MHP Genel Ba?kan? Devlet Bahçeli, Suriye'de ya?anan geli?melere ili?kin yaz?l? bir aç?klama yapt?.
SDG'nin terör örgütü oldu?unu ifade eden MHP lideri Bahçeli, “Suriye’de Kürtler ba?ka SDG ba?kad?r. SDG terör örgütüdür ve Suriye Kürtlerini temsil etmemektedir.” dedi.
?AM YÖNET?M?NE 8 MADDEL?K YOL HAR?TASI
Bahçeli, ?am yönetimine 8 maddelik yol haritas? da payla?t?.
Devlet Bahçeli aç?klamas?nda ?u ifadelere yer verdi:
"Suriye’de SDG’nin, ülkenin kuzey ve kuzeydo?u bölgelerinde fiilî kontrol alanlar? olu?turmas?, yeniden in?a ve istikrar sürecinin önündeki en temel engellerden biri hâline gelmi?tir. Ahmed el-?ara liderli?indeki yeni Suriye yönetimi, parçal? yap?y? sona erdirerek merkezi devlet otoritesini yeniden tesis etmeyi temel öncelik olarak belirlemi?tir. Bu çerçevede 10 Mart 2025 tarihinde SDG ile var?lan mutabakat, örgütün silahl? varl???n?n sona erdirilmesi ve devlet kurumlar?na entegrasyonu aç?s?ndan önemli bir dönüm noktas? olarak de?erlendirilmi?tir. Ancak aradan geçen yakla??k on ayda SDG eleba?l???, mutabakat?n ruhu ve hükümleriyle aç?k biçimde çeli?en bir tutum sergilemi?; özerklik ve federasyon taleplerini gündemde tutarak süreci oyalamaya çal??m??t?r. Bu yakla??m, ?am yönetimi taraf?ndan Suriye’nin toprak bütünlü?üne yönelik aç?k bir tehdit olarak alg?lanm??t?r.
Merkezi hükümetin bu süreçteki tutumunu güçlendiren en önemli faktörlerden biri, Türkiye’nin Suriye’nin üniter yap?s?na verdi?i aç?k ve kararl? destek olmu?tur. Suriye merkezî hükumetinin, uzla??lan mutabakat gere?ince SDG’nin varl???n? sonland?rmas? ve merkezi yönetime entegre olmas?na yönelik ça?r?s?na SDG eleba?? Mazlum Abdi, ?srail’den ald??? destek ve tahrik sonucu olumlu cevap vermemi?tir. Mazlum Abdi, özerklik/federasyon talebini dile getirmekle ?am yönetiminden taviz alma giri?imlerinde bulunmu?sa da ?ara yönetimi ülkede siyasi birlik ve s?n?r bütünlü?ünün tesisinde kararl? davranm??t?r. Türkiye’nin de her f?rsatta Suriye’nin üniter bir yap?ya sahip olmas? gerekti?ine dair söylemde bulunmas?, ?ara’ya güç vermi? ve SDG taraf?n?n ayak diremesine kar?? merkezi hükümeti cesaretlendirmi?tir.
SDG’nin 10 Mart mutabakat?n?n gereklerini yerine getirmemesi, hem Ankara’dan hem de ?am’dan ciddi tepkilerin yükselmesine sebep olmu?tur. 2025 y?l?n?n son günlerinde ba?layan askeri hareketlilik, Halep’te halen silahl? unsurlar?n? tutan SDG’ye kar?? operasyonlar?n ba?lat?lmas?yla yeni bir a?amaya geçmi?, Halep k?sa sürede SDG’li terörist unsurlardan ve ona destek ç?kan Esad rejimi kal?nt?lar?ndan temizlenmi?tir. Halep’in do?usuna do?ru hareket eden Suriye ordusu, son olarak F?rat Nehri’nin bat?s?nda SDG i?galindeki Deyr Hafir’den sonra Meskene’yi ve 34 köy ve kasabay? kontrolüne alm??, Suriye ordusu unsurlar? birliklerini Rakka'n?n güneybat?s?nda toplamaya ba?lam??t?r. Suriye ordusu, 17 Ocak sabah saatlerinde, F?rat’?n bat?s?ndaki bölgenin askeri kapal? bölge ilan edildi?ini duyurmu?, bölgedeki sivilleri PKK terör milislerinin mevzilerinden ve SDG’nin müttefiki devrik rejim kal?nt?lar?ndan derhal uzak durmaya ça??rm??t?r.
