz var. Avrupa’yla ortak bir entegrasyonun söz konusu olabilece?i güçte ve yap?day?z. Orta Do?u’yla, Türk Cumhuriyetleriyle ve Osmanl? co?rafyas?yla da ayn? ?ekilde... Say?n Genel Ba?kan?n i?aret etti?i buydu. Bizim birçok alternatifimiz var. Yoksa gidip oralar? fethedelim, ‘yeni bir Osmanl? dizayn edelim’ diye bir ?ey yok.
Bu dönemde sadece Türkiye Cumhuriyeti s?n?rlar? içerisinde kalamay?z. Atatürk, 'Yurtta sulh, cihanda sulh.' dedi ama gerekti?i zaman Hatay’? topraklar?m?za katmas?n? da bildi. ?u anda da öyle. 'Biz Suriye’ye hiçbir ?ekilde kar??mayal?m, askerimiz orada olmas?n. Irak’ta da olmas?n. Kafkaslara hiçbir ?ekilde müdahale etmeyelim. Körfez’e, Hürmüz’den Basra Körfezi’ne kadar hiçbir yere kar??mayal?m.' diyebilir miyiz? Bütün bunlara müdahil olmam?z laz?m. Kuzey Afrika’ya da ayn? ?ekilde... Eski Osmanl? co?rafyas?na müdahil olmam?z laz?m. Çünkü ?srail gibi bir ülke oralara kadar uzan?yor, oralarda etki yaratmaya çal???yor ve Arap ülkeleriyle i? birli?i yaparak bizi s?k??t?rmaya çal???yor. Biz bunlara müdahil olmayacak m?y?z? Okyanusun ötesinden birileri gelecek, Rusya gelecek, Amerika gelecek, Fransa ve ?ngiltere müdahale edecek ama biz bu topraklara müdahil olmayaca??z, seyirci mi kalaca??z? Cumhuriyet Halk Partisinin de bu konularla ilgili yeni bir anlay??? ve d?? politikas? olacak."