ABD Ba?kan? Donald Trump'?n Türkiye saatiyle dün ak?am kurmaylar? ile yapt??? aç?klamada '?ran'? ta? devrine' döndürme sözünü yineledi.
ABD Ba?kan?, "bir ülke bir gecede yok edilebilir ve o gece yar?n gece olabilir" diyerek Sal? gecesini i?aret etti. Savunma Bakan? Pete Hegseth de tehditlere kat?ld?.
Hegseth, "bu gece Ba?kan Trump'?n emriyle sava??n en yo?un bombard?man? gerçekle?ecek. Yar?nki bombard?man ise çok daha a??r olacak. ?yi dü?ünün, Trump oyun oynam?yor" sözleriyle ?ran'? tehdit etti.
ABD Ba?kan?, ?ran'?n köprüler ve enerji üretim tesisleri gibi noktalar?n? vurararak ?ran'? tamamen etkisiz hale getirmek istediklerini aç?kça belirtti.
Ba?kan, bunun bir sava? suçu oldu?u yönündeki ele?tirilere ise "bunlar hayvan. 45 bin ki?i öldürdüler" cevab?n? verdi.
Diplomatik cephede ise Türkiye, Pakistan ve M?s?r bir anla?man?n yap?lmas için büyük çaba gösterse de ?ran resmi ajanslar üzerinden görü?meleri reddediyor, ABD ise ?ran'?n anla?ma ?artlar?n? yeterli bulmad???n? her f?rsatta dile getiriyor.
Pentagon, nedenini aç?klamadan Sal? günü saat 08.00'de Pete Hegseth ve General Dan Caine ile yap?lacak brifingi iptal etti.
Axios ise Trump'?n, “anla?ma yolunda net bir ilerleme görürse” ?ran'a verdi?i TS? 03:00'de bombalama sözünden geri dönebilece?ini aktard?.
Büyük bombard?man?n kaç?n?lmaz gibi göründü?ü bu ortamda dünya bir mucizeye umut ba?larken, bombard?man?n getirece?i ekonomik y?k?ma da haz?rl?k yap?yor.
BOMBARDIMAN ??MD?DEN BA?LADI
Gece boyunca bombalar ?ran'? hedef ald?. Her gün vurulan Tahran bugün de vurulurken ?iraz, Salah al-Din ve Pars bölgelerinde de patlamalar ya?and?. Bu bölgelerde ?ran'?n enerji ve elektrik üretim tesisleri bulunuyor.
Hegseth, ABD sald?r?lar?n?n dün geceden ba?layaca??n? duyurmu?tu. Sald?r?lar ?ran'?n altyap?s?n? hedef ald?. ?ran ise Körfez'deki altyap? hedeflerini vurararak kar??l?k verdi
?ran sald?r?lar? sebebiyle Suudi Arabistan'daki Prens Fahd köprüsü kapat?ld?, Bahreyn ve Kuveyt'de patlamalar ya?and?. Füze ve ?HA'lar enerji üretim tesislerini hedef ald?.
Bu esnada diplomasi çabalar? zamana kar?? yar???yor. ABD ile ?ran aras?ndaki arabulucular taraf?ndan sunulan ate?kes teklifini önemli bir ad?m olarak nitelendiren Trump, ancak Sal? ak?am? dolacak mühlet yakla??rken "bu önerinin yeterince iyi olmad???n?" belirtti.
Trump'a göre "e?er ?ran Sal? günü TS? 03:00'e kadar Hürmüz Bo?az?'n? yeniden açmay? kabul etmezse Trump köprüleri ve enerji santralleri ile di?er sivil tesisleri hedef alan devasa bir sald?r? ba?lataca??n? yineledi.
Diplomatlar bu kez gerçekten büyük bir çat??man?n fitilinin ate?lenip ate?lenmeyece?ini veya ba?kan?n yeni bir ç?k?? yolu bulup bulmayaca??n? merakla bekliyor. Beyaz Saray ise seçeneklerin de?erlendirildi?ini belirterek detay vermekten kaç?nd?.