Suriye ordusunun SDG/PKK kar??s?nda sahada gösterdi?i üstünlük, ?am yönetiminin ülkenin tamam?nda kontrolü sa?lama iradesini ortaya koymakla kalmam??, SDG’nin iddia etti?i kadar güçlü ve etkin olmad??? gerçe?ini de if?a etmi?tir. Di?er yandan, SDG’nin kontrol etti?i bölgede ya?ayan birçok Kürt ve Arap a?iretinin SDG’nin varl???ndan rahats?zl?k duydu?u, ?am yönetiminin egemenli?ini tercih etti?i ve Suriye Ordusu ile SDG aras?nda ya?anacak olas? bir çat??mada ?am taraf?n?n yan?nda yer alaca?? bu süreçte daha net anla??lm??t?r. Suriye ordusunun 17 ve 18 Ocak tarihlerinde Rakka’ya do?ru ilerledi?i süreçte birçok a?iret üst üste Suriye merkezi yönetiminin yan?nda oldu?unu aç?klam??t?r.
“SDG TERÖR ÖRGÜTÜDÜR VE SUR?YE KÜRTLER?N? TEMS?L ETMEMEKTED?R”
Do?ru olan da budur, zira Suriye’de Kürtler ba?ka SDG ba?kad?r. SDG terör örgütüdür ve Suriye Kürtlerini temsil etmemektedir. Bu geli?meler, SDG’nin ço?unlu?u Araplardan olu?an bir co?rafyay? silah zoruyla kontrol alt?nda tutamayaca??n? ve tutmak istese de ?am yönetimi ile SDG’ye kar?? ç?kan yerel unsurlar?n i?birli?iyle SDG’ye f?rsat verilmeyece?ine i?aret etmi?tir. Bu tablo, SDG/PKK aç?s?ndan zaman?n art?k lehlerine i?lemedi?ini göstermektedir. Nitekim 17 Ocak tarihinde SDG terör örgütü ad?na Mazlum Abdi’nin 'Dost ülkelerin ve arabulucular?n ça?r?lar? üzerine; entegrasyon sürecini tamamlama konusundaki iyi niyetimizi göstermek ve 10 Mart anla?mas?n?n maddelerini uygulamaya olan ba?l?l???m?z gere?i; F?rat'?n do?usuna çekilme karar? ald?klar?n?' aç?klamas? Suriye ordusunun cayd?r?c?l??? çerçevesinde olsa da 10 mart mutabakat?n?n yerine getirilmesi bak?m?ndan önemli bir a?amad?r. ?am yönetimi, sahada do?rudan ve kapsaml? bir askerî çat??maya girmeden; siyasi me?ruiyetini, bölgesel dengeleri ve yerel unsurlar?n memnuniyetsizli?ini kullanarak SDG’nin manevra alan?n? daraltan bir strateji izlemektedir. Bu yakla??m, merkezi otoritenin yeniden tesisine yönelik kararl?l???n sadece söylem düzeyinde kalmad???n?, a?amal? ve kontrollü bir planlamaya dayand???n? ortaya koymaktad?r.
