Dr. Behçet Uz E?itim ve Ara?t?rma Hastanesi’nde görevli Uzman Psikolog Sibel Özgür Vatansever, son günlerde ailelerin ve çocuklar?n en s?k kar??la?t??? sorunlardan biri haline gelen akran zorbal???na ili?kin aç?klamalarda bulundu. Akran zorbal???n?, bir çocu?a ba?ka bir çocuk ya da bir grup çocuk taraf?ndan uygulanan psikolojik veya fiziksel ?iddet olarak tan?mlayan Vatansever, "Bu durumda süreklilik ve kas?t vard?r. Rastgele ve bir defaya mahsus de?ildir. Çocuk geli?im süreci içerisinde ya?ad??? ve deneyimledi?i davran??lar sonucunda kendilik alg?s?n? olu?turur. Kar?? taraf? tan?mlar ve baz? davran??lar? yapmaya hakk? olup olmad???na dair kanaatler geli?tirir. Zamanla da kar??s?ndakini zorbalayan bir çocu?a dönü?ebilir" dedi. Çocuklarda sosyal geli?imin 3-6 ya? döneminde ?ekillendi?ini vurgulayan Uzman Psikolog Vatansever, "Bu dönem, çocu?un biricik oldu?unu ama grup içinde 'herkes kadar' oldu?unu ö?rendi?i dönemdir. 7-12 ya? ise kendilik alg?s?n?n olu?tu?u, öz güvenin ve 'Ben nas?l bir insan?m' sorusunun yan?tlar?n?n ?ekillendi?i kritik bir süreçtir" dedi.
'ZORBALIK DAVRANI?I ?LER? YA?LARA TA?INAB?L?R'
Bir çocu?un 7-12 ya? aral???nda edindi?i deneyimlerle kendini ve çevresini konumland?rd???n? belirten Vatansever, "E?er çocuk küçük ya?tan itibaren kendi isteklerini her ko?ulda ba?kalar?n?n önünde tutuyorsa, istedi?ini elde etmek için s?n?r tan?m?yorsa ve kar?? tarafa verdi?i zarar?n fark?nda de?ilse, bunu içselle?tirir. Böyle bir hakk? oldu?una inan?r ve bu davran?? biçimini ö?renerek ileriki ya?larda da zorba bir bireye dönü?ebilir. Bu ?ekilde geli?en bir kendilik alg?s?, ileride bar??ç?l, insanc?l ve sorumluluk sahibi bir ki?ilik ortaya koymayacakt?r" ifadelerini kulland?. Zorbal???n ço?unlukla denetimsizlik, kurals?zl?k ve yapt?r?m?n olmad??? ortamlarda ortaya ç?kt???n? söyleyen Vatansever, bu noktada en büyük sorumlulu?un ailelere dü?tü?ünü vurgulad?.
'A?IRI KORUYUCU TUTUM DA ZORBALIK ZEM?N? OLU?TURAB?L?R'
?ki farkl? aile yap?s?na dikkat çeken Uzman Psikolog Vatansever, "Birinci grupta, sorunlar?n? çözmekte zorlanan ve ?iddeti bir çözüm yolu olarak kullanan aileler yer al?yor. Bu ailelerin çocuklar? ya ?iddete maruz kal?yor ya da buna tan?kl?k ediyor. ?kinci grupta ise do?rudan ?iddet yok ancak a??r? koruyucu ve çocu?u her durumda hakl? gören bir yakla??m var. Bu aileler, çocu?un küçük ya?lardan itibaren gösterdi?i olumsuz davran??lar? '?aka yapt?', 'Öyle demek istemedi' diyerek normalle?tirebiliyor. Çocu?un yanl?? davran???n?n fark?na varmas?n?n ve bunu düzeltmeyi ö?renmesinin önüne geçiliyor. Aileler iyilik yapt?klar?n? dü?ünerek fark?nda olmadan çocuklar?n?n zorba davran??lar?n?n temellerini olu?turabiliyor" dedi.
'EN TEMEL EBEVEYN DAVRANI?I TUTARLI VE ?ST?KRARLI OLMAKTIR'
Çocu?un kendilik alg?s?n?n olu?tu?u 7-12 ya? döneminde, kendini tan?mlayabilece?i güvenli ve destekleyici ortamlar?n önemine dikkati çeken Vatansever, "Çocu?a yeteneklerini ortaya koyabilece?i alanlar sunulursa, zorbal?k davran??? geli?tirmesi beklenmez. Bu nedenle çocuklar?n aktif oldu?u, becerilerinin desteklendi?i ortamlar olu?turulmal?" aç?klamalar?nda bulundu. Her geli?im döneminin farkl? ebeveynlik ihtiyaçlar? oldu?unu belirten Vatansever, psikolojik destek alman?n yaln?zca sorun ya?and???nda de?il, koruyucu amaçla da önemli oldu?una dikkati çekip, "Bir çocu?un ruhsal ba????kl???n? güçlendiren en temel unsur, sevildi?ini ve güvende oldu?unu hissetti?i, tutarl? ve istikrarl? bir aile ortam?d?r. En temel ebeveyn davran??? tutarl? ve istikrarl? olmakt?r. Bu sayede çocuk, d??ar?da kar??la?t??? zorbal??? daha h?zl? fark edebilir" diye konu?tu.