Do?u Anadolu’nun yüksek rak?ml? bölgelerinde yeti?en ters laleler, nesli koruma alt?nda bulunan endemik bitki türleri aras?nda yer al?yor.
K?rm?z? ve turuncu tonlardaki çiçekleriyle dikkati çeken bu nadide bitkiler, yaln?zca k?sa bir süre çiçek açarak do?aya renk kat?yor. Y?lda yakla??k 15 ila 20 gün boyunca görülebilen ters laleler, Tunceli ba?ta olmak üzere Hakkari, Van ve baz? do?u illerinde do?al olarak yeti?iyor.
Halk aras?nda “hüzün çiçe?i” ve “a?layan gelin” isimleriyle de an?lan ters laleler, bölgenin biyolojik çe?itlili?inin önemli parçalar?ndan biri olarak kabul ediliyor.
Ancak ziyaretçi yo?unlu?u beraberinde baz? sorunlar? da getiriyor. Tunceli'nin Ovac?k ?lçesine ba?l? A?dat Köyü çevresindeki ters laleleri görmek için bölgeye gelen baz? ziyaretçilerin, daha iyi foto?raf çekebilmek amac?yla çiçeklerin bulundu?u alanlara girerek bitkilerin üzerine bast??? ve do?al ya?am alanlar?na zarar verdi?i gözlemlendi.
Özellikle koruma alt?ndaki bitkilerin bulundu?u bölgelerde bilinçsiz hareket edilmesi, ters lalelerin gelecek nesillere aktar?lmas?n? tehdit ediyor. Ters laleleri koparman?n, sökmenin veya herhangi bir ?ekilde zarar vermenin a??r yapt?r?mlar? bulunuyor. Koruma alt?ndaki ters lalelere zarar verenlere 2026 y?l? itibar?yla yakla??k 700 bin lira idari para cezas? uygulan?yor.
“700 B?N TL AZ B?LE”
Ters laleleri görmeye gelen Nesrin Söylemez, “Ben buray? ilk defa görüyorum, hep merak ediyordum gerçekten çok güzel bir yer. 700 bin TL az bile bu tersle lalelere. Buraya gelenler lütfen bir patika yoldan etraf?n? dola?salar bu ters lalelerin içine girmeseler, sonraki önlemler çok daha sert oluyor hiç girmemek gibi, en az?ndan hem biz bu güzelli?i görmekten mahrum kalmayal?m hem de çiçeklere zarar gelmesin. Etraf?n? dola?arak mümkün oldu?unca patika yollar? takip ederek, patika yollar?n?n d???na ç?kmayarak bir seyir izlersek güzel olur diye dü?ünüyorum” dedi.
“MÜMKÜN OLDU?UNCA KORUYARAK ADIM ATMAYA ÇALI?IYORUZ”
Bülent Ya?ar ise, “Do?al hayat çok kutsal. Kutsal oldu?u için de asl?nda koruma içgüdüsü ile ilgili sorulara cevap ar?yoruz ama maalesef yetersiz kald???m?z alanlar oluyor. Mümkün oldu?unca k?ymetini bilerek, sahiplenerek koruyarak ad?m atmaya çal???yoruz. Att???m?z her ad?m maalesef do?aya zarar verebiliyor ama bu güzellikleri gelece?e ta??mak en büyük boyun borcumuz bunun için çaba sarf ediyoruz, do?a dolmak harika” diye konu?tu.
“BU MUHTE?EM YER? GEZERKEN B?R TARAFTAN DA P??MANLIK DUYUYORUM”
Ziyaretçilerin istemeden de olsa ters lalere zarar verdi?ini ifade eden ?ehriban Sanem Do?an, bu nadir bitkilerin korunmas? için etraf?n?n sar?lmas? gerekti?ini belirterek, "Do?aya uygun ?ekilde sar?lmas? laz?m. Telle plastikle de?il ama tahtayla sicimlerle bizlerin basmas?n? engellemeleri laz?m, biraz daha geni? tutmalar? laz?m. Çünkü bunlar üremek isteyecek biraz daha yay?lmak isteyecek yani korunmadan olmaz. Bu muhte?em yeri gezerken bir taraftan da pi?manl?k duyuyorum, çünkü gördü?ünüz gibi geçenler basm??, ezmi?, toprak bas?lm?? buralardan ç?kma ihtimali olan filizler ç?kam?yor. Hiçbirimiz girmeyelim, sadece görelim uzaktan yeter, varl?klar?n? korusunlar yeter” ?eklinde konu?tu.