SDG’nin özerklik veya federasyon ?srar?, sahadaki sosyolojik gerçeklikle giderek daha fazla çeli?mektedir. Kontrol etti?i alanlar?n büyük bölümünde Arap nüfusun a??rl?kta olmas?, yerel a?iretlerin d??lay?c? ve ideolojik bir yap? olarak alg?lad?klar? SDG yönetimine mesafeli yakla?malar? ve ekonomik–askerî yükümlülüklerden kaynaklanan rahats?zl?klar, örgütün toplumsal taban?n? zay?flatmaktad?r. Bu durum, SDG’nin uzun vadede silahl? zor yoluyla mevcut statükoyu devam ettirmesinin sürdürülebilir olmad???n? göstermektedir. Öte yandan Türkiye’nin, Suriye’nin toprak bütünlü?ü ve üniter yap?s?na ili?kin tutarl? ve net söylemi, sahadaki denklemi do?rudan etkilemektedir. Ankara’n?n bu yakla??m?, hem ?am yönetiminin elini güçlendirmekte hem de SDG’nin d?? destek beklentilerini s?n?rlayan bir cayd?r?c?l?k üretmektedir. Türkiye’nin güvenlik hassasiyetlerini merkeze alan bu tutum, SDG’nin “koruyucu ?emsiye” aray??lar?n? da giderek daha k?r?lgan hâle getirmektedir. Bu çerçevede bak?ld???nda, SDG’nin önünde üç temel seçenek bulundu?u söylenebilir: Bunlar; Merkezi hükümetle bütünle?meyi kabul ederek silahl? ve siyasi iddialar?ndan geri ad?m atmak; Mevcut statükoyu sürdürmeye çal??arak askerî ve siyasi bask?n?n giderek artmas?n? göze almak; D?? aktörlere dayanarak zaman kazanmaya çal??makt?r.
“TEK SEÇENEK 10 MART MUTABAKATIDIR”
Mevcut bölgesel konjonktür ve sahadaki güç dengeleri ile ya?anan geli?meler SDG/PKK’n?n iddia etti?i ölçüde güçlü, vazgeçilmez ve alternatifsiz bir aktör olmad???n?; aksine, merkezi devlet otoritesi, bölgesel aktörlerin tutumu ve yerel sosyolojik dinamikler kar??s?nda giderek s?k??t???n? göstermektedir. Dolay?s?yla tek ve makul seçenek: Suriye’nin birlik ve bütünlü?ünde karar k?lmak ve 10 Mart mutabakat?n?n gereklerini tam manas?yla yerine getirmektir. Çat??man?n kimseye fayda getirmeyece?i ortadad?r. Suriye'nin yeniden yap?lanmas?n?n anahtar? Suriye ordusunun tek bir çat? alt?nda bütüncül bir ?ekilde toplanmas?d?r. Suriye ordusunun yeniden yap?lanmas? için çat??ma döneminden kalan al??kanl?klar sona ermelidir. YPG/SDG ve alt?ndaki tüm yap?lanmalar h?zla ve tamamen feshedilmeli, ilgili kurumlara geri dönü?ü olmayacak ?ekilde ba?lanmal?d?r. Önümüzdeki süreçte, Suriye sahas?nda belirleyici olacak unsur, silahl? dayatmalar de?il; merkezi otoritenin yeniden in?as? ve yerel unsurlar?n bu sürece ne ölçüde entegre edilece?idir. ?ara’n?n Kürt dili ve kültürüne ili?kin yapt??? aç?klama ve imzalad??? 13 say?l? kararnameyle; Suriyeli Kürt vatanda?lar?n Suriye halk?n?n asli ve ayr?lmaz bir parças?, kültürel ve dilsel kimliklerinin çokluk içinde birlik ta??yan Suriye ulusal kimli?inin vazgeçilmez bir unsuru oldu?unu belirtmi? olmas?n?n birlik ve istikrar?n tesisi için olumlu etkisi olacakt?r. Söz konusu kararname, üniter yap? tesis etmeye ve terör örgütlerinin kontrol sahalar?n? bertaraf etmeye yönelik kararl?l???n toplumsal mutabakatla desteklenmek istendi?ini göstermi?tir. Toplumsal uzla?ma ve birli?in güçlendirilmesine yönelik olumlu bir ad?m olan kararname, SDG’ye yönelik bir taviz olmay?p tam aksine SDG’nin ‘Kürtlerin temsilcisi’ oldu?u yönündeki temelsiz iddias?n? zay?flatan bir geli?me olmu?tur. Kürtlere ili?kin hükümler içeren kararnamenin, “Suriye Vatanda?l???” kavram?n?n güçlendirilmesi, daha geni? kitleler taraf?ndan benimsenmesi ve etnik temelde ayr?l?kç?l?k talep eden görü?lerin zay?flat?lmas? gibi etkileri olacakt?r.