?RAN ?ARTLARINI ORTAYA KOYDU
?ran taraf? ise çat??malar?n tamamen sona ermesini ?art ko?an bir bar?? plan? üzerinde ?srar ederek herhangi bir geçici ate?kes önerisini do?rudan reddetti.
Bu teklif Hürmüz Bo?az?'ndan güvenli geçi? protokolünü ve yapt?r?mlar?n kald?r?lmas? ile yeniden in?a taleplerini içeriyor.
Eski diplomat Emir Musevi plan?n Hürmüz Bo?az?'n?n ?ran ve Umman taraf?ndan ortak yönetilmesini öngördü?ünü ve sava??n sona ermesi için ABD Kongresi'nden onay al?nmas? gerekti?ini belirtti.
?ran yönetimi Trump'a güvenmedi?i için tüm bu ?artlar?n uluslararas? bir ?emsiye alt?nda ve Amerikan Kongresi taraf?ndan güvence alt?na al?nmas?n? talep ediyor.
Pakistan ve di?er bölge ülkelerinin koordinasyonunda yürütülen diplomatik temaslar devam etse de çat??malar?n durdurulmas?n?n nas?l bir biçim alaca?? konusunda taraflar aras?nda neredeyse hiçbir mutabakat sa?lanamad??? görüldü.
?ran askeri sözcüsü ?brahim Zülfikari sivil hedeflere yönelik sald?r?lar?n tekrarlanmas? durumunda misilleme operasyonlar?n?n çok daha y?k?c? ve kapsaml? bir ?ekilde gerçekle?tirilece?ini duyurdu.
Tahran yönetimi Washington'un sundu?u geçici ate?kesi kabul etmeyece?ini aç?kça ifade ederken Pakistan arac?l???yla kendi ?artlar?n? masaya koydu.
K?L?T ?S?M TRUMP DE??L, YARDIMCISI MI?
Bu süreçte bölgedeki müttefiklerin sundu?u 45 günlük ate?kes teklifi de ?ran'?n kal?c? bar?? talebi ve Trump'?n henüz onay vermemesi nedeniyle ask?da kalm?? durumda.
Trump kar?? tarafta aktif ve istekli bir kat?l?mc? ile çal??t?klar?n? belirterek müzakerelerin iyi niyetle yürütüldü?üne inand???n? ancak sonucun yar?na kadar belli olaca??n? vurgulad?.
Müzakere sürecinde Ba?kan Yard?mc?s? JD Vance ile özel elçi Steve Witkoff ve damad? Jared Kushner gibi kilit isimlerin aktif rol ald??? bildirildi. Kulislere göre sava? kar??t? olan Vance ?ran'?n görü?meler için tercih etti?i bir isim
Macaristan Ba?bakan? Viktor Orban'a destek vermek üzere Budape?te'de olmas? beklenen Vance'in ?ranl? yetkililerin görü?meyi kabul etmesi durumunda program?n? de?i?tirebilece?i aktar?ld?.
Yetkililer iki taraf aras?nda do?rudan temas?n oldukça s?n?rl? oldu?unu ve Pakistan'?n bu noktada kilit arabulucu görevini üstlendi?ini belirtti.
Trump ise müzakerelerdeki en büyük zorluklardan birinin ?ran taraf?n?n ileti?im eksikli?i oldu?unu dile getirerek bu durumdan ?ikayet etti.
Pakistan kanal? üzerinden yürütülen diplomatik trafik do?rudan diyalog kurulamayan bir ortamda tek aç?k kap? olarak kalmaya devam ederken üst düzey ABD'li yetkililerin her an bir yüz yüze görü?me ihtimaline kar?? tetikte bekledi?i kaydediliyor.
Beyaz Saray'da gazetecilere konu?an Trump ordunun sahip oldu?u güç sayesinde yar?n gece yar?s?na kadar ?ran'daki her köprünün imha edilebilece?ini ve her enerji santralinin kullan?lamaz hale getirilece?ini söyleyen Ba?kan bunun yerine bir anla?maya var?lmas? durumunda ?ran'?n yeniden in?as?na yard?m edebileceklerini dile getirdi.