8 MADDEL?K YOL HAR?TASI
Bize göre; ya?anan geli?meler çerçevesinde önümüzdeki süreçte Suriye’nin bar??, huzur, birlik ve bütünlü?ü ile Suriyelilerin refah, temel hak ve özgürlükleri ba?lam?nda h?zla mesafe al?nabilmesi için a?a??daki yol haritas?n?n izlenmesi yerinde olacakt?r:
? 10 Mart 2025 mutabakat?n?n tüm maddeleriyle hayata geçirilmesi, SDG ve türev yap?lar?n tamamen feshedilerek Suriye devlet kurumlar?na eksiksiz ve geri dönü?ü olmayacak biçimde entegre edilmesi,
? Federasyon, özerklik ve bölünme tart??malar?n?n gündemden ç?kar?lmas?, Suriye’nin toprak bütünlü?ünün kal?c? olarak güvence alt?na al?nmas? merkezi devlet otoritesinin ülke genelinde süratle tesis edilmesi, Suriye hükümetinin F?rat’?n bat?s? ve do?usu ayr?m? olmaks?z?n tüm ülke sath?nda egemenlik sa?lamas?, yapay co?rafi, etnik veya siyasi bölünmelerin önüne geçilerek üniter devlet yap?s?n?n korunmas?,
? Yeni ve kapsay?c? bir Suriye anayasas?n?n yap?lmas?, bu kapsamda tüm etnik ve dini kesimleri kapsayan, kucaklay?c?, e?itlikçi, demokratik ve hukukun üstünlü?ünü esas alan bir anayasal düzenin kurulmas?,
? Kürtlerle SDG’nin net biçimde ayr??t?r?lmas?, SDG’nin ‘Kürtlerin temsilcisi’ oldu?u iddias?n?n geçersiz k?l?nmas? ve bu alg?n?n toplumsal düzeyde k?r?lmas?,
? Kürtçenin seçmeli ders olarak e?itim sistemine dâhil edilmesi gibi Türkmenler ba?ta olmak üzere tüm asli unsurlar?n kültürel haklar?n?n dikkate ve gündeme al?nmas?,
? ‘Suriye vatanda?l???’ kavram?n?n güçlendirilmesi, etnik ve dini aidiyetler yerine vatanda?l?k ba??n?n temel ortak payda hâline getirilmesi, tek resmî dil ilkesinin korunmas?, toplumsal uzla?ma ve milli birli?in güçlendirilmesini mümkün k?lacak ad?mlar at?lmas?,
? Ba?kanl?k sistemi temelinde yönetimde istikrar?n sa?lanmas?, yürütme kapasitesi güçlü, istikrarl? bir hükümet yap?s?n?n olu?turulmas?, kuvvetler ayr?l??? ilkesinin tesis edilmesi, demokratik, temsile dayal? siyasal sistem kurulmas?, serbest ve adil seçimler, çok partili hayat ve temsil adaletinin sa?lanmas?, temel haklar?n güvence alt?na al?nmas?, din ve vicdan özgürlü?ü, hür te?ebbüs, insan haklar? ve özgürlüklerin korunmas?,
? Ekonomik ve siyasi olarak güçlü, bütünle?mi? Suriye’nin bölgesel istikrar?n temel aktörlerinden biri hâline gelmesi."